PſalmusCVIII.

Incipit Tractatus de psͣ. CVIII.Prefatio.Salmū iſtum de chriſto habere ꝓphetiā quiſquis Actus apoſtolorūfideliter legit agnoſcit: vbi de chriſti traditore Iuda ꝓphetatum eſt quod hicſcriptum eſt: Fiant dies eius pauci: et epiſcopatuꝫ eius accipiat alter: quādo Mathias ī locū Iude ordinatus: numero apoſtolorum duodecimus adiūctus eſſe euidenter apparet. Sed ſi de illo vno homineomnia que hic in malo dicta ſunt intelligere conemur: expoſitionis ratio non omnimodo aut vix valebit occurrere. Si em̄ detali genere hominū malorū: id eſt inimicorum chriſti ingratorūqꝫ iudeorum: omniamihi videntur poſſe clarius aperiri. Sicutem̄ quedam dicunt̉: que ad apoſtolū Petrum ꝓprie ꝑtinere videant̉: nec tamē habent illuſtrem intellectū: niſi cum referunt̉ad eccleſiaꝫ cuius ille agnoſcitur in figurageſtaſſe ꝑſonā: ꝓpter pͥmatū quē in diſcipulis habuit: ſicuti ē: Tibi dabo claues regnicelorū: ⁊ ſi qua huiuſmodi: ita Iudas ꝑſonam quodāmodo ſuſtinet inimicorū chriſti iudeorū: qui ⁊ tunc oderant chriſtum: etnunc ꝑ ſucceſſioneꝫ ꝑſeuerante genere ip̄iimpietatꝭ oderūt. De quibus homībꝰ: ⁊ dequo populo poſſunt nō incōueniter intelligi: non ſolum ea que aꝑtius de ip̄is in hocpſalmo legimus: verū etiā illa que ꝓprie deip̄o Iuda dicunt̉ exp̄ſſius: ſicuti eſt qd̓ cōmemoraui: Fiant dies eius pauci: ⁊ epiſcopatū eius accipiat alter: Qd̓ apparebit adiuuāte domino: cum ad eos verſus tractādi ordine venerimꝰ. Incipit gͦ iſte pſalmꝰ.¶ Expoſitio pſalmi.Eus laude meā ne tacueris:Ad quia os peccatoris ⁊ os doloſi ſuper me apertu eſt. Un̄apparet falſam eſſe vituperationē quā nontacet peccator et doloſus: ⁊ verā eſſe laudēquā non tacet deus. Deus em̄ verax: omnis autē homo mendax: quia nō eſt homoverax: niſi in quo loquit̉ deus. Laus auteꝫmaxima eſt vnigeniti filij dei: qꝛ hocipſumqd̓ eſt vnigenitus dei filius p̄dicatur. Hocautē nō apparebat: ſed apparente infirmitate eiꝰ: latebat: Cū os peccatorꝭ ⁊ os dololiſuꝑ eum aꝑtū eſt: ⁊ ideo illud aꝑtum eſt: qꝛoperta virtus huiꝰ fuit. Ideo autem dicit:apertū eſt os doloſi: qꝛ odiū quod dolo tegebat̉ erupit in vocem. Hoc etiā cōſequētibꝰ verſibꝰ planiꝰ dicit̉. ¶ Locuti ſunt

CVIII.aduerſum me lingua doloſa: Tuncvtiqꝫ quādo eum tanqͣꝫ magiſtrū bonumcaptioſa adulatiōe laudabant. Unde alibi dicitur: Et qui laudabant me aduerſumme iurabant. Deinde qꝛ eruperūt clamātes: Crucifige: crucifige: ſecutus adiunxit.Et ſermonibus odij circūdederuntme: Illi qui lingua doloſa: quaſi nō odij:ſed dilectionis verba locuti ſunt: ideo aduerſum me: quia hoc inſidiando faciebāt:poſtea ſermonibꝰ: nō falſe ⁊ doloſe dilectionis: ſed aperti odij circūdederūt me. Etexpugnauerūt me gratis. Sicut aūtpij gratis amant chriſtum: ſic impij gratisoderunt: quia ſicut veritas nullo extra eaꝫꝓpoſito cōmodo: ſed ꝓpter ſeipſam expetitur ab optimis: ita iniquitas a peſſimis.Unde ⁊ apud auctores ſeculariū litterarūdictū eſt: de quodā peſſimo. Gratuito potius malus atqꝫ crudelis erat. ¶ Pro eoinquit: vt diligerent me detrahebātmihi? Sex ſunt in iſto genere differentie:q̄ cōmemorate animaduerti facillime poſſunt: reddere bona pro malis: non redderemala ꝓ malis: reddere bona ꝓ bonis: reddere mala ꝓ malis: nō reddere bona ꝓ bonis: reddere mala ꝓ bonis. Hoꝝ duo prima: bonorū ſunt: ⁊ eorum duoꝝ prius melius: poſtrema duo malorū: ⁊ eorum poſterius deteriꝰ: duo media quodāmodo mediocria: ſed eorum prius ꝓpinquū bonis:poſterius ꝓpinquū malis. Hec in ſcripturis ſanctis oportet attendere. Reddiditbona ꝓ malis ip̄e dominꝰ qui iuſtificat impiū: Et pendēs in cruce dixit: Pater ignoſce illis: qꝛ neſciūt quid faciunt. Cuius veſtigia ſecutus ſanctus Stephanꝰ: fixo genū orauit ꝓ lapidantibus dicens: Domine ne ſtatuas illis hoc delictum. Ad quamrem preceptū pertinet: Diligite inimicosveſtros: benefacite his qui oderunt vos: ⁊orate ꝓ eis qui vos ꝑſequūtur. Mala promalis nō eſſe reddenda Paulus apoſtol̓dicit: Nulli malum ꝓ malo reddentes: Etapoſtolꝰ Petrus: Non reddentes malū ꝓmalo: vel maledictū pro maledicto. Unde⁊ in pſalmis legit̉: Si reddidi retribuētibꝰmihi mala. Duorū poſtremorū illud mitiꝰad nouem leproſos pertinet: qui cum mūdati eſſent a domino: gͦtatias non egerunt.Illud v̓o vltinū quo nihil ē peius ad hosꝑtinet: de quibꝰ ī iſto pſalmo legit̉: Pro eovt me diligerēt detrahebāt mihi. Dilectōꝫquippe debebāt tantis dn̄i bn̄ficijs: quā no