Druckschrift 
Opera : Daran: Gaunilo: Pro insipiente. Honorius <Augustodunensis>: De imagine mundi. Libri I-II. Mit Beigaben von Petrus Danhauser u. Johannes Löffelholz.
Einzelbild herunterladen
 

De cōcordia preſciētie

tia que videt̉ ineſſe penitus remouet̉.Ponamus itaqꝫ ſimul eſſe p̄ſciētiā deiquā ſequi neceſſitas futuraꝝ reꝝ videt̉et libertatē arbitrij ꝑ quā multa ſine neceſſitate fieri vident̉: et videamus vtrūimpoſſibile ſit hͨ duo ſimul eſſe. Quodſi eſt impoſſibile: orit̉ inde aliud impoſſibile. Im poſſibile ſiquidē eſt quo poſito aliud impoſſibile ſequit̉. Sed ſi alid̓eſt futuꝝ ſine neceſſitate hͨ ip̄m p̄ſcit dequi p̄ſcit oīa futura: quod aūt p̄ſcit de.9.neceſſitate futurū ē: ſicut p̄ſcit̉. Neceſſeeſt itaqꝫ aliud eſſe futuꝝ ſine neceſſitateNequaqͣꝫ ergo recte intelligēti hͦ repugnare videret̉ p̄ſcētia quā ſequit̉ neceſſitas: et libertas arbitrij a qua remouet̉neceſſitas: qm̄ et neceſſe eſt quod deusp̄ſcit futuꝝ eſſe: et deus p̄ſcit al̓ aliquideſſe ſine om̄i neceſſitate. Sed dices mihi. Nō remoues tamē a me neceſſitateꝫpeccādi: vel nō peccādi: qm̄ deus p̄ſcitme peccaturū vel nō peccaturū: et ideoneceſſe eſt me peccare ſi pecco: vel nonpeccare ſi nō pecco. Ad quod ego. Nōdebes dicere preſcit me deus peccatuꝝvel non peccaturum: ſed preſcit me deus peccatuꝝ ſine neceſſitate: vel nō peccatuꝝ: et ita ſequit̉ qꝛ fiue peccaueris ſiue nō peccaueris: vtrūqꝫ ſiue neceſſitate erit: quia p̄ſcit deus futuꝝ eſſe: ſine neceſſitate hͦ qd̓ erit. Uides igit̉ nō eē impoſſibile: ſimul eſſe p̄ſciētiā dei ꝑ quamfutura que p̄ſcit dicūtur eſſe ex neceſſitate: ⁊ libertatē arbitrij ꝑ quā multa fiuntſine neceſſitate. Si em̄ eſt impoſſibile:ſequit̉ aliud impoſſibile: ſꝫ nulla naſcit̉ex hac impoſſibilitas forſitā dices. Nōdū aufers a corde meo vim neceſſitatiscū dicis: qꝛ neceſſe eſt me peccatuꝝ eſſe:vel nō peccatuꝝ ſine neceſſitate: qꝛ hͨ p̄ſcit d̓s Neceſſitas em̄ videt̉ ſonare coactionē vel ꝓhibitōem. Quare ſi neceſſeeſt me peccare ex volūtate: intelllgo mecogi aliqua oculta vi ad volūtate peccādi: ⁊ ſi nō pecco a peccādi volūtate ꝓ

hiberi. Quapropter neceſſitate videorinde peccare ſi pecco vel non peccare ſinō pecco. Et ergo. Sciēduꝫ eſt: qꝛ ſepedicimꝰ neceſſe eſt qd̓ nulla vi eſſe cogitur: et neceſſe nō eſſe qd̓ nulla ꝓhibitōeremouet̉. Nā dicimus neceſſe eſt deumimmortalē eſſe: et neceſſe eſſe deū nō eēiniuſtū: nō quod vis aliqua cogitat eūeſſe immortalē: aut ꝓhibeat eſſe iniuſtūſꝫ qm̄ nll̓a res poteſt facere vt nō ſit immortalis aut vt ſit iniuſtus. Sic itaqꝫ ſidico neceſſe eſt eſſe te peccatuꝝ: vl̓ nonpeccatuꝝ: ſola volūtate ſicut deus p̄ſcitnō eſt intelligēdū qd̓ aliud ꝓhibeat volūtatē que nō erit: aut cogat illā eē: quoerit: hͨ ip̄m nāqꝫ p̄ſcit deus: qui preuidetaliquid futuꝝ ex ſola volūtate. Sed volūtas nō cogit̉ aūt ꝓhibet̉ vlla alia re:quia ſic ex libertate fit quod fit ex volūtate. Si igit̉ hͨ diligēter intelligūtur puto qꝛ ⁊ preſciētiam dei: et libertateꝫ arbitrij ſimul eſſe: nulla ꝓhibet incōueniētia. Deniqꝫ ſi quis intellectū verbi proprie ꝯſiderat: hec ip̄o quod p̄ſciri aliqͥddicit̉ futuꝝ eſſe ꝓnūciat̉. Nō enim niſiquod futuꝝ eſt pſcit̉: quia ſciētia nō eſtniſi veritatis. Quare cū dico quia ſi p̄ſcit aliquid: neceſſe eſt illud eſſe futurū:idē eſt ac ſi dicā ſi erit: ex neceſſitate eritſed hec neceſſitas nō cogit: nec ꝓhibetaliquid eſſe: aut nō eſſe. Ideo em̄ qꝛ ponūtur res eſſe: dicūtur ex neceſſitate eſſeaut quia ponūtur non eſſe: affirmanturnō eſſe ex neceſſitate: nō quia neceſſitascogat: aut ꝓhibeat rem eſſe: aut nō eſſe.Nam cū dico Si erit ex neceſſitate erithic ſequit̉ neceſſitas rei poſitōem nō p̄cedit. Ideꝫ valet ſi ſic ꝓnūciet̉. Quoderit: ex neceſſitate erit. Non em̄ aliud ſignificat hic neceſſitas: niſi quia qd̓ erit:non poterit ſimul nō eſſe. Pariter autēveꝝ eſt qꝛ fuit ⁊ eſt: ⁊ erit aliqͥd nō ex neceſſitate ⁊ qꝛ neceſſe eſt fuiſſe om̄e quodfuit: et eſſe quod eſt: ⁊ futuꝝ eſſe qd̓ eritQuippe nō eſt ideꝫ rem eſſe p̄teritam: