Druckschrift 
Opera : Daran: Gaunilo: Pro insipiente. Honorius <Augustodunensis>: De imagine mundi. Libri I-II. Mit Beigaben von Petrus Danhauser u. Johannes Löffelholz.
Einzelbild herunterladen
 

De cōcordia preſciētie

tia que videt̉ ineſſe penitus remouet̉.Ponamus itaqꝫ ſimul eſſe p̄ſciētiā deiquā ſequi neceſſitas futuraꝝ reꝝ videt̉et libertatē arbitrij quā multa ſine neceſſitate fieri vident̉: et videamus vtrūimpoſſibile ſit duo ſimul eſſe. Quodſi eſt impoſſibile: orit̉ inde aliud impoſſibile. Im poſſibile ſiquidē eſt quo poſito aliud impoſſibile ſequit̉. Sed ſi alid̓eſt futuꝝ ſine neceſſitate ip̄m p̄ſcit dequi p̄ſcit oīa futura: quod aūt p̄ſcit de.9.neceſſitate futurū ē: ſicut p̄ſcit̉. Neceſſeeſt itaqꝫ aliud eſſe futuꝝ ſine neceſſitateNequaqͣꝫ ergo recte intelligēti repugnare videret̉ p̄ſcētia quā ſequit̉ neceſſitas: et libertas arbitrij a qua remouet̉neceſſitas: qm̄ et neceſſe eſt quod deusp̄ſcit futuꝝ eſſe: et deus p̄ſcit al̓ aliquideſſe ſine om̄i neceſſitate. Sed dices mihi. remoues tamē a me neceſſitateꝫpeccādi: vel peccādi: qm̄ deus p̄ſcitme peccaturū vel peccaturū: et ideoneceſſe eſt me peccare ſi pecco: vel nonpeccare ſi pecco. Ad quod ego.debes dicere preſcit me deus peccatuꝝvel non peccaturum: ſed preſcit me deus peccatuꝝ ſine neceſſitate: vel peccatuꝝ: et ita ſequit̉ qꝛ fiue peccaueris ſiue peccaueris: vtrūqꝫ ſiue neceſſitate erit: quia p̄ſcit deus futuꝝ eſſe: ſine neceſſitate qd̓ erit. Uides igit̉ impoſſibile: ſimul eſſe p̄ſciētiā dei quamfutura que p̄ſcit dicūtur eſſe ex neceſſitate: libertatē arbitrij quā multa fiuntſine neceſſitate. Si em̄ eſt impoſſibile:ſequit̉ aliud impoſſibile: ſꝫ nulla naſcit̉ex hac impoſſibilitas forſitā dices. aufers a corde meo vim neceſſitatis dicis: qꝛ neceſſe eſt me peccatuꝝ eſſe:vel peccatuꝝ ſine neceſſitate: qꝛſcit d̓s Neceſſitas em̄ videt̉ ſonare coactionē vel ꝓhibitōem. Quare ſi neceſſeeſt me peccare ex volūtate: intelllgo mecogi aliqua oculta vi ad volūtate peccādi: ſi pecco a peccādi volūtate

hiberi. Quapropter neceſſitate videorinde peccare ſi pecco vel non peccare ſi pecco. Et ergo. Sciēduꝫ eſt: qꝛ ſepedicimꝰ neceſſe eſt qd̓ nulla vi eſſe cogitur: et neceſſe eſſe qd̓ nulla ꝓhibitōeremouet̉. dicimus neceſſe eſt deumimmortalē eſſe: et neceſſe eſſe deūiniuſtū: quod vis aliqua cogitateſſe immortalē: aut ꝓhibeat eſſe iniuſtūſꝫ qm̄ nll̓a res poteſt facere vt ſit immortalis aut vt ſit iniuſtus. Sic itaqꝫ ſidico neceſſe eſt eſſe te peccatuꝝ: vl̓ nonpeccatuꝝ: ſola volūtate ſicut deus p̄ſcit eſt intelligēdū qd̓ aliud ꝓhibeat volūtatē que erit: aut cogat illā: quoerit: ip̄m nāqꝫ p̄ſcit deus: qui preuidetaliquid futuꝝ ex ſola volūtate. Sed volūtas cogit̉ aūt ꝓhibet̉ vlla alia re:quia ſic ex libertate fit quod fit ex volūtate. Si igit̉ diligēter intelligūtur puto qꝛ preſciētiam dei: et libertateꝫ arbitrij ſimul eſſe: nulla ꝓhibet incōueniētia. Deniqꝫ ſi quis intellectū verbi proprie ꝯſiderat: hec ip̄o quod p̄ſciri aliqͥddicit̉ futuꝝ eſſe ꝓnūciat̉. enim niſiquod futuꝝ eſt pſcit̉: quia ſciētia eſtniſi veritatis. Quare dico quia ſiſcit aliquid: neceſſe eſt illud eſſe futurū:idē eſt ac ſi dicā ſi erit: ex neceſſitate eritſed hec neceſſitas cogit: nec ꝓhibetaliquid eſſe: aut eſſe. Ideo em̄ qꝛ ponūtur res eſſe: dicūtur ex neceſſitate eſſeaut quia ponūtur non eſſe: affirmantur eſſe ex neceſſitate: quia neceſſitascogat: aut ꝓhibeat rem eſſe: aut eſſe.Nam dico Si erit ex neceſſitate erithic ſequit̉ neceſſitas rei poſitōemcedit. Ideꝫ valet ſi ſic ꝓnūciet̉. Quoderit: ex neceſſitate erit. Non em̄ aliud ſignificat hic neceſſitas: niſi quia qd̓ erit:non poterit ſimul eſſe. Pariter autēveꝝ eſt qꝛ fuit eſt: erit aliqͥd ex neceſſitate qꝛ neceſſe eſt fuiſſe om̄e quodfuit: et eſſe quod eſt: futuꝝ eſſe qd̓ eritQuippe eſt ideꝫ rem eſſe p̄teritam: