De cōcordia preſciētie ⁊ predeſtinatoꝝ
Magna quidem voluntas dei incomp̄henſibilis eſt: ſicut ip̄e deus contra quāvult homo quia nō plene eā cognoſcit:quod in futuro erit. In p̄ſenti ꝟo quoſdā effectꝰ eius ꝑcipit ſcd̓m ꝑceptionē vl̓ꝓhibitōeꝫ: et ill̓ obedit. In hijs aūt ſup̄dictis nō ē equū intelligere aliquē aliqd̓ falſū vel ſuꝑfluū dictū fuiſſe: vel cōtra ſāctoꝝ auctoritatē. Dicit em̄ Anguſtinus in ench̓. Propterea magna volūtas eiuſdē dn̄i exquiſita in oēs volūtates eius: vt et miro et in effabili mō nōfiat p̄ter volūtatē eius qd̓ etiā cōtra eiꝰvolūtatem fit: quod non fieret ſi non ſineret: nec vtiqꝫ nolens ſunt: ſed volēsnec ſineret bonus fieri male niſi op̄s. etde malo poſſe face̓ bene. Eſt ⁊ alia huiꝰvoluntatis diuiſio. Alia em̄ p̄t dici efficiēs. Alia approbans alia ꝯcedēs. Aliaꝑmittens. Efficiēs volūtas in deo facitqͥcqͥd vult efficiēs in hoīe: quod poteſthō et vult ip̄o actu. Approbans eſt queapprobat aliquid ⁊ hec ad homīem pertinet et ad deū approbans in deo eſt quevult oēs ſaluos fieri qm̄ nulluꝫ ꝓhibetquātū ad ſe ſaluū fieri immo ſi quis adhec laborat approbat. Patens eſt quidēque ſit approbans in homine. Cōcedēseſt que concedit vt fiat aliquid. Concedente aūt volūtate vult deus vt homequi melius non ꝓpoſuit vxorem ducat¶ Permittēs voluntas eſt que permittitaliquid fieri et ſi diſpliceat quādoqꝫ: ethoc mō dicit̉ deus velle mala que ꝑmittit fieri vnde dicit̉ queꝫ vult indurat etcui vult miſeretur Auguſtinus de ciuitate dei. Cum dicitur deus mutare volūtatem vt quibꝰ lenis erat (Uerbi gr̄aReddatur aſper illi pocius qͣꝫ ip̄e mutātur ſicut mutatur ſol oculis ſauciatis etaſper quodāmodo ex miti et ex delectabili moleſtus efficitur cum ipſe apud ſemaneat idem qui fuit. Dicitur etiā voluntas dei qͣꝫ facit in cordibus obedientium mandatis eius de qua dicit apo-
ſtolus. Deus qui operat̉ in nobis ⁊ velle ſcd̓m hanc volūtatem etiā velle dicit̉quod ip̄e nō vult ſed ip̄e ſuos id volentes facit ſic orant ꝓ quibuſdam pie ſancteqꝫ inſpirati ab eo ſancta voluntate ⁊quod orant nō facit. Secūduꝫ vero volūtatem ſuaꝫ que eius preſciētia ſempiterna eſt om̄ia quecūqꝫ voluit fecit nonſolum preterita vel p̄ſentia ſed etiā futura. Gre. Deus vult om̄es hoīes ſaluosfieri id eſt nulli ſaluātur: niſi quos vultſaluari vel de omni genere hoīm aliquiſaluātur. Uel vult omnes ſaluos fieri:id eſt non cogit aliquē damnari. Itē deconiuge in fideli dimittendo dici oportet non dimittat quia et ſi licet nō expedit. Item in libro de paruulorū baptiſmo. Sicut bono male vti maluꝫ ē. Sicmalo bene vti bonū eſt.¶ Explicit liber Anſelmi de voluntatedei.¶ Incipit tractatus Anſelmi Cantuarien̄. archiepiſcopi de concordia p̄ſcientie ⁊ predeſtinationis et gratie dei cumlibero arbitrio.Etribꝰ illisdqueſtionibus ī quibꝰ deiIpreſciētie atqꝫ predeſtīationi nec non et gratie liberū arbitriumrepugnare videt̉ quod mihi deus dignabitur aperire trutabo ipſo adiuuēte:ſcribendo oſtēdere.¶ Ꝙ preſciētia dei videatur diſcordare a libęro arbitrio quod nō eſt.Idetur quidem preſciētia dei ⁊vliberum arbitrium repugnare:qm̄ ea que deus preſcit: neceſſeeſt eſſe futura: et que per liberū arbitriūfiunt nulla neceſſitate ꝓueniunt. Sedſi repugnant impoſſibile eſt ſimul et p̄ſcientiam dei eſſe que omnia preuidet ⁊aliud ꝑ libertatē arbitrij fieri. Que impoſſibilitas ſi ab eē intelligit̉ repugnā-