AnſelmiiberjI

hͨ eſt: tunc fruſtra iudicatur aliquis iniquus: vl̓ dānat̉ impius: quod fateri cōtrariū inuenitur catholice fidei. Dicendū eſt igitur volūtatē dei multipliciteraccipi: vt quicquid poſtea opponat̉ ſineomni difficultate opulentius aperiaturUolūtas itaqꝫ dei accipit̉ aliquādo inſcripturis equipollens oīpotenti ſuo p̄ſcientie: et ordinatōi ſagaciter om̄ia diſponēti: vnde dicit̉. Oīa quecūqꝫ voluit dn̄s fecit. hoc eſt quicqͥd deus ab eternō facturū ſe ordinauit nihil in expletūreliquid. Accipit̉ etiā dei voluntas nomen reꝝ ſecūdū quendam effectū miſericordie dei: vt ibi vult deus oēs ſaluosfieri quod eſt dicere: facit ſāctos velle vtoēs ſaluificāt quod ip̄e tamē vult hoc ēnon diſpoſuit: ſed ſāctos facit velle deiet proximi inſpirādo dilectōem: qua dilectōe nō incōueniēter fiūt in eccl̓ia oratiōes a ſāctis: ꝓ ſciſmaticis et hereticisiudeis quoqꝫ ⁊ gētilibus. Inſtitutio diuina dei volūtas nō improprie appellat̉Dei aūt inſtitutio in duo diuidi poteſt:in p̄cepta diuinaꝝ ſcripturaꝝ: et in legēnaturaleꝫ quecunqꝫ homini inſita ē naturalis: que ē qd̓ tibi nolueris alteri nefeceris ⁊cͣ. Quicūqꝫ obuiat: dei volūtatem non ſeruat. Precepta etiam diuīaꝝſcripturaꝝ: et recte obſeruatōes eccleſiarum. volūtas dei non immerito appellatur: quibus quicūqꝫ obſeruātur non acquieſcit: a dei voluntate deuiare penitꝰcum tamē ab ordine p̄ſcientie eius nullatenus valeat exorbitare. Ecce voluntas dei quatuor modis accipit̉ a doctoribus: magiſtris: ſcilicet pro ſciētia dei:pro volūtate ſanctoꝝ: qui volunt et iniuſtos charitatiue ſaluari: ꝓ ratōe hūana: quarto ꝓ preceptis diuinis. Si qͥsvero oculo mentis hos modos cōſiderat: non vlterius in die volūtate determinanda impeditus laborabit: ſꝫ vocisacceptōe fideli intēdens ingenio de verbis facile diiudicabit. Itaqꝫ cuꝫ dicitur

adulterium vel homicidiū vult vl̓ nonvult deus fieri. Hec vero ꝓpoſitōes nōrepugnant ſibi: nec contradicunt: ambeem̄ vere ſunt: et indubitabiles: ſi qͥs huius vocis equiuocatōem multipliceꝫ q̄eſt vult fideliter attendat. Naꝫ deꝰ vultadulterium hoc eſt p̄ſcit preuidet. Unde nullus dubitat quia omnia videt: etomnia p̄ſcit. Item nō vult hoc eſt nō p̄cepit vel mentibus fideliū inſpirādo nofacit velle. Uel non vult deus adulterium: id eſt ex vi rationis anime: ex naturali ſcilicet lege data a deo: nō habemꝰꝙ quis in hec: nec etiā in alio debeat offendere proximū. Iuxta has aūt determinatōes poteſt quilibet has dei volūtates determinare aperte. Sed videndum eſt quoddā ſatis ſubtilius: qd̓ occurrit huic. de voluntate diſputationiNam volūtate dei voluntas hominisadheret plerūqꝫ ſed inde damnatur homo volūtate dei quoqꝫ non adheret hominis volūtas: et inde remuneratur homo. Item vult homo quod nō vult deus: et habet inde premiū a deo: nō vulthomo quod vult deus: et inde cōſequitur laudem: et multis alijs hanc voluntatem variari modis ſagarū induſtria:per ſe poterit indagare. Sed nūc ad exſpoſitōem ſupradictorū redeamus vultdeus quod vult homo: ſi damnoſe: vthomicidium: vel adulteriū: quod vultdeꝰ hoc eſt preſciuit: ſed homo etiā hacvoluntate damnatur Prohibitū eſt em̄ei. Uult deus vt pater alicuius moriatvel vult alicuius hominis mortē quodhomo nō vult affectu naturali: vel compaſſione proximi: et remunerat̉ ex hͦ tali affectu: ſi in ceteris regulam recte vluendi non exceſſerit: in om̄ibus tamenque vult: et que facit diuine volūtati cōcordare intendit: et nihil cōtra eū facerediſponit: qꝛ tūc tm̄ eſt bōa volūtas hūana qn̄ vult illud qd̓ deꝰ vult illā velle ⁊ſic cōcordat diuine q̄ magr̄a eſt hūane.