LiberAnſelmi

nihil oīno potuit vmqͣꝫ aut poteſt ſubſiſtere preter creantē ſpm̄ ⁊ eius creaturāHanc vero ſpūs eiuſdem locutōem impoſſibile eſt inter creata cōtineri: qm̄ qͥcquid creatū exiſtit ꝑ illam factum eſt illa vero per ſe fieri nō potuit. Nihil quippe per ſeip̄m fieri poteſt: quia quicqͥd fitpoſterius eſt eo ꝑ quod fit ⁊ nihil eſt poſterius ſeip̄o. Relinquit̉ itaqꝫ vt h̓ ſūmiſpūs locutio cum creatura eſſe nō poſſitnon ſit aliud quā ſūmus ſpūs. ¶ Deniqꝫ hec ip̄a locutio nihil alid̓ poteſt intelligi quā eiuſdē ſpūs intelligētia qua cūcta intelligit. Quid em̄ eſt aliud illi remloqui aliqꝫ loquendū hoc mō quā intelligere nam nō vt homo ſemꝑ dicit ꝙ intelligit? Si igitur ſūme ſimplex naturanon eſt aliud quā ꝙ eſt ſua intelligentiaquēadmodū eſt id qd̓ eſt ſua ſapiētia neceſſe eſt vt ſimiliter non ſit aliud quā qd̓eſt ſua locutio. Sed qm̄ iā manifeſtū eſtſummū ſpm̄ vnū tantuꝫ eſſe ⁊ omnimode indiuiduū neceſſe eſt vt ſit illi hec ſualocutio ſit conſubſtātialis vt nō ſint duoſed vnus ſpūs.¶ Ꝙ eadem locutio nō conſtet pluribꝰverbis ſꝫ ſit vnū verbū. ¶ Cap̄. XXIX.Ur igitur dubitem qd̓ ſupra ducbiū dimiſerā ſcilicet vtrū hec locutio in pluribꝰ verbis an in vnoverbo conſiſtat? Nam ſi ſic eſt ſūme nature conſubſtātialis vt nō ſunt duo ſedvnus ſpūs vtiqꝫ ſicut illa ſūme ſimplexeſt ita ⁊ iſta. Non igit̉ conſtat pluribusverbis ſed eſt vnū verbū ꝑ quod: factaſūt oīa. ¶ Sed ecce videt̉ mihi ſuboriri nec facilis nec vllatenꝰ ſub ambiguitate relinquēda queſtio. Etem̄ oīa huiusverba quibꝰ res quaſlibet mēte dicimusid eſt cogitamꝰ ſimilitudīes ⁊ ymagīesſūt reꝝ quaꝝ verba ſūt ⁊ oīs ſimi litudoet ymago tāto magis vel minꝰ eſt veraquātꝰ magis vel minus imitat̉ rem cuiꝰeſt ſimilitudo. Quid igit̉ tenēdū ē de ꝟbo? que dicūtur ⁊ ꝑ qd̓ facta ſunt om̄ia?

Erit aūt nō erit ſimilitudo eorū que perip̄m facta ſunt? Si em̄ ip̄m eſt vera mutabiliū ſimilitudo nō eſt conſubſtātialeincōmutabilitati quod falſū eſt. Si aūtnon eſt omnino vera ſed qualiſcūqꝫ ſil̓itudo mutabiliū eſt nō eſt verbū ſummeveritatis omīno verū quod abſurduꝫ ē.Ac ſi nullam mutabiliū habet ſimilitudinē quō ad illius exēplum facta ſūt. ¶Uerum forſitan nihil huiuſmodi remanebit ambignitas ſi quēadmodū ī viuohoīe veritas hoīs eſſe dicitur in picto vero ſimilitudo ſiue ymago eius veritatisſic exiſtēdi veritas ītelligat̉ in verbo cuius eſſētia ſumme eſt ſic vt quodammōilla ſola ſit. In hijs vero que: in eius cōparatōe quodāmō nō ſūt: ⁊ tn̄ ꝑ illud etẜm illd̓ facta ſūt aliud imitatio aliqͣ illiꝰſumme eſſētie perpēdat̉ ſic quippe verbum ſūme veritatis: ꝙ ⁊ ip̄m eſt ſummaveritas nullū augmētum vel detrimentum ſenciet ſed hoc ꝙ magis vel minuscreaturis ſit ſimile: ſed pociꝰ neceſſe eritoē quod creatū eſt tāto magis eſſe ⁊ tāto eſſe preſtātius quāto ſimiliꝰ eſt illi ꝙſumme eſt: et ſūme magnū eſt. ¶ Hinc ⁊inde fortaſſe: īmo nō fortaſſe: ſed pro certo hinc oīs intellectus iudicat naturasquolibet mō viuētes preſtare nō viuētibus ſenciētes nō ſentiētibus rationalesirrationabilibus. Qm̄ em̄ ſūma naturaſuo quodaꝫ mō ſingulari non ſolum eſtſed ⁊ viuit ⁊ ſentit ⁊ rationalis eſt liquetqm̄ omniū que ſunt id quod aliquo modo viuit magis ē illi ſimile qm̄ id quodnullatenus viuit ⁊ quod modo quolibꝫvel corporeo ſenſu cognoſcit aliud magis eſt quā quod nihil omnino ſentit etquod rationale eſt magis quā quod rationis capax non eſt. ¶ Quoniam veroſimili rōe quedā nature magis minꝰ veſint qͣꝫ alie: ꝑſpicuū eſt Quēadmodumeuꝫ illud natura p̄ſtantius eſt: quod pernaturalem eſſētiaꝫ propinquius eſt preſtantiſſimo: ita vtiqꝫ illa natura magis