IRonologion
eſt cuiꝰ eſſētia ſimilior ē ſūme eēntie Qd̓ſic qͦqꝫ animaduerti facile poſſe exiſtimoNēpe ſi cuilibet ſb̓e q̄ ⁊ viuit ⁊ ſēſibil̓ etrationalis eſt cogitatōe auferat̉ qd̓ ratōnalis eſt. Deinde ꝙ ſēſibilis ⁊ poſtea ꝙvitalis poſtremo ip̄m nudum eſſe: qd̓ remanet quis non intelligat quod illa ſb̓aque ſic paulatim deſtruit̉ ad minꝰ ⁊ minus eſſe ⁊ ad vltimū ad non eſſe gradatū ꝑducitur. ¶ Que aūt ſigillatim aſſūpta quālibet eſſentiā ad minus ⁊ minuseſſe deducūt eadē ordinatim aſſūpta illam ad magis eſſe ꝑducunt. Patet igit̉quia magis eſt viuēs ſb̓a qͣꝫ nō viuens ⁊ſenſibilis quā nō ſenſibilis et rationalisquā nō rationalis. Non eſt itaqꝫ dubiuꝫꝙ oē eſſentia eo ip̄o maior eſt p̄ſtanciorqꝫ eſt quo ſimilior eſt illi eſſentie que ſūme eſt ⁊ ſumme preſtat. Satis itaqꝫ manifeſtū eſt in verbo ꝑ qd̓ facta ſūt omnianō eſſe eoꝝ ſimilitudinē: ſed verā ſimplicemqꝫ eſſentiā. ¶ In factis vero nō eſſeſimplicē abſolutāqꝫ eſſentiā ſed vere illius eſſentie vix aliquā mutatōm. Undeneceſſe eſt nō idem verbū ſed reꝝ creatarum ſimilitudinē magis vel minus eſſeverū ſed oēm creatā naturam eo alciorigradu eſſentie dignitatiſqꝫ ꝯſiſtere quomagis illi ꝓpinquare videtur.¶ Ꝙ ip̄m verbū non ſit ſimilitudo fctōrum ſꝫ veritas eſſētie facta vero ſint aliqua veritatis mutatio et quę nec magisſint quā alie ⁊ p̄ſtātiores. ¶ Ca. XXXEd cū ita ſit quō illd̓ quod ſimpeplex eſt veritas poteſt eſſe ꝟbuꝫeorū quoꝝ nō eſt ſimilitudo? cūoē verbū quo aliqua res ſit mente dicit̉ſimilitudo ſic rei eiuſdem ⁊ ſi nō eſt verbum eoꝝ que facta ſūt ꝑ ip̄m quō conſtabit quia ſit verbum. Nēpe oē verbū alicuius rei verbū eſt. Deniqꝫ ſi nuſqͣꝫ creatura eſſet nullū eius eſſet verbuꝫ. Quidigit̉ an concludēdum eſt qꝛ ſi nullo mōeſſet creatura nequaqͣꝫ eſſet verbū illudquod eſt ſūma ⁊ nullius indigēs eſſētia
aut fortaſſe illa ſumma eſſētia que verbū eſt eſſentia quidē eſſet eterna: ſi verbū non eſſet: ſi nihil vnqͣꝫ ꝑ iſtam fieret.¶ Eius em̄ quod nec fuit nec eſt nec futurum eſt nullū verbū poteſt eē veruꝫ ẜꝫhanc ratōem ſi nūqͣꝫ vlla preter ſummūſpm̄ eſſet eſſētia nullū omnino eēt ꝟbuꝫin illo. Si nullum in illo verbū eſſet nihil apd̓ ſe dice̓t cū idē ſit illi ſic dicere aliqͥd qd̓ ē intellige̓ nō aliud intelllge̓t. Sinihil ītelligeret gͦ ſūma ſapiētia q̄ nō eſtaliud quā idē ſpūs nihil intelligeret qd̓abſurdiſſimuꝫ eſt. Quid igit̉? Si enimnihil intelligeret quō eſſet ſumma ſapiētia aūt ſi nullo mō eſſet preter illam alid̓quid illa intelligeret? Sed nunqͣꝫ ſeip̄aꝫnon intelligeret aūt quō vel cogitari poteſt ꝙ ſumma ſapiētia ſe aliquādo nō intelligat cuꝫ aliquando mens rationalispoſſit nō ſolum ſumet ſed et illius ſūmeſapientie reminiſci ⁊ illā et ſe intelligereSi enim mens hūana nullam eius autſuā habere memoriam aut intelligentiāpoſſet nequaqͣꝫ ſe ab irrationabilibꝰ creaturis ⁊ illā ab om̄i creatura ſecū ſola tacite diſputādo ſicut nūc mens mea facitdiſcerneret. Ergo ſūmus ille ſpūs ſicuteſt eternus ita eterne ſui memor eſt ⁊ intelligit ſe ad ſimilitudinē mentis rationalis imo non ad illius ſimilitudinē ſedille principaliter ⁊ mēs rationalis ad eiꝰſil̓itudinē. At ſi eterne ſe ītelligit eterneſe dicit. Si eterne ſe dicit eterne ē ꝟbū eius apud ipſū. Siue igitur ille cogiteturnulla alia exiſtente eſſentia ſiue alijs exiſtentibus neceſſe eſt verbum illius coeternum illi eſſe cum ipſo.Ꝙ ſummus ſpūs ſeip̄m dicat coeterCapitulū. XXXI.no verbo.Ed ecce q̄rēti mihi de ꝟbo quomodo creator dicit omnia que fecit obtulit ſe verbum quo ſeip̄mdicit qꝛ oīa fec̄. An ergo alio verbo dicitſeipſū et alio ea q̄ fec̄: aut potiꝰ eodē ip̄overbo qͦ dicit ſeip̄m dic̄ q̄cūqꝫ fecit? Nā