AnſelmiLiber
nullo modo cōpoſita ſit ⁊ tamem oīmodo tot illa bona ſic neceſſe vt illa omnianon plura ſed vnū ſint. ¶ Idem igitureſt quodlibet vnū illoꝝ ꝙ omnia ſunt ſimul ſiue ſingula vt cū dicitur iuſticia vl̓eſſentia vnū ſignificāt ꝙ alia vel omniaſimul vel ſingula. Quēadmoduꝫ itaqꝫvnū eſt quicqͥd eſſentialiter de ſūma ſb̓ſtantia dicit̉ ita ip̄a vno mō vna cōſideratōe eſt quicqͥd eſt eſſentialiter. Cū em̄aliquis homo dicat̉: corpus: et rationalis: ⁊ homo nō vno mō vel cōſideratōehec tria dicūtur. Scd̓m aliud em̄ eſt corpus ⁊ ſcd̓m aliud ratiōalis ⁊ ſingulū horū nō eſt totū id quod eſt hō. ¶ Illa vero ſumma eſſentia nullo mō ſic eſt aliqͥdvt illud idem ſcd̓m aliū modū aūt ſcd̓maliam cōſideratōem nō ſit quia quicqͥdaliquo mō eſſentialiter eſt quod eſt totūꝙ ip̄a eſt. ¶ Nihil igit̉ quod de eiꝰ eſſētia vere dicitur in eo ꝙ qualis vel quanta ſed ī eo ꝙ quid ſit accipitur. Quicqͥdem̄ ē vel qͣle vel quātū eſt et aliud in eoꝙ qͥd ē vnde nō ſimpliciter ſꝫ ꝯpoſitū ē.¶ Ꝙ ſit ſine principio ⁊ ſine fine. XVII.X quo igitur tā ſimplex naturaᶻcreatrix ⁊ vigor oīm fuit vl̓ vſqꝫequo futura eſt: an potius nec exquo nec vſqꝫ quo eſt ſed ſine principio ⁊ſine fine. Si em̄ principiuꝫ habet aut exſe vel ꝑ ſe hͦ habet aut ex alio vel per aliud aut ex nihilo vel pro nihilo. Sed cōſtat per veritatem iam ꝑſpectā: quia nl̓lomodo ex alio vel ex nihilo vl̓ ꝑ aliudvel per nihil eſt. Nullo igit̉ mō per alid̓vel ex alio aūt per nihil vel ex nihilo inicium ſortita eſt. Ex ſeip̄a vero vel per ſeinitium habere nō poteſt quēqͣꝫ ex ſe ip̄a⁊ per ſeip̄am ſit. Sic em̄ eſt ex ſe ⁊ per ſenullomō ſit alia eſſētia que eſt ꝑ ſe ⁊ aliaper quā et ex qua eſt. Quicquid autemexaliquo vel per aliud incipit eſſe nō eſtoīno idem illi ex quo vel per quod īcipiteſſe. Summa igitur natura non incepitper ſe vl̓ ex ſe Qm̄ igit̉ nec per ſe nec ex
ſe ꝑ aliud nec ex alio nec per nihil nec exnihilo habet principiuꝫ nullomō habetprincipiū ſed neqꝫ finē habebit. ¶ Si em̄finem habitura eſt nō eſt ſūme immortalis ⁊ ſumme incorruptibilis ſed conſtatquia eſt ſumme ⁊ immortalis ⁊ incorruptibilis non habebit igit̉ fineꝫ. Amplius ſi finem habitura eſt aut volens autnolens deficiat. Sed ꝓcerto nō eſt ſimplex bonū cuius volūtate perit ſūmumbonū. Ac ip̄a eſt verū ⁊ ſimplex bonumquare ſua ſpōte non deficiet ip̄a qͣꝫ certūeſt eſſe ſummū bonū. Si vero nolēs peritura eſt non eſt ſūme potens nec op̄s ſꝫrationis neceſſitas aſſeruit eā ſūme potētē eſſe ⁊ oīpotētē. Nō gͦ nolēs deficietqͣre ſic nec volēs neqꝫ nolēs ſūma natura finē habebit nullomō finē habebit.Ampliꝰ ſi illa ſūma natura fine habebitvl̓ principiū non eſt vera eternitas qd̓ ēſupra inexpugnabilit̓ inuētū. Deīde cogitet qͥ poteſt quādo īcepit aūt qn̄ nō fuit hͦ verū ſcilicet qꝛ futuꝝ erat aliqͥd: autquādo deſinet ⁊ nō erit h̓ verū ſcilicet qꝛp̄teritū erit aliud. Quod ſi neutꝝ horūcogitari poteſt ⁊ vtrūqꝫ hoc veꝝ ſine veritate eſſe non poteſt impoſſibile eſt velcogitari quod veritas principiū vl̓ finēhabeat. ¶ Deniqꝫ ſi veritas habuit pͥncipium vel habebit finem anteqͣꝫ ip̄a inciperet veꝝ erat tunc quia non erit veritas ⁊ poſtqͣꝫ finita erit veꝝ erit: quia nonerat veritas. At quia veꝝ non poteſt eſſe ſine veritate erat igit̉ veritas anteqͣꝫeſſet veritas et erit veritas poſtqͣꝫ finitaerit veritas ꝙ incōueniētiſſimū ē. Siueigitur dicatur veritas habere ſiue intelligatur non habere principiū vel finemnullo claudi poteſt veritas principio vl̓fine quare idem ſequitur de ſūma natutura qꝛ ipſa ſumma veritas eſt.¶ Quomō nihil fuit ante aut erit poſt¶ Capitulū. XVIII.illam.Ed ecce iterum inſurgit nihil et¶ quecunqͣꝫ hactenus ratio in ve-