¶ Monologion
quibus eſt aliud ꝙ non eſt ꝙ ip̄a ſunt ſuperius ⁊ eſt omnino ſicut ratio docet dicenda quodlibet eorū quibus eſt om̄e ꝙnon eſt ꝙ ip̄a ſunt inferius: quare neceſſe eſt eſſe eā viuētem ſapiētem potētē etomnipotētem verā iuſtā beatā eternamet quicqͥd ſimpliciter abſolutē meliꝰ quānon ip̄m. Quid ergo querat̉ ampliꝰ qͥdſumma illa ſit natura ſi manifeſtū eſt qd̓omniū aliquid nō ſit.¶ Ꝙ idem ſit illi iuſtā ꝙ eſt eſſe iuſticiāet eodem mō de hijs que ſimiliter de illadici poſſūt ⁊ qd̓ nihil horū mōſtret qualis illa vel quāta ſit ſꝫ qͥd ſit. ¶ Ca. Xv.Ed fortaſſe cuꝫ dicitur iuſta velmagna vel aliud ſimiliū nō oſtēditur quid ſit vel pocius qualisvel quāta ſit ¶ Per qualitatē quippe velquātitatem quodlibet eoꝝ dici videtur.Omne nāqꝫ ꝙ iuſtū eſt ꝑ iuſticiā iuſtūeſt ⁊ alia huius ſimpliciter. Quare ipſaſūma natura nō eſt iuſta niſi ꝑ iuſticiaꝫ.Uidetur igit̉ participatōe qualitatis iuſticie ſcilicet iuſta dici ſūme bona ſb̓a qd̓ſi ita eſt ꝑ aliud eſt iuſta nō ꝑ ſe. Ac hͦ cōtrariū eſt veritati ꝑſpecte quia bona velmagna vel ſubſiſtēs ꝙ eſt omnino ꝑ ſe ēnon ꝑ aliud. Si igit̉ nō eſt iuſta niſi ꝑ iuſticiam: nec ſumma poteſt eſſe niſi per ſequid magis cōſpicuū quid magis neceſſariū qͣꝫ ꝙ eadem natura eſt ipſa iuſticiaet cum iuſta ꝑ ſe dicit̉ eſſe nō aliud intelligitur qͣꝫ ꝑ iuſticiam. Quapropt̓ ſi queratur quid ſit ip̄a ſumma natura de quaagitur quid veriꝰ reſpōdetur qͣꝫ iuſticia:Uidēdum igit̉ quō intelligēdū ſit quādo illa natura que eſt ip̄a iuſticia dicituriuſta. Qm̄ em̄ hō nō poteſt eſſe iuſticia:iuſticiā aūt habere poteſt. Nō em̄ intelligit̉ iuſtus hō exiſtēs iuſticia ſed habēsiuſticiā. Qm̄ igit̉ ſūma natura non proprie dicit̉ iuſta quia habet iuſticiā ſꝫ exiſtit iuſticia cum dicit̉ iuſta ꝓprie intelligitur exiſtēs iuſticia nō aūt habēs iuſticiam quare ſi cū dicitur exiſtens iuſticia
non dicitur qualis eſt ſed quid eſt conſeqͥtur vt cuꝫ dicit̉ iuſta nō dicat̉ qͣlis ſit ſꝫquid ſit. ¶ Deīde qm̄ de illa ſuprema eſſencia idem eſt dicere quia eſt iuſta et qꝛeſt exiſtens iuſticia et cū dicit̉ eſt exiſtēsiuſticia nō eſt aliud quā eſt iuſticia nihildiffert in illa ſiue dicat̉ eſt iuſticia ſiue ēiuſta. Quapropt̓ cū querit̉ de illa quidnon eſt minus? congrue reſpōdere iuſtaqͣꝫ iuſticiā qd̓ non in exēplū iuſticie ratūeſſe cōſpicitur h̓ de omībus que ſimpliciter de ip̄a ſumma natura dicitur intellectus ſentire ꝑ rationē cōſtringit̉. Quicquid igitur eorū de illa dicat̉ nō qualisvel quanta ſed magis quid ſit mōſtrat̉Sed palā eſt quia quodlibet bonū ſumma natura ſit ſūme illud eſt. ¶ Illa igit̉eſt ſumma eſſentia: ⁊ ſūma vita: ſūma ratio: ſumma ſalus: ſūma iuſticia: ſūma ſapiētia: ſumma veritas: ſumma bonitas.ſūma magnitudo: ſumma pulchritudo:ſumma immortalitas: ſūma incorruptibilitasᵉʳ: ſūma īmutabilitas: ſūma beatitudo: ſūma eternitas: ſūma ptās ſūmavnitas: quod nō eſt aliud quā ſūme ensſumme viuēs ⁊ alia ſimpliciter.¶ Ꝙ ita ſit ſimpliciter vt oīa que de eiꝰeſſentiā dici poſſūt vnuꝫ idemqꝫ ſit in illa ⁊ nihil de ea dici poſſit ſubſtantialiterniſi in eo ꝙ quid eſt. ¶ Capitulū. XVI.Uid ergo ſi illa ſumma naturator bona eſt erit ne cōpoſita totqpluribus bonis an potiꝰ nō ſuntplura bona ſed vnū bonum taꝫ pluribnoībus ſignificatū. ¶ Omne em̄ cōpoſitum vt ſubſiſtat indiget hijs ex quibꝰcomponit̉ ⁊ illis debet quidē ꝙ eſt: quiaquicquid eſt ꝑ illa eſt et illa ꝙ ſunt ꝑ illd̓non ſūt ⁊ idcirco penitus ſummū nō eſtSi igit̉ ſūma natura illa cōpoſita eſt expluribus bonis hͨ omnia que omni compoſito inſunt in illaꝫ incidere neceſſe eſtQuod nephas falſitatis apta ratōe deſtruit et obruit tota que ſupra patuit neceſſitas veritatis. Cum igit̉ illa natura
g iij