AnſelmiLiber

telligi poteſt ſi dicit̉ creatrix eſſētia vniuerſa feciſſe de nihilo ſiue qd̓ vniuerſa ꝑillaꝫ facta ſunt de nihilo id eſt que priusnihil erāt nūc ſūt aliquid. Hac ip̄a quippe voce qua dicitur quia illa fecit ſine ꝙiſta facta ſūt intelligit̉: quia cū illa fecitaliqua fecit: ⁊ cū iſta facta ſūt nō niſi aliqua facta ſūt. ¶ Sicut em̄ aſpiciētes aliquem de valde hūili fortuna multis opibus ab aliquo honoribus que exaltatū:dicimus: ecce ille fecit iſtū de nihilo autfactus eſt ille ab iſto de nihilo: id eſt ipſequi prius quaſi nihilū reputabat̉ nūc illo faciēte vere aliquid eſtimatur. ¶ Uerum videor mihi videre quoddā negligēter diſcernere cognouit: ſed qꝛ ea quefacta ſūt anteqͣꝫfierēt dici poſſūt fuiſſe nihil. Nullo nāqꝫ pacto fieri poteſt aliudrationabiliter ab aliquo: niſi infacientisratōe p̄cedat aliqd̓ rei faciēde quaſi exēplū: ſiue vt apcius dicit̉ forma vel ſimilitudo aut regula. Patet igit̉ itaqꝫ: qm̄prius quā fierent vniuerſa erāt in ratione ſumme nature: quid: aut qualia: autquō futura eſſent: quare cū ea que factaſūt: claruꝫ ſit nihil fuiſſe anteqͣꝫ fierēt qͣꝫtum ad hoc quia nō erant ꝙ nūc ſūt: necexquo fierēt non tamē nihil erāt qͣꝫtumad rationē faciētis ꝑ quā ⁊ ſecūdū quaꝫfierent.¶ Ꝙ illa ſit quedam rerū locutio ſicutfaber dicit prius apud ſę quod facturuseſt.Capitulū. IX.Lla aūt forma rerum que in eiꝰratione res creādas precedebatqͥd aliud eſt quā reruꝫ quedā inip̄a ratione locutio veluti cū faber facturus aliqd̓ ſue artis opus prius illud intra ſe dicit mentis cōceptōe. Mētis aūtſiue rationis cōceptōeꝫ locutōem hic intelligo: nō cū voces reꝝ ſignificatiue cogitāt̉: ſed cū res ipſe vl̓ future: vel iā exiſtentes acie cogitatōis in mēte cōſpicuūtur. Frequēti namqꝫ vſu cognoſcitur qꝛrem vnā tripliciter loqui poſſumꝰ. Aut

enim res loquimur ſignis ſenſibilibꝰ ideſt que ſenſibus corporeis ſentiri poſſūtſenſibiliter vtendo: aut eadeꝫ ſigna queforis ſenſibilia ſunt intra nos ſēſibilitercogitando: aut nec ſenbiliter hijs ſignisvtēdo: ſed res ip̄as vel corpoꝝ ymaginatōe vel rationis intellectū ꝓ rerū ipſarūdiuerſitate intus in noſtra mēte dicēdo.¶ Aliter nāqꝫ hoīem dico cum eum hocnoīe ꝙ eſt homo ſignifico: aliter cū ideꝫnomen tacens cogito: aliter cum euꝫ ipſum hoīem mens aut ꝑ corporis ymaginē aut ꝑ rationē cōtinet̉: ꝑ corporis quidem ymaginē cū eius ſenſibilē figuramymaginat̉. Per ratōem vero vt cū vniuerſalē eius eſſētiā que eſt animal rōnale mortale cogitat. ¶ Hec vero tres loquēdi varietates ſingule verbis ſui generis conſtant ſed illius quā terciā ⁊ vlmā poſui locutōis verba cū de rebꝰ nonignoratis ſūt: naturalia ſūt ⁊ apud om̄sgētes ſunt eadem: ⁊ quō omnia alia verba propter hoc ſūt inuēta vbi iſta ſūt nl̓lum aliud verbū eſt neceſſarium ad remcognoſcēdam et vbi iſta eſſe nō poſſuntnullū aliud eſt vtile ad rem oſtēdēdam¶ Poſſūt etiā non abſurde dici tāto veriora quāto magis rebus quarū ſūt verba ſimilia ſunt ⁊ eas expreſſius ſignantexceptis nāqꝫ rebus illis quibꝰ ip̄is vtimur ꝓ nominibus ſuis ad eaſdē ſignificandas: vt ſūt quedā voces velut a vocalis exceptꝭ inquā hijs nullū aliud verbum ſit videtur rei ſimile cuius eſt ꝟbūaūt ſic eam exprimit quō illa ſimilitudoque in acie mētis rem ip̄am cogitātis exprimit̉. ¶ Illud igitur iure dicendū eſt:maxime ꝓprium ⁊ principale rei verbuꝫQuapropt̓ ſi nulla de nll̓a re locutio tātuꝫ ꝓpinquāt rei quantū illa que huiuſmodi verbis conſtat nec aliqͥd aliud taꝫſimile rei future vel iam exiſtēs in ratōealicuius poteſt eſſe non immerito videripoteſt apud ip̄am ſummā ſb̓am talē reꝝlocutōm et fuiſſe anteqͣꝫ eſſēt vt per eam