Monologion

ſam multitudinē tam formoſe formataꝫtam ordinate variatam tam conuenient̓diuerſam ſola per ſeip̄aē produxit ex nihilo.¶ Quō intelligēdum ſit ꝙ omnia fecitexnibilo.Capitulū. VII.Ed occurrit quedam dubitatio5de nihilo. Nam exquocunqꝫ fitaliquid id cauſa eſt eius ꝙ ex ſeſit et omnis cauſa neceſſe eſt aliqd̓ ad eſſentiam effectus p̄beat adiumētuꝫ. Qd̓ſic omnes tenēt experimēto: vt etiā nulli rapiatur contēdendo vt vix illi ſurripiatur decipiēdo. Si gͦ factū eſt ex nihilo aliud ip̄m nihil fuit cauſa eius: quodex ip̄o factū eſt. Sed quō id qd̓ nullā habebat eē adiuuit aliud vt ꝑueniret ad eſſe. Si aūt nullum adiumētum de nihiloprouenit ad aliud cui aūt quailter ꝑſuadeatur quia ex nihilo aliud efficiatur.Preterea nihil aūt ſignificat aliqͥd autnon ſignificat aliquid. Sed ſi nihil ē aliud quecūqꝫ facta ſunt ex nihilo facta ſūtex aliquo. Si vero nihil nō eſt aliud qm̄intelligi non poteſt vt ex eo ꝙ penitꝰ nōeſt fiat aliqͥd nihil fit ex nihilo. Sic voxoīm eſt quia nihil de nihilo. Unde videtur conſequi vt quicqͥd fit fiat ex aliquo.Aut eum fit de aliquo aut de nihilo. Siigitur nihil ſit aliud ſiue nihil nō ſit alid̓cōſequi videtur vt quicquid factum eſtfactum ſit ex aliquo. ¶ Quod ſi verumeſſe ponitur omnibꝰ que ſupra diſputata ſunt opponit̉. Unde qm̄ ꝙ erat nihilaliud erit: id qd̓ maxime aliquid erat: nihil erit Ex eo nāqꝫ ꝙ quādam ſb̓am maxime omī exiſtētem inuenerā ad hoc vtomnia alia ab ea facta eſſent ſic vt nihileſſet vnde facta eſſet rationādo perueneram. Quare ſi illud vnde facta ſunt qd̓putabam eſſe nihil: eſt aliquid quicquidinuentum eſtimabam de ſūma eſſentia ēnihil: quid igitur eſt de nihilo: naꝫ nihilquod videam poſſe obici tibi pene iā fatuū ſtatui in hac meditatōe negligere.

¶ Ꝙ ea que facta ſunt ex nihilo non nihil erant anteqͣꝫ fieret qͣꝫtum ad rationēfacietis.¶ Capitulū. VIII.Ribus itaqꝫ vtputo modis qd̓ad p̄ſētis impedimēti ſufficit expedimētuꝫ exponi poteſt: ſi quaſubſtātia dicitur eſſe facta ex nihilo.Unus quidem modus eſt quo volumꝰintelligi penitus nō eſſe factū quod dicitur ex nihilo eſſe cui ſimile eſt cū querenti de tacente vnde loquat̉ reſpōdetur denihilo id eſt non loquit̉. Secūdum quēmodū de ipſa ſumma eſſētia ⁊ de eo qd̓penitus nec fuit nec querenti. Unde factum ſit: recte reſpōderi poteſt de nihiloid eſt neqͣqͣꝫ factū eſt: qͥ ſēſus de nullo eorum que facta ſūt intelligi poteſt. ¶ Aliaſignificatio eſt que dici poteſt quidē vera eſſe tamē non poteſt: vt ſi dicat̉ ſic eēfactum ex nihilo vt ex ip̄o nihilo id ē exeo qd̓ penitus nō eſt: factū ſit quaſi ip̄mnihil ſit aliud exiſtens ex quo poſſit aliquid fieri: qd̓ qm̄ ſemper falſū eſt quotiens eſſe ponitur impoſſibilis incōueniētia cōſequitur. ¶ Tercia interp̄tatio quadicitur aliquid eſſe factum de nihilo cuꝫintelligimus eſſe quidē factū: ſed nō eſſe aliud vnde ſit factum ꝑ ſimilem ſignificatōem dici videtur cū homo cōtriſtatus ſine cauſa dicitur cōtriſtatus de nihilo: Secūdum igitur hūc ſenſum ſi intelligatur qd̓ ſupra concluſū eſt quia preter ſūmā eſſentiam cūcta que ſunt ab eadē ex nihilꝰ facta ſūt: id eſt nō ex aliquoſicut ip̄a cōcluſio p̄cedētia ꝯueniēter ſequet̉ ita ex eadem cōcluſione: nihil incōueniēs ſubſequet̉ qͣꝫuis nō incōueniēter⁊ ſine omni repugnātia ea que facta ſūta creatrice ſb̓a dici poſſunt ex nihilo eomō quo dici ſolet: diues ex pauꝑe: ⁊ recepiſſe quis ſanitatē ex egretitudīe: id eſt:qui prius pauꝑ erat nūc eſt diues: ꝙ antea nō erat: ⁊ qui prius habebat egritudinē nūc habet ſanitatē quā ātea nō habebat. Hoc igit̉ mō nō incōueniēter in-

G