Monologion

fierāt ⁊ eſſe cū facta ſūt vt ꝑ eā ſciātur.¶ Ꝙ tamen multa ſit in hac ſimilitudine diſſimilitudo.¶ Capitulū. X.Ed qͣꝫuis ſummam ſb̓am cōſtetpriꝰ in ſe quaſi dixiſſe cūctā creaturam quā eam ſed eandē ⁊ pereādeꝫ ſuā intima locutōem ꝯderet quēadmodū faber prius mēte cōcipit quodpoſtea ſcd̓m mētis conceptōm opere ꝑficit. Multā tamen in hac ſimilitudīe intueor diſſimilitudīeꝫ Illa nāqꝫ nihil omnino aliūde aſſūpſit vnde vel eorū q̄ factura erant formā in ſeip̄o compingeretvel ea ip̄a id quod ſūt ꝑficeret: faber vero penitus nec mente poteſt aliquid corporeum cōcipere imaginādo niſi id qd̓aut totum ſimul aut ꝑ partes ex aliquibꝰ rebꝰ aliquo mō iā didicit: nec opꝰ mēte cōceptū perficere ſi deſit aut materia:aut aliud ſine quo opus p̄cogitatū fierinon poſſit: quāqͣꝫ em̄ hō tale qͥd aīal poſſit cogitādo vel pingēdo quale nuſqͣꝫ ſitconfingere: nequaqͣꝫ tamē h̓ facere valetcōponendo in eo partes quas ex rebusal̓s cognitis ī memoriā attraxit. Quare in hͦ differunt abinuicem ille in creatrice ſb̓a ⁊ in fabro ſuoꝝ operū faciendorum intime locutōes qd̓ illa nec aſſūptanec adiuta aliunde ſed prima et ſola eaꝫſufficere potuit ſuo artifici ad ſuū opusperficiēdum. Iſta vero nec prima nec ſola nec ſufficiēs eſt ad ſuum incipiēdum.¶ Quapropter ea q̄ ꝑ illā creata ſūt omnino nō ſunt aliud ꝙ nō ſūt ꝑ illā. Quevero ꝑ ipſā fiunt penitus nō eſſent alid̓qd̓ non ſūt per ip̄am.¶ Ꝙ h̓ ſūme eſſentie locutio ſit ſummaeſſentia.¶ Capitulū. XI.Ed cum pariter ratione docēte¶ſit certū quia quicquid ſūma ſb̓afecit per aliud quā ſemetipſam.Et quicquid fecit ꝑ ſuaꝫ intimā locutionem fecit ſiue ſingula ſingulis verbis ſiue potius vno verbo ſimul omnia dicēdo: quid magis neceſſariū videri poteſt

quā hanc ſumme eſſentie locutōem noneſſe aliud quā ſummā eſſentiā? Nō igit̉negligēter p̄tereūdū huius locutōis cōſideratōēꝫ puto ſed priuſqͣꝫ de illa poſſittractari diligēter eiuſdem ſūme ſb̓e proprietates aliquas ſtudioſe īueſtigādasexiſtimo.¶ Ꝙ ſicut oīa ꝑ ſūmam eſſētiā facta ſūtita vigeant per ip̄am. ¶ Capitulū. XII.Onſtat ergo per ſummaꝫ natucram eſſe factum quicquid nō eſtidem illi. ¶ Dubiū aut non niſiirrationabili menti eſſe poteſt ꝙ cūcta q̄facta ſunt eodē ip̄o ſuſtinēte vigāt ⁊ perſeuerant eſſe qͣꝫdiu ſūt quo faciēte de nihilo habent eſſe quod ſunt. Simili nāqꝫper omnia ratione qua collectuꝫ eſt oīaq̄ ſūt eſſe per vnū aliud: vnde ipſū ſolū ēꝑ ſeip̄m ⁊ alia ꝑ aliud. Simili inquā ratione poteſt ꝓbari qꝛ quecūqꝫ vigēt: pervnum aliud vigēt. Unde illlud ſolū viget per ſeip̄m ⁊ alia ꝑ aliud. Quod qm̄aliter eſſe nō poteſt niſi vt ea que ſūt facta ꝑ aliud vigent ⁊ id a quo facta ſūt vigeat per ſeip̄ꝫ neceſſe eſt vt ſicut nihil factum eſt niſi per creatricem p̄ſentē eſſentiam ita nihil vigeat niſi ꝑ eiuſdē ſeruatricem preſētiam.¶ Ꝙ illa ſit in oībus ⁊ oīa ſint ex illa etper illam et in illa. ¶ Capitulū. XIII.Uod ſi ita eſt īmo quia ex neceſſitate ſic eſt cōſequit̉ vt vbi ipſanon eſt nihil ſit. Ubiqꝫ igit̉ eſt ⁊ꝑ omnia ⁊ in oībus. Ac qm̄ abſurdū eſtvt ſcilicet quēadmodū nullatenꝰ aliqͥdcreatū poteſt exire creātis ⁊ fouētis īmēſitateꝫ: ſic creās ⁊ fouēs nequaqͣꝫ valeataliquo mō excedere factoꝝ vniuerſitatēliquet quō ipſa eſt que cūcta alia portatet ſuperat et claudit et penetrat. Si igit̉h̓ illis que ſuperius ſunt inuenta iūgant̉eadeꝫ ē que in oībus eſt ⁊ ꝑ oīa ⁊ ex qua⁊ per quā ⁊ in qua oīa.¶ Ꝙ poſſit aut non poſſit de illa dici ſb̓ſtantialiter.¶ Capitulū. XIIII.5

g ij