AnſelmiIibet

da eſt ꝑ ſe et ex ſe ſi nec ip̄a ſe fecit nec ipſa ſibi materia extitit nec ipſa ſe quolibꝫmō vt qd̓ nō erat eſſet adiuuit? niſi forteeo mō intelligendū videt̉ qd̓ dicit̉ quialux lucet vel lucēs ē ꝑ ſeip̄am ⁊ ex ſe ip̄aQuemadmodū em̄ ſeſe habent adinuicem lux ⁊ lucere et lucens: ſic ſunt adinuicem eſſentia eſſe ⁊ ens hoc eſt exiſtensſiue ſubſiſtens ergo ſumma eſſentia ⁊ ſūme eſſe ⁊ ſūme ens: id ē ſumme exiſtēs ſiue ſumme ſubſiſtēs non diſſimilit̓ ſibi cōueniēt qͣꝫ lux ⁊ lucere et lucens.¶ Quō alia oīa ſint ꝑ illā ⁊ ex illa. VI.Eſtat nunc de rerū earū vniuerſitate que ꝑ aliud ſunt diſcuterequō ſint ꝑ ſummā ſubſtātiā vtꝝqꝛ ip̄a fecit vniuerſa aūt qꝛ materia fuitvniuerſorum. Nō em̄ opus eſt quererevtrum ideo ſint vniuerſa ꝑ ip̄am qꝛ aliofaciente aut alia materia exiſtēte: illa tm̄quolibet mō vt res omēs eſſent adiuuitcū repugnet his que iā ſupra patueruntſi ſcd̓o loco ⁊ nō principaliter ſint ꝑ ip̄aꝫquecunqꝫ ſunt. ¶ Primū itaqꝫ mihi querendū eſſe puto vtrū vniuerſitas rerumque per aliud ſunt ſit ex aliqua materiaNō autē dubito hanc mundi molē cumꝑtibus ſuis ſicut videmus formatā conſtare ex terra et aqͣ et aere et igne q̄ ſuntquatuor elemēta aliquomō intelligi poſſe ſiue his formis quas cōſpicimus ī rebus formatis vt eoꝝ informis aut etiamconfuſa natura videat̉ eſſe materia oīmcorporū ſuis formis diſcretoꝝ nō inquāhoc dubito ſꝫ quero vn̄ hic ip̄a quā diximundane molis materia ſit. Nā ſi huiꝰmaterie eſt aliqua materia alia verius ēcorporee vniuerſitatis materia. Si igit̉vniuerſitas rerū ſeu viſibiliū ſeu inuiſibiliū ē ex aliqua materia ꝓfecto nō ſolūnō pōt eſſe ſed nec dici pōt ex aliqua materia qͣꝫ ex ſūma natura aūt ex ſeip̄a autex aliqua tercia eēntia que vtiqꝫ nulla ē.¶ Quippe nihil omnīo vel cogitari p̄teſſe p̄ter illud ſummū omniū qd̓ ē ꝑ ſeip

ſum et vniuerſitatem eoꝝ que nō ꝑ ſe ſꝫꝑ idē ſummū ſūt: quare qd̓ nullo modoaliud eſt nulliꝰ rei materia eſt Ex ſua vero naturā rerū vniuerſitas que ꝑ ſe nō ēeſſe nō pōt: quē ſi hic eſſet aliquo mō eētꝑ ſe et ꝑ aliud qͣꝫ ꝑ id ꝑ qd̓ ſunt cuncta q̄oīa ſunt falſa. ¶ Itē omnē qd̓ ex materiaeſt ex aliquo eſt: ⁊ poſterius eſt eo: quoniā igit̉ nihil eſt aliud a ſeip̄o vel poſterius ſeip̄o: cōſequit̉ vt nihil ſit materialiter ex ſeip̄o. ¶ Ac ſi ex ſumme materianature pōt eſſe aliud minus ip̄a ſummūbonū mutari ⁊ corrumpi pōt qd̓ nephaſeſt dicere. Quapropter qm̄ omne quodaliud eſt qͣꝫ ip̄a minus eſt ip̄a. Impoſſibile eſt aliud: aliud huiꝰ hoc mō eē ex ipſa. ¶ Amplius dubiū nō eſt qꝛ nullatenus eſt bonū ꝑ qd̓ mutat̉ vel corrumpitur ſummū bonū. Qd̓ ſiqua minor natura eſt ex ſummi boni materiā: cū nihilſit vnūcūqꝫ: niſi ꝑ ſummā eſſentiam mutatur ⁊ corrumpit̉ ſummū ꝑ ip̄m bonuꝫQuare ſumma eſſentia que eſt ipſū ſummū bonū nullatenus eſt bonū quod eſtinconueniens. Nulla igit̉ minor naturamaterialiter eſt ex ſumma natura. Cumigit̉ eaꝝ eſſentia que ꝑ aliud ſibi conſtetnō eſſe velut ex materia ex ſumma eſſentia: nec ex ſe nec ex alio manifeſtū eſt qd̓ex nulla materia eſt Quare: qm̄ quicqͥdqm̄ eſt ꝑ ſummā eſſentiā eſt: nec ꝑ ipſamaliquid aliud eſſe pōt niſi ea aut facienteaut materia exiſtente. Conſeqͥtur de neceſſitate vt p̄ter eā nihil ſit niſi ea faciente: ⁊ qm̄ nihil aliud eſt vel fuit niſi illa etque facta ſunt ab illa nihil omnino facere potuit ꝑ aliud vel inſtrumentū vl̓ adiumentū qm̄ ꝑ ſeipſam. Ac omne quodfecit ſine dubio aūt fecit ex aliquo velutex materia aut ex nihilo. ¶ Qm̄ igit̉ certiſſime patet: qꝛ eſſentia oīm que p̄ter ſūmam eſſentiam ſunt ab eadeꝫ ſumma eſſentia facta eſt. Et qꝛ ex nulla materia ēꝓculdubio nihil apertius qͣꝫ ꝙ illa ſumma eſſentia tantā reꝝ molem tā numero