Monologion

teria quā ꝑ artificē ⁊ ex artifice. Conſequēter gͦ vt quō cūcta q̄ ſūt ꝑ ſūmā naturā id ꝙ ſūt et id̓o illa ē ꝑ ſeip̄aꝫ alia ꝟoꝑ alid̓ ita oīa q̄ ſūt ſūt ex eadē natura ſūma et idcirco illas ⁊ ex ſeip̄a alia autē ex¶ Ꝙ illa n̄ ſit vlla iuuāte cauſaᵛ (alio.ducta adeſſe nec tameꝫ ſit ꝑ nihil aūt exnihilo aūt quomō intelligi poſſit eſſe ꝑ¶ Capitulū. V.ſe et ex ſe.Uoniā igitur non ſemper habꝫeūdem ſenſuꝫ ꝙ dicitur eſſe perqͥaliquid aūt eſt ex aliquo querēdum eſt diligentius quomodo per ſummā naturam vel ex ip̄a ſint oīa que ſunt⁊ qm̄ id quod eſt per ſeipſum ⁊ id quodeſt per aliud non eādem ſuſcipiūt exiſtēdi rationem prius ſeperatim videamusde ipſa ſumma natura que per ſe eſt poſtea de hijs que per aliud ſūt. ¶ Cū igitur conſtet ꝙ illa eſt per ſeip̄am quicqͥdeſt: ⁊ omnia alia ſunt per illam id quodſūt quō ē ipſa ꝑ ſe? Quod em̄ dicit̉ eē ꝑaliquid videtur eſſe aut ꝑ efficiēs aut ꝑmateriaꝫ aut per aliquid aliud adiumetum vel inſtrumētum. Sed quicquid exaliquo hijs tribus modis eſt per aliud ēet poſterius ⁊ aliquo mō minꝰ ē eo ꝑ qd̓habet vt ſit Ac lūma natura nullatenuseſt per aliud nec eſt poſterior aut minorſeip̄a vt aliqua re: quare ſumma naturanec a ſe nec ab alio fieri potuit: nec ip̄a ſibi nec aliqͥd aliud illi materiā vnde fieret fuit: aut ip̄a ſe aliquo mō aūt aliquares ip̄am vt eſſet quod non erat adiuuitQuid igitur? ¶ Quod enim non eſt aliquo faciēte aūt ex qua materia aut ex qͥbus adiumentis ad eſſe peruenerit id videtur aūt eſſe nihil aūt ſi aliud eſt per nihil eſſe ⁊ ex nihilo. Quod licet ex hijs q̄rationis luce de ſumma iam animaduerti ſubſtantiā pn̄tem nullatenus in illampoſſe cadere nec tamē negligam huiusrei probationem cōtexere. ¶ Qm̄ auteꝫad magnum et delectabile quoddaꝫ meſubito produxit hec mea medicatio nul-

lam vel ſimplicem peneqꝫ fatuam obiectionem mihi diſputanti occurrentē negligenter nolo preterire Quatenꝰ ⁊ egonihil ambiguū in p̄cedētibꝰ relinquenscercior valeam ad ſequētiam procedereet ſi forte cui quod ſpeculor perſuadereomni vel modico remoto obſtaculo quibus tardus intellectus ad audita facilepoſſit accedere. ¶ Quod igitur illa natura ſine qua nll̓a eſt natura ſic nihil taꝫfalſū eſt: quā abſurduꝫ erit ſi dicatur: qͥcquid eſt nihil eſſe: per nihil vero non eſtquia nullomodo intelligi poteſt: vt qd̓aliquid eſt ſit per nihil: aut ſi quo modoeſt ex nihilo aut per ſe aut per aliud autper nihil eſt ex nihilo. Sed conſtat quianullomodo aliud eſt per nihil. Si igit̉eſt aliqͦ mō ex nihilo aut ꝑ ſe aut ꝑ aliud⁊ ex nihilo. Per ſe aūt nihil poteſt eē exnihilo: qꝛ ſi qͥd ē ex nihilo ꝑ aliqͥd nccē ēvt id per quod eſt prius ſit Quoniā igitur hec eſſentia prior ſeipſa non eſt: nullomodo eſt ex nihilo per ſe. ¶ At ſi dicitur per aliquā naturā aliā extitiſſe ex nihilo non ⁊ ſumma omniū ſed aliquo inferior nec eſt per ſe hic quod eſt ſed ꝑ aliud. ¶ Item ſi per aliquid eſt ip̄a ex nihilo id per quod eſt magnū bonuꝫ fuit cūcauſa tanti boni fuit. At nullum bonumpoteſt intelligi ante illud bonū ſine quonihil eſt bonum hoc autē bonū ſine quonihil eſt bonum ſatis liquet hāc eſſe ſummam naturā de qua agitur. Quare resnulla vl̓ nullum preceſſit per quā iſta exnihilo eſſet. ¶ Deniqꝫ ſi hec ipſa naturaeſt aliud: aut per nihil aut ex nihilo: proculdubio aūt ipſa nō eſt per ſe ⁊ ex ſe qͥdquid eſt aut dicitur ip̄a nihil quod vtrūqꝫ ſuperſluum eſt exponere quā falſumeſt: licet igitur ſūma ſubſtātia nō ſit peraliquid efficiens aut ex aliqua materia:nec aliquibus adiuta ſit cauſis vt adeſſe ꝓduceret̉ nullatenus tamē eſt ꝑ nihilaut ex nihilo: quia ꝑ ſe ipſaꝫ et ex ſe ipſaeſt quicqͥd eſt. Quō gͦ tādē eē intelligē-