¶ Secundo vſtira eſt peccatum rōne inobediētieſic. Qui non obedit diuine legi vel diuino p̄ceptoſed potius ei cōtrariat̉ peccat. ſed ita facit mutuator. gͦ ⁊cͣ. Nam fenerator contrariat̉ legi vnu̓ſali.naturali et ſuꝑnatural̓i ſcꝫ dei. ¶ Primo ꝯtrariat̉ legi vniu̓ſali. Vnde augꝰ. Iudiciū diuine bonitatis⁊ pt̄atis ēqꝛ quelibꝫ creatura cogit̉ ſeip̄aꝫ dare ſeucōmunicare. cuiꝰ oppoſituꝫ fenerator facit. ¶ Secundo cōtrariat̉ legi naturali. de qua dr̄ math̓. vijOmnia quecūqꝫ vultis vt faciāt vobis hoīes ⁊ vosfacite illis. ¶ Tercio cōtrariat̉ legi ſuꝑnaturali ſcꝫdei. Nam lex diuina vſurā ꝓhibet. leui. xx. Pecuniam tuam non dabis ad vſurā. et omne frugumabundantiā non exigas ¶ Eſt aūt notandū ꝙ eſtdr̄a inter legem humanā et diuinam. Nam lex humana ꝑmittit vſuras non qͣſi extimans eſſe licitaset ẜm iuſticiā. ſed ad vitanda gͣuiora peccata. niſiem̄ lege hūana quedaꝫ mala ꝑmitterent̉ multa bona impedirent̉. et multa peccata gͣuiora cōmittentur. ſed lege naturali et dina peccata et mala om̄iaꝓhibentur. ſcd̓a. ſcd̓e. vbi ſupͣ. arti. j. in ſolū. iiij.argū. ¶ Secūdo eſt notandū. ꝙ iudeis eſt ꝓhibi.tum ne a ſuis fratribꝰ vſuras accipent. ꝑ quod datur intelligiꝙͣ acciꝑe vſuraꝫ a quocūqꝫ homine eſtillicitū ſimplicit̓. eo ꝙ omnē homine et ꝓximū īfratrem debemꝰ hr̄e et p̄cipue in ſtatu euangelij. Similiter p̄imſſum fuit iudeis non tn̄ licitū vt vſurasaccipent ab extraneis ſcꝫ agentilibꝰ alienis ad maius malū vitandū. ne ſcꝫ a iudeis deū colentibꝰ v.ſuras accipent ꝓpter auariciā cui dediti erāt. ſcd̓aſcd̓e. vbi ſupͣ. arti. j. ī ſolū. ij. argū. ¶ Tercō vſura eſt peccatū rōne iniu̓ſticie. ſic Quicūqꝫ iniuſticiam facit peccat. ſed fenerator hoc facit. gͦ ⁊cͣ. Ꝙaūt fenerator iniuiſticiā facit ꝓbo triplicit̓. Primoſic. Ille qͥ vnam rem bis vendit iniuſticiā facit. ſedfenerator hoc facit. nam ſeorſū vendit pecuniā ⁊ ſeorſum vſi pecunie. cum tn̄ non ſint duo ſed vnuꝫeoꝙ qui dat pecunia dat vſū pecunie. ſicut qͥ datpanem dat vſum panis. gͦ ⁊cͣ. ¶ Secūdo ꝓbo hocidem ſic. Qui vendit quod non eſt iniuſticiā facit.ſed fenerator hͦ facit. gͦ ⁊cͣ. Ꝙ aūt fenerator vēdatquod nō eſt patet ꝑ locum a ſimili. Sicut em̄ vendens vſum panis et vini vendit nihil. eoꝙ vſiis panis et vini et ſimiliū eſt conſūptio vel annihilatio.ita vendens vſuꝫ pecunie vendit nihil. eoꝙͣ vſiis pēcunie eſt diſtractō ꝑ cōmutatōnem. vt dr̄ pͥmo polliticoꝝ. ¶ Tercō ꝓbo hoc idem ſic. Qui q̄rit fructūvellucrū iniuſticiā facit. ſed fenerator hoc facit. qd̓etiam patet a ſimili. Sicut em̄ iniuſticiā facet quiq̄reret fructū de pane et vino et ſimilibꝰ quoꝝ vſuˢnon eſt fructus ſed cōſūptio. ita peccaret qui quereret fructū de pecunia cuiꝰ vſis non eſt fructusſed cōnſumptō. diſtractō vel emiſſio vtꝫ ſupͣ. Secus aūt eſt in alijs in quibꝰ vſus nō ē cōſumptio.ſicut vſis domꝰ non eſt cōſumptio ſed inhabitatōEt propter hͦ reſeruato penes ſe dn̄io domꝰ poteſtqͥs vende vſum domus. et eꝯuerſo reẜuato penesſuraſe vſti domꝰ poteſt ꝑ ſe conced̓e dn̄iuꝫ domꝰ. ſcd̓aſcd̓e. vbi ſupra. arti. pͥmo. in cor. q. per totum.Quarto vſura eſt peccatum rōne ſentētie ſiue pene debite. ſic. Vihil excludit a vita eterna et inducit ad penam eterna niſi peccatū mortale. ſed vſurāfacit huiuſmodi. gͦ ⁊cͣ. Vnde dauid petenti quishabitaret in domo dn̄i. rn̄dit deus in pͣs domini ēterra. Qui non dedit pecuniā ſuam ad vſuram ⁊c̄In quibꝰ verbis ꝑ ordinem tangit qͥnqꝫ. Primo excludit peccatum oꝑis. ibi. Innocens manibo. ſcꝫ qͥnon peccauit oꝑe. vel ſi peccauit penitentiā fecit.Secūdo excludit peccatum cogitatōnis. ibi. et mūdo corde. Re. ſupͣ. cogitatō. Tercio excludit peccatuꝫ omiſſionis. ibi. qui non accepit in vano animā ſuam. qui nullis peccatoꝝ fecibꝰ poſt baptiſmūſciam aīam maculauit. Quarto excludit peccatumlocutōnis. ibi. nec turauit in dolo ꝓximo ſuo. vbidicit glo. Non ait ſimplicit̓ iurauit. Ex quo dat̉ ītelligi ꝙ ꝑmittit turamenta ſimplicia. ſed ꝓhibꝫ turamenta doloſa. nde dicit. qui nō iurauit in dolo. Nam ni dolo iurat qui aliter ꝓmittit qͣꝫ ſit facturus. in dolo non iurat qui quod cogitat vel dicit oꝑe cōplet. Quinto excludit peccatū iniuſte velviolente ablatōnis. ibi. qui non dedit pecuniā ſtīaꝫad vſuram. Ezech̓. xviij. Si ad vſurā non cōmodauerit et ampliꝰ non accepit. hic vita viuet ⁊ nōmorietur.¶ De reſtitutōne pecunievſurarie notanda ſunt tria.Ca. iij.Ercio pͥncipalit̓ conſiderare debemꝰ cōditōnem vel obligatōnem reſtitutōnis.Nam de reſtitutōne pecunie vſurarie nota tria. pͥmo cui debeat fieri. ſecūdo qͣꝫtuꝫ debeat reſtitui. tercō quis debeat reſtitue̓. ¶ Primo videndūeſt cui reſtitutō debeat fieri. Et tunc dico ẜm hoſtien̄. ꝙ pecunia vſuraria reſtituēda eſt ei a quo vſurariꝰ extorſit vel herediſꝫio. et ſi tales non inueniūtur eſt pauꝑibus eroganda. Si aūt ille cui reſtitutō eſt facienda eſt abſens. hoc pt̄ eſſe duobo modis. Primo qꝛ vſurariꝰ alibi ſe tnͣſtulit. et tūc vſtrarius expenſis ꝓprijs tenet̉ ei vſiras mitte̓. Secundo modo qꝛ dans vſuras vel eius heres alibi ſētranſtulit: et tunc vſirariꝰ non expenſis proprijsſed illiꝰ mittat ei. Raijmū. conſulit. ꝙ qn̄ vſurarius ſatiſfacit etiā petat veniā a debitorē. qꝛ forſan pͥter vſiras eſſet obligatus ad aliquid reſtituendūei pro aliquo intereſſe vel danno. ſūma cōfeſſoꝝ.libro. ij. titu. vij. q. lxviij.¶ Quantū debeat vſurarius reſtitue̓. Ca. iiij.¶ Ecundo videndū eſt qͣꝫtum debeat vſurarius reſtitue̓. Nam aliqn̄ tenet̉ reſtituereſolum id quod ꝑ vſuram extorſit et nonamplius. aliqn̄ vero tenet̉ reſtitue̓ ampliꝰ qͣꝫ extorſit .ſ. fructus inde p̄ceptos. Si em̄ mutuator ꝑ vſurā extorſit pecuniā. gͣnū. vinū vel talia. et de hispoſtmodum eſt lucratꝰ. non tenet̉ reſtitue̓ niſi illd̓quod extorſit. et non illud quod de pecunia vſuraria eſt lucratus. Cuius rato eſt. qꝛ illud quod de
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten