Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

vur. tudethicoꝝ. li. ij. capi. vlti. Tercō pͥncipaliter conſideranda eſt v̓tutis operatō. Nam v̓tus excluditinter alia tria. ſcꝫ culpam. penam et triſticiā: Prīoexcludit culpam. Vbi nota ꝙ v̓tutum quēdā ſntinifuſe. quedam ſūt acquiſite. Primo gͦ v̓tutes infuſe peccatū mortale excludūt. et ecōuerſo. Cuiꝰrato eſt. qꝛ v̓tutes infuſe ſūt cū caritate q̄ ē radixomniū. ſꝫ poſita caritate omnia peccata mortaliaexcludūtur ſicut vnū contrariū excludit aliud. gͦ⁊cͣ. Secūdo dico ꝙ v̓tutes acquiſite non tolluntur ꝑ actum cuiuſqꝫ peccati mortalis. eoꝙ tales v̓cutes non includunt neceſſario caritatem. Terciodico ꝙ tam v̓tutes infuſe qͣꝫ acquiſite pn̄t ſimulēecum peccato veniali. pͥma. ſcd̓e. q. lxxj. arti. iiij. incor. q. Secūdo v̓tuſ eccludit penam. Vbi notaꝙ aliud eſt anteqͣꝫ homo habeat v̓tutem et poſtqmͣhabeat v̓tutem. Nam anteqͣꝫ homo habeat v̓tuteꝫfacit ſibi violentiam quandaꝫ ad oꝑandum. ita ꝙtunc in oꝑatōe ſua difficultatem et penā habet. ſedpoſt habitam oꝑatōnes ſunt delectabiles. qd̓ autēfit delectabilit̓ fit ſine difficultate et ſine pena. Hecbea. tho ethi. libro. ij. ca. iij. ¶ercio v̓tus excludit triſticiā. Vbi nota ꝙ v̓tuoſus non triſtatur deope v̓tuoſo. qꝛ nullus eſt v̓tuoſus qui de v̓tuoſaoꝑatōne non gaudet. vt dr̄ pͥmo ethi. ſed triſtat̉de his que quocūqꝫ modo repugnant. Ita ꝙ v̓tusexcludit triſticiam de his que v̓tuti cōueniūt. Illaautem triſticiā cauſant que cōtrariant̉ v̓tuti. Vn̄v̓tuoſiis moderate triſtat̉. quod patet ex qͣtuor.ſcꝫ ex contrarietate. fragilitate. incurſione. com.paſſione Primo patet ex cōtrarietate. Sicut em̄v̓tuoſis moderate gaudꝫ debono. ita moderate triſtatur et dolet de malo ſic̄ de eius oppoſito Secūdo patet ex frāgilitatē. Licet em̄ v̓tuoſts poſſit eēſine gͣui peccato. tn̄ ꝓpter fragilitatem nature humane nullꝰ ē qͥ abſqꝫ peccatis leuibꝰ vitā ducat. pͥme ioh̓. pͥmo. Si dixerimꝰ q peccatum non habenius. gͦ ⁊cͣ. Tercio patet ex incurſione vel amiſſione. qꝛ v̓tuoſus qͣꝫuis actualiter peccatū nō habe.at. forte qn̄qꝫ habuit et de hoc laudabilit̓ dolet. vtdicit apo. ſcd̓e. ad coꝝ. vij. Que ẜm deū eſt triſti.cia penitentiā in ſalutē ſtabilem oꝑatur Quartopatet ex cōꝑaſſionē. qꝛ licet aliqͥs nō doleat vel tri.ſtet̉ de pc̄tō ſiuip̄iꝰ. tn̄ de pc̄tō alteriꝰ laudabiliterpt̄ no debet dole. vt gaudeat cū gaudentibꝰ et fleat vel doleat cū flentibꝰ vel dolentibꝰ. pͥma. ſcd̓e. q.lix. arti. iij. in cor. q. ꝑ totum De v̓tutibꝰ datur triplex diſtinctō. Ca. ij.Ecundo circa v̓tutem etiaꝫ conſiderādaſūt tria. ſcꝫ diſtinctō. comꝑato vel perfectio. cognitō Prio conſiderāda eſt diſtinctō. Dat̉ em̄ de v̓tutibꝰ triplex diſtinctō. Nā q̄dam ſūt morales. qͥdam intellectuales. q̄dam ſuꝑnatu̓ales Prio em̄ v̓tutes morales ſūt q̄ mediuꝫattendūt ſcꝫ mediū rōnis vel rei. pͥma ſcd̓e. q. lxiiij. Scd̓o v̓tutes intellectuales ſūt q̄ intellectū ꝑficiut. vbi ſupͣ. q. lvij. Terco v̓tutes ſuꝑnaturalesſūt que immediate deū conſpiclūt. vbi ſupͣ. q. lxijRe. de omnibꝰ in ſpēali. Secūdo cōſideranda eſtv̓tutum comꝑatio vel ꝑfectō. Nam vna v̓tus ē excellentior vel eminentior altera. qd̓ ſic patet. Prīoem̄ inter v̓tutes morales iuſticia eſt nobiliſſima. vbi ſupͣ. q. lxvi. arti. iiij. Secūdo inter v̓tutes intellectuales ſapīa eſt maxima. Ibidem arti. v. Tercōinter v̓tutes theologicas caritas eſt ꝑfectiſſima.Ibidem arti. vj. Quere de his ratōnes ibidem.Terco conſideranda eſt v̓tutis cognitō. Nā quōpoſſit cognoſcere aliquis gram vel v̓tuteꝫ habererequire ſupra. gratia. Ꝙ nō ſolū eſt vtile ſed neceſſe v̓tutes morales acquire Ca. iij.Ercio ad maiorem euidentiā p̄dictorumiterū de v̓tutibꝰ quatuor ſūt notāda. pͥ.Amiū eſt vtilitas adeptōnis. ſecūdū eſt inequalitas receptōnis. terciū eſt neceſſitas cōnexionis. qͣrtum eſt pennitas duratōnis Primo cōſideranda eſt vtil̓itas adeptōis. Eſt em̄ nō ſolū vtile ſed neceſſe v̓tutes morales acquire et hr̄e. Hocaūttripliciter ꝓbo. ſcꝫ ratōne. autoritate et ſimilitudine. Primo ꝓbo duplici ratōe ſcꝫ regule ⁊ pugne. Primo ratōne regule. ſic. Virtus reſpicit rectam regulam ſeu ordinem ratōnis. Et hoc qͣtuormodis. Primo in actōne interiori. et ſic eſt prudētia. que eſt recta ratō agibiliū quē ſūt in ip̄o hoīe.Beatꝰ aūt tho. in ſcripto ethico. libro. vj. ca. iiij.diffiniens prudentiā ſic dicit. Prudentia eſt habitꝰcum veraratōne actuiꝰ. non qͥdem circa factibiliaq̄ ſunt extͣ hoīem. ſꝫ circa bona et mala que ſūt ip̄iꝰhoīs. Differt em̄ bonū actōnis a bono factōnis. qꝛbonū actōnis eſt in ipſo agente. bonū vero factōisreſpectū cuiꝰ eſt ars ē ī ip̄o facto. Secūdo v̓tusreſpicit ordinem ratōnis in oꝑatōe exteriori. ⁊ ſiceſt iuſticia. Tercō v̓tus reſpicit ordinem ratōisin paſſione delectabili. Eſt em̄ quedā paſſio ſcꝫ cōcupiſcentia delectatōnū impellens ad aliquid contͣriū ratōni. et hanc moderat̉ temꝑantia Quartov̓tus reſpicit bonū ſeu ordinem rōnis in paſſionehorribili vel penali. Nā q̄dā ē paſſio circa hoꝝibilia⁊ penalia ſcꝫ timora bono rōnis retrahens et impedies. et ideo fortitudo fuit neceſſaria q̄ paſſionemhāc moderat̉. pͥma. ſcd̓e. q. lxxj. arti. ij. in cor. ꝙSecūdo ꝙ v̓tutes ſūt vtiles ⁊ neceſſarie ꝓbo ratōne pugne. ſic. Vbi ē pugna vicōꝝ ibidebꝫ eē victoria v̓tutū. Nā bonū vincit malū. ſꝫ qͣtuor ſūt nit̉alia vicia iacula qͥbus ī pn̄ti vita ab hoſtemūadini ⁊ꝓuocam̉ .ſ. ſtulticia. iniqͥtas vel iniuſticia. timor ꝑiculi vel incōſtantia. concupīa. gͦ ꝑ oppoſitū qͣtuorſūt ſcuta v̓tutū qͥbꝰ pugnamꝰ ⁊ ꝓtegim̉ .ſ. prudentia ꝯtͣ ſtulticiā. iuſticia ꝯtͣ iniqͥtatē. fortitudo ꝯtratimorē vel incōſtantiā. tꝑantia ꝯtͣ luxuriā ſeu cōcupiſcētiā. Hec hiero. Scd̓o ꝙ v̓tutes ſūt nob̓ vtiles ⁊ neceſſarie ꝓbo autoritate Nā ſap̄. viij. dr̄. Labores illiꝰ magnas hn̄t v̓tutes. Sobrietate et ſapientiā docet ⁊ iuſticiā ⁊ v̓tuteꝫ qͥbꝰ vtiliꝰ nihil eſt invita hominibus. Que verba hugo exponit dicens.