Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Labores hꝰ id eſt ſapīe. qꝛ nō repente hr̄ ſapīa velv̓tus. ſed in laborando circa ip̄am acquirunt̉ v̓tutes. Vnde ſubdit ꝙ inquiſitō ſapīe docet qͣtuor v̓tutes. Et pͥmo ſobrietatē id eſt temꝑantiaꝫ que ꝯſiſtit in refrenando concupīam. ſcd̓o prudentiamque cōſiſtit inrecte eligendo quid agendū eſt. tercio iuſticiam que cōſiſtit in recte exequendo quodprudentia elegit. qͣrto virtutem id eſt fortitudinemque eſt in aduerſa eqͣnimiter tolerando. Et ſubditvtilitatem dicens. quibꝰ vtilius nihil eſt in hac vita hominibꝰ. q. d. Nihil eſt ita vtile ad conu̓ſatōeꝫhumanā. ſicut cardinales v̓tutes. qꝛ ꝑ has homoordinatur ad ꝓximum et ad ſeip̄m. ꝑ has em̄ regitur inter homines vita nr̄a. Vnde rabanꝰ. Quitemꝑatus eſt et prudens fortis et iuſtus quid illi deeſt. q. d. nihil. Ideo ſb̓dit. quibus vtiliꝰ vel in viahominibꝰ vel ad vitā eternā nihil eſt hominibus.Sed forte dices ꝙ v̓tutes theologice ſcꝫ fides ſpescaritas ſunt vtiliores ⁊ nobiliores v̓tutibꝰ cardinalibus: eo ꝙ immediate cōſpiciūt deum. Rn̄deo duobꝰ modis. Primo ꝙ iſte tres v̓tutes theologice ſubillis qͣtuor cōtinent̉. Nā fides ſub prudentia. ſpesſub fortitudine. caritas ſub iuſticia cōtinet̉. Secundo qꝛ iſte qͣtuor conſiſtūt in vſi operū. ille v̓otres in cōtemplatōne diuinorū. Tercō ꝙ virtutes ſint nobis vtiles ⁊ neceſſarie ꝓbo ſimilitudīein figura. Nam exodi. xxviij. dr̄ ꝙ in rōnali aarōerant qͣtuor ordines lapidum et ſinguli ordines habebant tres lapides. Que verba exponens grego.dicit. Quatuor ordines gemiarū in pectore habꝫſacerdos vel p̄latus. cum omnē qd̓ cogitat debꝫ eēprudentia circūſpectum. fortitudine firmū. iuſticiarectū. temꝑantia a malis omnibꝰ ſeg̓gatum. ſꝫ idēordines id eſt qͣtuor v̓tutes habent tres gemas. cūprudētia. fortitudo. iuſticia. temꝑantia trinitatis fide et oꝑatōne conſiſtit.Quō v̓tutes diuerſimode recipiūtur Ca. iiijEcūdo pͥncipaliter circa v̓tutem conſideranda eſt inequalitas receptōnis.Vbi nota ꝙ ſi v̓tutes conſiderent̉ eſſe īvno et eodem homine. tūc dico ꝙ omnes in eo eqͣliter ſunt intenſe. Ita dicit augꝰ. vij. de trini. ꝙ qcūqꝫ ſunt eqͣles in fortitudine ſunt eqͣles in prudentia ⁊ temꝑantia. licet qͣꝫtum ad natu̓alem inclinatōnem ad actū v̓tutis vnus homo ſit magis promptus ad actū vnius v̓tutis qͣꝫ ad actuꝫ alteriꝰ. ex qͣinclinatōe ſeu ꝓmptitudinē vnꝰ ſanctꝰ magis laudatur de vna v̓tute qͣꝫ de alia. ſicut abraaꝫ de fide.moiſes de manſuetudinē. iob de patīa. Vnde etiaꝫdr̄ de quolibꝫ cōfeſſorē. Non eſt inuentꝰ ſimilis illipͥma. ſcd̓e. q. lxvj. arti. ij. ꝑ totum. Si vero v̓tusconſidetur in diu̓ſis hominibꝰ et ẜm diu̓ſa tempora.tunc dico ꝙ vna v̓tus poteſt eſſe maior et minor qͣꝫin alio. vel in vno et eodeꝫ poteſt eſſe maior vno topore qͣꝫ alio. quod patet ꝓpter qͣtuor ratōnes. ſcilꝫꝓpter maiorem diſpoſitōnem. aſſuefactōnem. diſcretōnem. infuſione. Primo dico ꝙ vna virtuseſt maior in vno qͣꝫ in alio ꝓpter meliorem diſpoſi.tōnem. inqͣꝫtum vnus ex naturali complexione melius eſt diſpoſitus ad vnā v̓tutem qͣꝫ aliꝰ. vel inqͣntum vnus eſt meliꝰ diſpoſitus ad v̓tutem vno tepore qͣꝫ alio Secūdo poteſt eſſe maior virtus inv̓no qͣꝫ ī alio ꝓpter mai̓orem aſſuefactōnem. inquātum vnus magis ad v̓tutem aſſueſcit qͣꝫ alius. velinqͣꝫtum vnꝰ et ideꝫ magis aſſueſcit temꝑe vno qͣꝫalio. Tercio poteſt eſſe maior v̓tus ī vno qͣꝫ ī alioꝓpter maiorem diſcretōnem. inqͣꝫtum vnus habetꝑſpicacius iudiciū ratōnis qͣꝫ alius. Quarto ꝓpter ampliorē infuſionem. inqͣꝫtum vni plus donat̉vel infundit̉ de v̓tute qͣꝫ alteri. ẜm ꝙ dicit apo. adcoꝝ. iiij. Vnicuiqꝫ data eſt gratia ẜm menſurā donatōis chriſti. pͥma. ſcd̓e. q. lxvj. arti. pͥmo ꝑ totū Ꝙ qͣꝫuis peccata non ſint cōnexa. tn̄ virtutesCa. v.ſunt conexe.Ercio pͥncipaliter circa v̓tutem conſideranda eſt neceſſitas cōnexionis. licet em̄peccata non ſint cōnexa. tn̄ v̓tutes omnes inter ſe ſūt cōnexe. Vbi nota ꝙ inter v̓tuteseſt triplex cōnexio. pͥma eſt cōnexio v̓tutum moralium inter ſe. ſecūda eſt cōnexio v̓tutum moraliuꝫcū caritate. tercia cōnexio eſt caritatis cū moralibꝰv̓tutibus Primo em̄ dico ꝙ v̓tutes morales ſūtinter ſe cōnexe de neceſſitate. quod duplicit̓ proboſcꝫ ratōne et autoritate. Primo ratōne. qꝛ vna v̓tus moralis ſine alia nec p̄fectōnem nec laudem v̓tutis habꝫ. ſicut v̓bigr̄a. Fortitudo vel firmitas animi non habꝫ nec ratōnem nec ꝑ̄fectōnem nec laudem v̓tutis ſi ſit ſine diſcretōne prudentie. rectitudine iuſticie. moderantia temꝑantie. ꝓpter qd̓ beatus g̓go. xxij. libro moꝝ. dicit ꝙ v̓tutes ſi ſint di.ſtincte non pn̄t eſſe ꝑfecte in ratōne v̓tutis. qꝛ prūdentia non eſt vera inuiſta impans. et fortis nō eſtſi ꝓuidentia careat. et ſic de alijs. Vnde concluditibidē ꝙ vna v̓tus ſine alijs aut eſt nulla aut eſt imꝑfecta. Et aūgꝰ. vj. de trini. dicit. ꝙ v̓tutes q̄ ſūtin animo hūano nullo modo ab inuicem ſeꝑantur Secūdo ꝓbo hoc idem autoritatibꝰ. Et pͥmo autoritate ambro. ſuꝑ lucam qͥ ſic dicit. Cōnexe ſibiſūt cōcatenateqꝫ v̓tutes vt qui vnā habeat plu̓eshr̄e videat̉. Secūdo autoritate tullij ī ſcd̓o de tuſculanis queſtōnibꝰ qui dicit. ꝙ ſi vna v̓tutem confeſſus es te nō hr̄e. nullaꝫ neceſſe eſt te habiturumpͥma. ſcd̓e. q. lxv. arti. pͥmo. ī cor. q. et ī. argū. cōtra. Secūdo dico ꝙ v̓tutes morales ſunt connexe cū caritate. Vbi nota ꝙ v̓tutes morales velſūt acquiſite vel ſūt infuſe. Primo gͦ v̓tutes mora.les que ſūt acquiſite et que dirigūt ad aliquē naturalem finē pn̄t eſſe ſine caritate. ſicut fuerūt ī multis gentilibꝰ. Secūdo v̓tutes morales ſcꝫ infuſe ꝓut dirigūt homineꝫ ad finem ſuꝑnaturalem ſine caritate eſſe non pn̄t. Cuius rato eſt. qꝛ ꝑ virtutesmorales iufuſas vita ſpūalis ꝑficitur. ſed vita ſpiritualis eſt ꝑ caritatem. ita dr̄ pͥme ioh̓. iij. qui nōdiligit manet in morte. gͦ ⁊cͣ. Ibidē. q. lxv. arti. ij.