Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

motiuū appetibile eſt odium aliene felicitatis. Mo.do igitur ſiipponamus et demus ꝙ vnus homo ſolus ſit. nunquid erit odium aliene felicitatis: conſtat ꝙ non. et tamen non tollitur motiuū et appetibile ſuperbie. Octauo ſuperbia eſt grauiſſimuꝫomnium peccatorū ratōne iniuriatōnis. ſic. Illudeſt grauiſſimum et maximū peccatum quod maxime mitiriatur auertit et derogat deo. ſed ſuperbiaeſt huiuſmodi. quod patet in alijs. Vlam per blaſpheniam iniuriatur homo bonitati diuine. quia eſtpeccatum in ſpmſanctum. per mendacium autē inturiatur veritati diuine. ſed per ſuperbiā inturiat̉homo excellentiſſime bonitati diuine. quod patet.quia ſuperbire eſt ſuper ſtatum hominis ire. hoc ēquali quandam equalitatem cum deo appetere. ethoc eſt inturiari maieſtati diuine. Hec alexan. ſcd̓apar. ſū. q. xxxviij. arti. v. per totū. Ꝙ qͣtuorſunt ſpecies ſuperbie ẜm grego. Ca. v.Ercio circa ſuperbiam conſiderare debemus varietateꝫ modorū. Nā g̓go. xiiij.mora. dicit. ꝙ qͣtuor ſūt ſpeciēs ſuꝑbie.quibꝰ omnis tumor arrogantiū demonſtrat̉ .ſ. cūbonū a ſemetip̄is hr̄e extimant. aut bonū ſibi datuꝫdeſuper ꝓ ſius meritis putant. aut certe cū iactātſe hr̄e quod non hn̄t. aut deſpectis ceteris ſingulariter videri appetūt. Vn̄ verſus. A ſe ꝓ meritis falſo plus omnibꝰ offert ſuꝑbus. Ratō iſtarū qͣtuorſpecierū ſuperbie poteſt ſumi ex duobꝰ mod. Primo em̄ rato iſtius diuiſionis ſuꝑbie in qͣtuor ſpecies eſt iſta. Nam peccatū ſuꝑbie in hoc conſiſtit.ꝙ aliquis in appetendo aliqua excellentia ꝓpriaꝫ inſuram ſcū regulam ratōnis excedit. quod quidemtribus modis ꝯtingit. Primo cū bonū ſibi deficit.Secundo cū bonū ſibi tribuit. Tercō cuꝫ ī bono ſealijs p̄ficit Primo em̄ mō ſuꝑbus peccat cū bonu̓m ſibi deficit. et ſic tercia ſpecies eſt ſcꝫ iactantia. Nam ꝙ aliquis ſe iac̓tat hr̄e bonū aliqd̓ quodnon habet. et ſimiliter ꝙ aliquis ſe excuſat de pec.cato quod habꝫ ad tercia ſpēciem ſuꝑbie pertinet.Re. ſup. iactantia. Secūdo modo peccat ſuꝑ.bus. qꝛ ex inordinato alicꝰ excellentie appetitu bonum ſibi attribuit. quod duplicit̓ facit. ſcꝫ effectiue et meritorie Primo modo effectiue. Cū em̄ ſuperbꝰ bonū aliquod facit. dicit illud eſſe pͥncipalita ſeip̄o. et ſic eſt pͥma ſpecies ſuperbie. ſcꝫ cū quisa ſemetip̄o hr̄e eſtimat aliquod bonū quod habet adeo Vbi notaꝙͣ peccatū ſuꝑbie non ſolū conſiſtit in cogitatōne ſed in affectōne. qd̓ patet. qꝛ ſuꝑbus non credit hoc. ſcꝫ ꝙ ſit aliquod bonū quodnon ſit a deo. ſed hoc mō de bono qd̓ habet ſeipſuꝫmagnificat. ac ſi ab alio non haberet. Nā exterminatō rōnis de bono aliquo poteſt ꝯtingere duobꝰmodis. ſcꝫ in vniuerſaliet in ꝑticulari Primo mōin vniu̓ſali corrūpit̉ eſtimatō rōnis. ſcꝫ qn̄ qͥs vniuerſaliter extimat bonū quod habꝫ non hr̄e a deo.ſed a ſeip̄o. et hoc ad infidelitatem ꝑtinet. cū fidesrecta habeat ꝙ deus omniū eſt actor. Secundomō corrumpit̉ extimatō ratōnis in ꝑticulari ꝑ aliquā paſſioneꝫ. ẜm ꝙ errant omnes qui oꝑant̉ malū. vt dr̄ ꝓuer. xiiij. Sic̄ verbigrā. Si aliqͥs ſentiret in vniu̓ſali fornicatōnem nō eſſe peccatū eſſꝫ infidelis. non aūt infidelis cenſet̉ fornicator qui fornicatōnem eligit tanqͣꝫ bonum ꝓpter concupiſcentie paſſiones. Ita a ſimili. Si quis exiſtimaret vniuerſaliter et abſolute deū non eſſe omniū creatorēvel hominibꝰ grām pro meritis dare. eſſet heſis vel infidelitatis peccatū. ſed quando aliquis ꝓpter mordinatum amorem ꝓprie excellentie ita de bonis ſuiˢgloriatur ac ſi ea a ſeip̄o haberet ꝑtinet ad ſuperbiami et non ad infidelitatem. Secūdo ſuperbo ſibibonuꝫ meritorie attribuit. Credit em̄ excellentiaꝫaliquam ſuis meritis habere quam non poteſt niſtper dei gratiam obtinere. Et hoc duplici ratōne.Prima eſt. qꝛ merita noſtra ſunt inſufficientia adea que pro meritis redduntur. Secunda eſt qͥaipſorū meritorū non ſolum cauſa ſumus nos. ſedprincipalis cauſa eſt gratia que eſt tm̄ a deo. Vn.de ad ſcd̓am ſpeciem ſuperbie pertinet: cum qͥs bonū deſtiper datum putat proprijs meritis ſibi dari. Tercio peccat ſuperbus cū in bono ſe alijs pͥfert ſiue preficit. et tunc eſt quarta ſpecies ſuꝑbie.que eſt cum aliquis deſpectis ceteris ſingulariter ībono aliquo vult videri. Vel prout aliquis afficitad habendum aliquid ſuper ceteros quod comꝑetit ſibi ſimiliter habere cum ceteris. Vbi nota.ꝙ iſta tria ſcꝫ ingratitudo. excuſatō de peccato. pͥ.ſtimptio ad diuerſas ſpecies ſuperbie pertinent.Primo em̄ ingratitudo primas duas ſpecies ſuperbie continet. quod patet. qꝛ ingratus eſt. qui pu itat bonum quod habet a ſeip̄o habere. et ſic eſt prmia ſpecies. Et qui putat gratiam pro ſuis meritisſibi dari. et ſic eſt ſecunda ſpecies. Secundo excuſatō de pc̄tis ꝑtinet ad terciā ſpecie ſuꝑbie. qꝛ hōattribuit ſibi bonū innocētie qd̓ nō habꝫ. Tercō p̄ſūptio vno mō ꝑtinet ad qͣrta ſpēm ſiꝑbie ẜm quaaliqͥs vult alijs p̄ferri. Alio mō omēs ſpes ſuꝑbiein qͣdā p̄ſūptōne aī eſſentialit̓ ꝯſiſtūt. Hec b. t. iij.ſcri. ſen. di. xlij. de ſpeciebꝰ ſuꝑbie. arti. iiij. ī cor. qet ī ſolū. argū. Et iteꝝ ī q. diſpū. de malo. q. de ſuꝑbia. arti. iiij. in cor. q. et ī ſo. argū. Ca. vj. Alia ſufficientia nu̓i ſpecieꝝ ſuꝑbie valde vtilis.Ecūda ratō diuiſiōīs qͣtuor ſpecieꝝ ſuꝑbie qͣs g̓go. ponit ſic pt̄ ſumi. Nā ſuperbia ē qͣ hō iniuriat̉ deo. et hͦ duplr. aut qͣꝫtū ad bonū qd̓ nō habꝫ qd̓ tn̄ ſibi videt̉ hr̄e. et ſic ētercia ſpēs ſuꝑbie. aut qͣꝫtū ad bonū qd̓ habꝫ. et hͦduobꝰ mod. qꝛ aut iniuriat̉ deo ī ſeip̄o. aut īturiatdeo ī ꝓximo. Si u̓o hō ſuꝑbus inturiat̉ deo ī ſeip̄oqͣꝫtum ad bonū qd̓ habꝫ pt̄ eſſe duplr̄. aut ponit ſetotā cauſam boni. aut facit ſe pͥncipalē cauſa boni.et ſic ſūt due ſpecies ſuꝑbie pͥme. Si v̓o inturiatdeo ī ꝓximo. et ſic eſt qͣrta ſpecies ſuꝑbie cū aliqͥsſingularit̓ vult videri. Hec alex. ij. ꝑ. ſū. q. xxxviijde ſuꝑbie ſpeciebus. arti. pͥmo. in cor. queſtōnis.