Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Gloſa. A delicto ſuꝑbie quod eſt vltimū redeūtibꝰad deum et pͥmum recedentibꝰ a deo. Ex qua autoritate taleꝫ ratōneꝫ formo. Ilud eſt gͣuiſſimū ommum peccatorū per quod pͥmo a deo recedit̉ et vltimo ad deum reditur. ſed tale eſt ſuperbia. vtꝫ. gͦ⁊cͣ. Tercia eſt autoritas yſi. īli. de v̓tutibꝰ ſic dicentis. Sicut ſuperbia eſt origo omniū criminuꝫita eſt ruina omniū v̓tutum. omne aūt tale eſt maximum peccatū. gͦ ⁊cͣ Quarta autoritas ē yſidoi li. deſū. bono dicentis ſic. Omni vicio deterioremſcito eſſe ſuperbia. ſeu ꝓpter quod a ſimis ꝑſoniset pͥmis aſſumitur. ſeu ꝓpter quod a bonis oritur. Secundo ꝙ ſuperbia ſit grauiſſimū omniū peccatorū ꝓbo octo ratōnibꝰ. ſcꝫ ratōne auerſionis. operatōnis. ꝑmiſſionis. vitatōnis. oppoſitōis. aſſimilatōnis. adheſionis. inturiatōnis. Primo dicoꝙ ſuꝑbia eſt grauiſſimū omniū peccatoꝝ ratōne auerſionis. ſic. In peccato attendūtur duo. ſcꝫ cōuerſio ad commutabile bonū et auerſio ab incōmiūtabili bono. vnde licet ſuꝑbia ex ꝑte ꝯuerſionis adcōmutabile bonū non ſit gͣuiſſimum peccatorū. eoꝙ excellentia quam ſuperbo iordinate appetit nonhabꝫ maximam repugaantiā ad bonū virtutis. tn̄ex parte auerſionis ſuꝑbia habet maximam grauitatem. Guius ratō eſt. qꝛ in alijs peccatis homo auertitur a deo: vel ꝓpter ignorantia. vel ꝓpter infirmitatem aliqua. vel propter deſideriū ſeu concupiſcentia cuiuſcūqꝫ alterius boni. ſꝫ in ſuꝑbia auertit̉a deo ex hoc ip̄o ꝙ non vult ſubijci deo et eius preceptis. ꝓpterea ſpēaliter dicit̉ iacobi. iiij. Superbis deꝰ reſiſtit. gͦ ⁊cͣ. Ex quibꝰ verbis formo duasalias ratōnes. Prima eſt talis. Quāto magis peccatum auertit a deo tanto eſt mautis. ſed peccatuꝫmagis auertit a deo ex cōtemptu qͣꝫ ex alia cauſa.ii ct hj ppt̓ trrputa ignorantia. impotētia. concupīa. cum gͦ ſuꝑbus deum cōtemnit. eo ꝙ nō vult deo ſubijci ⁊ eiꝰp̄ceptis. gͦ ⁊cͣ. Secūda ratō eſt talis. Sicut bonūꝑ ſe eſt mauuis qͣꝫ bonū per aliud. ita peccatup ſe eſtmatus qͣꝫ peccatū per aliud. ſed ſuperbia ꝑ ſe conſiſtit in auerſione a deo. gͦ ⁊cͣ. Hec bea. tho. ſcd̓a.ſcd̓e. q. clxij. arti. vj. in cor. q. ꝑ totum. Secūdo dico. ꝙ ſuꝑbia eſt grauiſſimū omniū peccatoꝝratōne oꝑatōnis. ſic. Illud quod omnibꝰ peccatisalijs gͣuitatem cauſat eſt gͣuius omnibꝰ alijs peccatis. ſed ſuꝑbia eſt huiuſmodi. quod patet. quiapeccatū infidelitatis grauius redditur ſi ex ſuperbie contemptu procedat. qͣꝫſi ex ignorantia vel infirmitate ꝓueniat. Ibidem in ſolū. ij. argumenti.¶Tercō ſuꝑbia eſt grauiſſimū omniū peccatoruꝫrectōne ꝑmiſſionis. ſic. Apud deū et apud iunduꝫꝑmittitur minus malū vt vitet̉ ⁊ extirpet̉ maius.quod ꝑ exemplū patet. Videmus em̄ ꝙ medicꝰ ſapiens in remediū maioris morbi patit̉ infirmū ī leuiorem morbū iici&e. Sic̄ a ſimili peccatū ſuꝑbiegͣuiꝰ eſſe oſtendit̉ ex hoc ip̄o ꝙ pro eius remediodeus ꝑmittit hominem inci&e in alia peccata mīoraVnide yſidorꝰ in libro de ſummo bono ſic dicit.GuꝑbiaQui detinetur ſuꝑbia et nō ſentit: in carnis luxūriam cadit vt ꝑ hanc humiliatus confuſione exurgat. Ibidem in ſolū. iij. argū. Quarto ſuperbiaeſt grauiſſimū omniū peccatorū ratōne faciliorisvitatōnis. ſic. Peccatū tanto eſt gͣuius qͣꝫto facilius poteſt vitari et non vitat̉. ſed peccatū ſuꝑbiefacilius poteſt vitari alijs peccatis. gͦ ſi non vitat̉eſt alijs peccatis gͣuius. Vbi nota ꝙ peccatū difficile cauetur vel vitat̉ triplici ratōne. Prima eſt ꝓpter impugnatōnem vel impetus violentiā. ⁊ ſic iraqꝛ vehemient̓ impugnat difficile vitat̉. Secūda ratio eſt. ꝓpter conaturalem inhentiam. ſicut concupiſcentia. Vnde gͣuius vel difficilius eſt reſiſte cōcupiſcentie propter eius cōnaturalitatem qͣꝫ ire. etqͣꝫto difficultas vitandi peccatū eſt minor. tato magis cauſat grauitatem ſi non vitat̉. qꝛ qͣꝫto aliquisminoris temptatōnis impetū cadit. tanto grauiꝰpeccat. vt dicit augꝰ. Tercia ratō eſt propter eiꝰlatentiam. et hoc modo vitare ſuperbiam eſt difficile. qꝛ etiam ex ip̄is bonis opibus occaſionem ſimit Ande in pͣs. In via hac qua ambulabā abſcōderūt ſuperbi laqueū mihi. Et ideo motus ſtiꝑbieocculte ſurrepens non habet maxima grauitateꝫantequam per iudiciū ratōnis deprehendatur. ſedpoſtquam deprehenſis fuerit per ratōnem. tuncfacile vitatur. Et hoc triplici conſideratōne. Primo ex conſideratōne infirmitatis proprie. ẜm illudecͣci. x. Quid ſuperbis terra et cinis. Secundo excōſideratōe magnitudinis diuine. Iob. xv. Quidtumet contͣ deum ſpūs tuus. Tercio ex conſideratōne bonoꝝ fortune ex quibꝰ homo confidit. Yſa.xl. Omnis caro fenū et omnis gloria eius qͣſi flosagri. Ibidem in ſolu. pͥmi argū. ꝑ totum. Quito ſuperbia eſt gͣuiſſimum omniū peccatoꝝ ratōeoppoſitonis. ſic. Illud eſt gͣuiſſimum et maximumpeccatū quod macime opponit ſe deo. ſed ſiꝑbiaeſt huiuſmodi. quod patet. Nam boe. dicit. ꝙ cūoīa vicia fugiant a deo. ſola ſuꝑbia opponit ſe deo Sexto ſuperbia eſt gͣuiſſimum omniū peccatorū ratōne aſſimilatōnis. ſic. Sicut maior v̓tus eſtilla que magis nos aſſimilat xp̄o. ita maius viciūvel peccatū eſt illud quod nos magis aſſimilat dyabolo. ſed ſuperbia eſt huiuſmodi. Ita dr̄. iob. xlj.Ipſe eſt rex ſuꝑ omnes filios ſuꝑbie. gͦ ⁊cͣ. Septimo ſuperbia eſt gͣuiſſimum omniū peccatorū ratōne firmioris adheſionis. ſic. Quāto peccatū finmius adheret et minus eſt ſeꝑabile tanto eſt gͣuiusſed ſuꝑbia eſt huiuſmodi. quod multipliciter ꝓbo Primo de peccato concupīe. Ilam ſi ſuꝑenus anima ſenſibilem. niiquid erit concupīa oculorum?certe non. tn̄ erit ſuꝑbia. Secūdo hoc idem ꝓboin pc̄to ire. ſic. Ponamꝰ et tollamꝰ ꝙ non fiat inturia. nūqͥd erit iſtud appetibile quod eſt vindicta?et conſtat ꝙ non. et ſic ꝑ ablatōnem iniiurie remouebit̉ vindicta. et tn̄ remanebit ſuꝑbia. ſcꝫ appetitus mordinatus excellentie vel honoris. Tercō hͦidem ꝓbo in pc̄tō inuidie. Naꝫ in peccato inuidie