Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Enilticiocuturā a demonibꝰ ꝑquirunt. que etiam ſuperſticōcacurioſitas eſt. ercio ſtudiū alicuius ſcientieeſt peccatū ex parte modi indebiti. Et hoc duplici.ter. vel inqͣꝫtum homo non ordinat ſtudiū ad fineꝫdebitum ſcꝫ ad cognitōnem dei. vel inqͣꝫtum ordi.nat ad finem malū. ſcꝫ ad impugnatōnem fidei:Quarto ſtudiū alicuius ſcientie vel veritatis acqͥrende eſt peccatū ex parte ingenij ꝓprij. ſcꝫ inquātum aliquis ſtudet ad cognoſcendū veritatē ſuprapprij ingenij facultatem. qꝛ per hoc homines de facili in errores labūtur. Vnde dr̄ ecͣci. iij. Altōra tene q̄ſieris. id eſt que ſūt ſupra intelligentiā tuā nequeſieris curioſe. et fortiora que tnͣſcendūt virestuas: vel vires intelligentie tue ne ſcrutatus fuerisſcꝫ ꝓprio ingenio. qꝛ prouer. xxv. dicit̉. ꝙ ꝑſcrutator maieſtatis opprimiet̉ a gloria. q. d. Perſcrutator maieſtatis vltra capacitatem viriū ſuarumvolens alta magis qͣꝫ vtilia et edificatoria rimari.opprimetur a gloria. Sic̄ nimiū intendens in radium ſolarem excecat̉. Et ſicut qui fodit fundamē.tum edificium obruit et ſeip̄m opprimit. Et ſic̄ meleſt dulce cum guſtat̉. ſinimis ſtimatur inflat ⁊ necat. Ita minia ꝑſcrutatō et inquiſitō diuine maieſtatis et ſecretorū dei obcecat intellectū et necat ꝑerrorem. et inflat per elatōnem. pͥme ad coꝝ. viij.Scientia inflat: Patet igr̄ ex p̄dictis. ꝙ ſtudiuꝫalicꝰ ſcīe eſt illicitum et vituꝑabile qͣtuor ratōnibꝰ.Eſt aūt ſtudiū ſcientie aliciriꝰ licitum et laudabileꝓpter qͣtuor oppoſita p̄dictis. Primo cum ſtudet̉verum quod debet. et p̄cipue veritas in qua cōſiſtitfelicitas. Secūdo cū ſtudet̉ et addiſcit̉ modo quodebet. ſicut iucta proprij ingenij facultatē. Tercōcum addiſcitur a quo debet. puta a deo vel angeloꝑ reuelatōnem. vel ab homine ꝑ inſtructōnem. nōaūt a demone. Quarto cū ſtudet̉ vel addiſcitur eoordine quo debet. ſcꝫ ad finem cognitōnis ſummeveritatis. in qua p̄cipue cōſiſtit nr̄a felicitas. Hecbea. tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. clxvij. arti. pͥmo. vtꝝ circacognitōnem intellectiuam poſſit eſſe curioſitatispc̄tum. incor. ſolū. et in ſolū. argumentorū. Quid ſit ſtulticia ⁊ quibꝰ opponit̉. Ca. j.Tulticia Circa ſtulticiā cōſiderare debemus tria. ſcꝫ eiꝰdefectū. peccatum. ortū. vel pͥuatōnem iudicij. ratōnem ſuivicij. radicem ſiu principij.Primo circa ſtulticiam conſiderare debemus defectū vel ebetatōnem iudicij. vtem̄ dicit iſido. in libro ethimo. Stultus eſt qui ꝓpterſtuporem nō mouet̉ vel non cōmouetur ad bonum vel ad malum. Vbi nota ꝙ ſtulticia opponit̉different̓ ſapīe et fatuitati. quod ſic patet. Primoem̄ ſtulticia vel inſipientia que idem eſt opponit̉ ſapientie contrarie. qꝛ ip̄a contrariatur ei. vt dicit.iſido. in libro ethimo. Sapiens dictus eſt a ſapo.re. eoꝙ ſicut guſtus eſt aptus ad diſcretōneꝫ ſaporia ciboꝝ. ſic ſapiēs ad dinoſcētiā reꝝ atqꝫ cauſaꝝStulticia aūt econtrario impoͣrtat ebetudinē cor.diuin et obtuſionem ſenſiū. Vnde augꝰ. in librode libero arbi. ſic dicit. Stultus eſt in quo mēs ſūmam poteſtatem non habet. Secundo ſtulticia opponitur fatuitati pͥuatiue. qꝛ fatuus importat to.taliter ſpūalis ſenſiis pͥuatōnem. vnde fatuus caret totaliter ſenſi iudicandi. ſtultus aūt habꝫ ſenſum ſed ebetatum. ſapiens habet ſenſumid eſt iudicium ſubtile ac ꝑſpicax. Hec bea. tho. ſcd̓a. ſcd̓eq. xlvj. arti. pͥmo. vtrū ſtulticia opponatur ſapīein cor. ſolū. Vel ſtultus dicit̉ eſſe aliquis qn̄ patitur defectum in ſentencia tudicij. que attendit̉ ẜmcauſam altiſſimam. Nam ſi deficiat iniudicō circaaliquid modicum non ꝓpterea ex hoc vocatur aliquis ſtultus. Ibidem in ſolu. pͥmi. argū. Ꝙ ſicut eſt duplex ſapientia ita eſt duplex ſtulti Capi. ſecundū.O maiorem aut euidentiā p̄cedentis capituli eſt ſciendū. ꝙ cum ſtulticia opponat̉Aſapīe. vtꝫ ſupra. et quotiens dicit̉ vnuꝫoppoſitorū dicitur et aliud. vt dicit ph̓us in li. todicorū. Sicut duplex eſt ſapīa: quedam bona quedam mala. verbigra. Primo em̄ dico ꝙ eſt quēdaꝫſapīa bona que accipit ꝓ cauſa altiſſuna et fine vltimo ip̄m deum. ẜm ꝙ ph̓us dicit in pͥncipio mētha.ꝙ ad ſapientem ꝑtinet conſiderare canſam altiſſi.mam ꝑ quam de omnibꝰ iudicat. et ẜm quā de omnibus ordinat. Vnde ille qui cognoſcit cauſam altiſſimā ſimpliciter que deus eſt dicit̉ ſimpliciter ſapiens. inqͣꝫtum ꝑ regulas diuinas poteſt oīa iudicare et ordinare. et talis ſapientia eſt vera et bonaHec eſt ſapīa que deſurſū eſt. iacō. iij. Vnde daniv. Scientia intelligentia et ſapīa inuente ſūt in tevbi glo. inter. ſic ait. Scientia ſeculariū. intelligētia ꝯccultorū: ſapīa diuinorū inuente ampliꝰ ſuntin te. Require differentiam horum trium ſupra.donia ſapientie. ſcientie ⁊ intellectus. Ambro. ī quadam epl̓a: Ille vero ſapiens ē cuiꝰ animus ī chri.ſto eſt. cuius oculꝰ interior erigit̉ ad ſuꝑna: Secundo dico. ꝙ q̄dam ſapīa eſt mala: per cuiꝰ cognitōnem impeditur homo a vero fine et bono: velque pro cauſa alti ſima et ſine vltimo accipit aliquefinem indebitū: vel finem malū. puta ſicut homo dicit̉ ſapiens ad male agenda. Iremie. iiij. Sapientes ſūt vt faciant mala. et hͦ abuſiue. ſicut dicitur:iſte eſt bonus latro: et hoc tribꝰ modis. Vel ſapiētia mala accipit pro fine vltimo bonū terrenū. ⁊ talis vocatur ſapīaterrena: vel bonum corporeū: ettalis vocatur ſapientia animalis. vel aliquam ho.noris excellentiam. et talis vocat̉ ſapīa dyabolicaiaco. iij. ꝓpt̓ imitatōeꝫ ſuꝑbie diaboli. De quo dr̄iob. xlj. Ipſe eſt rex ſuper om̄es filios ſuꝑbie Hecb. t. ij. ij. q. xlv. arti. pͥmo. vtꝝ ſapīa debeat numerariinter dona ſpūſſancti. ī ſolū. pͥmi argumenti. Similr̄ dico ꝙ duplex eſt ſtulticia. Aliqua enimeſt ſtulticia bona ſapientie male cōtraria. ſſt. ulticiaꝑ quam aliquis cōtenmittrena: Et de hac bona