Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

tunc poteſt licite repetere a ſpoliato illud quod dedit pro emptōne. et illud quod expendit pro conẜuatōne rei. Cuius ratō eſt. qꝛ vtiliter geſſit nego.cia ſpoliati. Hec in ſūma confeſ. vbi ſupͣ. q. lxxijSi vero emit mala fide. puta qꝛ ſciebat de rapīa eēquod emit. tunc ad reſtitutōnem tenet̉. nec qūocūqꝫ modo excuſat̉ ſiue violenter auferatur. ſiuefurtim. ſiue modo alioſubtrahatur. Similiter precium quod dedit nō pō teſt repetere ab eo cuiꝰ reseſt. nec expenſas ſi quas ibi fecit. Et omnem vtili.tatem qua ex illa re habuit tenet̉ reſtituere. Guiꝰratō eſt. qꝛ furtum cōmittit contrectando rem alimam inuito dn̄o. Octauo tenet̉ quis reſtitue̓iccuſando. Nam qui aliū falſe accuſat. quidqͥd accepit tenet̉ redde ei in cuius iniuriam accepit. hocidem eſt de aduocato. Re. ſupͣ. accuſator. et ſi praaduocatus Nono tenet̉ quis reſtituere teſtificādo falſum. Nam teſtis falſus tenet̉ reſtituere omnia que per ſuū falſum teſtimoniū aliqua partiū amiſit Similiter tenet̉ reſtitue̓ falſus teſtis quidqͥdaccepit pro teſtimonio falſo ferendo. non ei qͥ tur.piter dedit. ſed ei potius in cuiꝰ iniuriam accepit.Re infra. teſtis Decimo tenet̉ quis reſtituere ꝑcutiendo. Qui em̄ ꝑcutit aliquem gͣuiter et inuiſtetenet̉ ad omnes operas quas ꝓpter hoc ꝑcuſſus amiſit. et omnes impenſas quas in medicis et in medicinis fecit. Vndecimo tenet̉ quis reſtitue̓ diffamādo. Qui em̄ aliū diffamauit tenet̉ reſtituereilli famam quem infamauit. in loco illo. et coram illis ꝑſonis quibus publicauit crimen occultum. Ꝙ intribus caſibus non eſt reſtitutō faciendailli a quo quis accepit.Capi. iij.Ercio principaliter circa reſtitutōnem faciendam conſideranda eſt conditō ꝑſone amittentis. Vbi nota ꝙ in tribꝰ caſibꝰ noneſt reſtitutio facienda illi a quo quis accepit. Primꝰ caſus eſt qn̄ reſtitutō ꝑſone illi vel alteri eſt nociua. Secūdus caſus qn̄ꝑſona eſt indigna. Tercius eſt qn̄ ꝑſona eſt ignota. remota. vel defuncta Primo non eſt reſtitutō facienda. qn̄ illi cuiꝰ eſtvel alteri eſt nociua. ſicut gladius depoſitus nondebet reſtitui furioſo. nec debet aliquis tale depoſi.tuꝫ ſibi appropriare. ſed debet reẜuare vt congruotemꝑe reſtituat. vel alteri debet redde tutius conẜ.uandū. Secūdo non eſt reſtitutō facienda quādo perſona recipere eſt indigna. ſicut ille qui ali.cui ſimoniace dedit. non debet recipere. Et ille quiaccepit ſimoniace retinere non debet nec poteſt.qꝛ contra legem accepit. ſed debet conuertere in pios vſus. Tercio non eſt reſtitutō facienda qn̄ꝑſona eſt ignota. Vbi nota tria. Primū eſt ꝙ cūꝑſona cuiꝰ erat res eſt ignota. tunc licet ſibi nonpoſſit reſtitui. tamen debet reſtituere ſicut pt̄. ſcili.cet pro ſalute ip̄ius elemoſinas dando. Secundūeſt. ꝙ cum ꝑſona cui debet fieri reſtitutō eſt remo.tadebꝫ ſibitranſmittere. vel in alio loco depone vl̓reſeruet̉ pro ea. Verciū eſt. ꝙ cuꝫ ꝑſonā cuiꝰ resReſtinicioerat eſt defuncta. debꝫ fieri reſtitutō heredibo. quicomputant̉ vna ꝑſona cum ip̄o. Extͣ aūt hos ca.ſus reſtitutō ſemꝑ eſt facienda ei a quo aliquid eſtacceptū. Quod dupliciter ꝓbo. ſcꝫ ratōne et autoritate. Primo ratōne ſic. Vt iuſticie cōmutatiue equalitas obẜuetur. oportet ꝙ ſippleat̉ ei qͥ minus habet. ſed hoc non poteſt fieri niſi reſtituat̉ eia quo iniuſte aliquid eſt acceptum. gͦ ⁊cͣ. Secūdo ꝓbo hoc idem autoritate apoſtoli ad rōm. xiij.dicentis. Reddite omnibꝰ debita. cui tributū tributum. cui vectigal rectigal. q. d. Omne quod ſupe.riori debet̉ a ſuo inferiori. vel eſt reale. vel ꝑſonale.Si eſt reale vel requirit̉. vel non requirit̉. Si reqͥritur tunc eſt tributum. vnde dicit. Cui tributumtributū. id eſt cenſū vel donū quod dabat̉ dn̄is adrequiſitōnem eoꝝ. Si non requirit̉ tunc eſt vectigal. Vectigal em̄ eſt donū quod ad domū dn̄i vehitur. Vel ſcd̓m papiam. Vectigal eſt vehiculū in qͦdonū ad domū dn̄i vehebatur. Si vero debitū eſt pſonale. hoc vel eſt interiꝰ ſcꝫ timor. Vn̄ dicit. Cuitimorem timorem. ſcꝫ vt dn̄m interiꝰ timeamus.Si eſt exterius ſic eſt honor. Vnde dicit. Gui honorē honore̓. vt ſcꝫ exteriꝰ dn̄m venerem̉ honora.do et aſſurgēdo. hec. bea. tho. in ſcd̓a ꝑte ſūme. q.lecij arti. v. ī ſolū. pͥmi argūenti et tercij. et in cor.q. et in argū. contra. Sed forte argues et dices ꝙ non eſt ſemper reſtitutō facienda ei a quo accipitur. qꝛ tunc idem eſſet reſtituens et ille cui fit reſtitutō. ſed hoc eſt vanū et inconueniens. gͦ ⁊cͣ. Ꝙaūt eſſet idem reſtituens ⁊ ille cui fit reſtitutō ꝓboper talem caſum. Ponamꝰ ꝙ p̄latus vel ep̄us alicuius eccleſie aliquid eccleſie ſb̓trahat. tunc ſi re.ſtitutō debꝫ fieri eī a quo accipitur. veniet reſtitutōad manus eius. cū ſit bonorū eccleſie conẜuator.et ſic idem erit reſtitutōnem faciens et accipiēs qd̓eſt inconueniens. Reſpondeo et dico. ꝙ p̄latꝰ poteſt accipere bona eccleſie tribꝰ modis. Primo bo.na alteri deputata ſibi appopriando. puta qn̄ ep̄usbona deputata capitulo vſiurpat ſibi. Et tūc tenotur reſtituere capitulo cuius de iure exiſtūt. Secūdo modo pt̄ acciꝑe bona eccleſie amicis et conſaguineis diſtribuendo. Et in caſſi hoc debꝫ eccleſie reſtituere ⁊ ſub cura ſua habere vt bona talia ad ſucceſſoreꝫ ꝑueniant. Iercio modo poteſt bona eccleſie acciꝑe. vt ꝓpria poſſidendi animo. Et in hoc caſi debet reſtituere. ſcꝫ animū deponendo. vt ſcꝫ nōhabeat animū poſſidendi vt propria ſed nomine eccleſie. vt ſipͣ. in ſolū. v. argumenti. De tempore reſtitutōnis. Capi. iiij.Varto principaliter circa reſtitutōnem faIciendam conſideranda eſt expectatō horeconuenientis. Abi nota ꝙ ille qui rem al.terius eo iniuito accepit. aut eſt potens reſtituereaūt ſimpliciter impotens. aut ſcd̓m quid potens.Primo em̄ modo videlicet ſi eſt potens reſtituere.tunc ſīne mora aliqua reſtituere tenetur ⁊ obligatQuod ꝓbo triplici ratōne. Primo ratōne ſolutōis