que nō debꝫ differri. ſecūdo ratōe inturiatōnis q̄nō debꝫ ꝯmitti. tercio ratōne culpabilitatis in quanullꝰ debꝫ morari. ¶ Primo en̄ſi potēs eſt reſtituere nō debꝫ reſtitutōeꝫ differre. ſꝫ ſine mora facere exēplo ſolutōnis que nō debꝫ differri ſic. Sic̄em̄ ſe habꝫ de ſolutōne ita ⁊ de reſtitutōne. ſꝫ ille qͥoꝑariuꝫ cōducit nō poteſt nec debꝫ licite ſolutōeꝫdifferre. vt dicit̉. leuit̓. xix. Non morabit̉ opusnercenarij apud te vſqꝫ mane. glo. non morabi.tur opꝰ id emerces. qꝛ forſitā inde viuit cū vxorefilijs ⁊ ꝑntibꝰ. vſqꝫ mane. gloſa. et ſi in craſtinuꝫrecipiet vimi ⁊ calūniaꝫ p̄t. ilit. qꝛ interim vn̄ viueret nō habuit. ¶ Scd̓o nō debꝫ differri ratōne inturiatōnis q̄ non debꝫ cōmitti. nulli em̄ licet alteriinferre inturiā. ſꝫ qui rem alteriꝰ tenet eo inuito ſibi iniuria facit. gͦ ⁊cͣ. ¶ Tercio nō debꝫ reſtitutiodifferri ratōe culpabilitatis. inqua nullꝰ debꝫ morari. nulli etiā p̄ modicū tempꝰ licꝫ in peccato morari. ecc̓i. xxj. Quaſi a facie colubri fuge̓ pc̄tm̄.ſꝫ qui reſtituere poteſt ⁊ tardat in peccato morat̉.gͦ ⁊cͣ. Un̄ augꝰ de verbis apoſtoli ſic dicit. Qd̓ accepiſti et inueniſti ⁊ non reddidiſti rapuiſti. qͣntūpotiuſti feciſti. qꝛ n̄ plꝰ potuiſti. nō plꝰ feciſti. qͥ alienū negat ſi potuit etiā tollit. ⁊ origen̄. ſuꝑ leuit̓.Multi ſine pct̄o putāt eē ſi alienū qd̓ inuenerint teneat dicētes. Dn̄s deꝰ mihidedit cui habeo reddeDiſcāt gͦ pc̄t̄m̄ hͦ eē ſil̓e rapine ſi qͥd inuentū n̄ reddāt Scd̓o ſi quiſ ſit ſimplr̓ impotēs reſtiture. tūcꝓpt̓ omīmodā impotentiā omio a reſtitutōe abſoluit̉. debꝫ tn̄ talis petere remiſſionē ab eo cuiꝰ eratTercio ſi ſit impotens nō ſimplicit̓ ſꝫ ſcd̓m qͥd. ſcꝫquo ad aliqd̓ tempꝰ. tūc debꝫ dilatōnē petere vſqꝫad illud tempꝰ qͦ reſtituere erit potens. Hec. b. t.ſcd̓a. ij. q. lcij. arti. viij. in cor. q. ⁊. in̄ argū. contͣet in ſolū. ij argū. ¶ Ꝙ quatuor ꝯmuniterpoſſunt auferri in qͥbꝰ recōpēſatō different debētVinto pͥncipaliter. fieri. Ca. v.circa reſtitutōnem faciendā cōſideran.da eſt recompeniſatō emende ſufficiētiſ.Vbi ſciendū ꝙ quatuor cōmunit̉ poſſunt auferriin quibꝰ recompenſatō diuerſimode fieri debꝫ. ſcꝫpecunia. membra. p̄benda. fama. ¶ Primo enimcū aufert̉ pecunia. vel id qd̓ poteſt pecunia mēſūrari. tūc equale ſeu equalens quilibꝫ ſi poteſt reſtituere obligat̉. ¶ Scd̓o cū auferūt̉ membra. ſcꝫcū aliquis oculū alteriꝰ eruit vel pedem ſeu manuꝫabſcidit. tunc qꝛ non poteſt reſtituere equiualensſeu equale. tenetur ſibi reſtituere qͣntū eſt ſibi poſſibile. vel pecuniā vel honoreꝫ cōſiderata ꝯditōne p̄ſone ſcd̓m arbitriū eiꝰ. ¶ Tercio cū aufert̉ p̄benda eſt diſtinguendū. naꝫ aliquis poteſt alium impedire ne p̄bendam habeat duobꝰ modis. ſcꝫ iuſte etiniuſte. Uno modo iuſte. quia intendit qd̓ debet̉alteri digniori. vel ꝓpter dei honorem. vel ꝓpter eccleſie vtilitatem. et in tali caſū reſtituere non tenetur. Alio modo iniuiſte. puta qua ex odio vel vni.dicta alterius impedit alquem ne ſibi ditur p̄bendatenet̉ ad recōpenſatōem aliquā ẜm arbitrium ſapientis. nō tn̄ ad eqͣle. tū qꝛ p̄bendā nondum fuerataſſecutuſ. tū quia ne eam aſſeq̄ret̉ multiplicit̓ potuit impediri. Scd̓o mō cū ex odio vel vīdicta impedit aliquē poſtqͣꝫ iā eſt adeptꝰ p̄latōeꝫ. vel poſtqͣfirmatū ē qꝛ p̄bēda ſibi det̉. tūc tenet̉ īpediens adreſtitutōeꝫ eqͣlis ẜm facultatē ſuaꝫ. Cꝰ rō eſt. q lidē eſt ac ſi habita auferrꝫ ſibi ¶ Quarto cū aufertur fama. aliqn̄ auferēs eā reſtitue̓ tenet̉ ⁊ obligat̉aliqn̄ vero no. Re. ſupͣ fama ꝑ totū. Hec b. t. ſcd̓aſcd̓e. q. lxij. arti. ij. in cor. q. ⁊ in ſolū. j. iij. et. iiij.ar. ¶ Quīto cum ex odio aliquis eligit aliquē adaliqͣm dignitatē. tenet̉ ei ad omne damnū qd̓ indeei accidit. ſimmina confeſ. li. ij. ti. v. q. lcxviij.Sexto ſi aliquis abſtulit rem alterius ſiue ſit fru.mentum ſiue vnium ſīue aliqͥd aliud. et vult reſti.tuere eandē rem uimero velſpecie tꝑo qͦ minꝰ valet ẜm cōmune foꝝ. non ſatiſfecit niſi lucꝝ tempisin quo plus valuit apponat. qͥa nō dānificauit eūnnitato ſꝫ ī maiori p̄cio. qd̓ tūc ꝓ illa re haberi poterat ẜm cōmune forū. Hec alb̓tꝰ in qͣrto ſcrip. ſen.di. xvi. et ī ſum. ꝯfeſ. vbi ſupͣ immediate. q. lxxix¶ De reſtutōe facienda notāda ſūt qͣtuor vti.lia docuniēta.Capitulum ſextum.D maiorem tamē euidentiā p̄dictoꝝ no.ta hic qͣtuor. ¶ Primū eſt ꝙ in reſtitutōAne cōſiderāda ſūt duo. ſcꝫ res ablata. etcōmiſſa. ¶ Primo gͦ rōne rei ablate tenet̉ qͥlibettm̄dem reſtitue̓. ſcꝫ equale ſeu eqͥualenſ. ¶ Scd̓oratōne cōmiſſe culpe pena debet infligi a iudice. ettunc anteqͣꝫ acceptor rei aliene ſit cōdemnatus a iudice non tenetur plus reſtituere qͣꝫ acceperit. poſtqͣm vero eſt condemnīatus a iudice ſupra id quodabſtulit tenetur penam ſoluere. Hec beatus tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. beij. arti. iij. in cor. q. ¶ Scd̓m eſt ꝙquāto eſt maior ꝓnitas ad peccandum vel ad furandum. tāto maior debet eſſe quātitatis pena adreſtituendum. pronitas autem furandi aliter fuitin principio. aliter in medio. aliter in fine. Nam tēpore legis moſaice quia homīes erāt nimis habilesad furandum. ideo pena fuit aggrauata. videlicetpro vno boue quinqꝫ. pro vna vero oue acceptorquatuor reſtituere tenebatur. Ꝙ autem acceptorbouiˢ quinqꝫ ꝓ illo reſtituere tenetur. habetur exodi. xxij. Qui furatus fuerit bouem reddat pro illo quinqꝫ. Ratio autē hꝰ literalis eſt duplex. Pri.ma eſt ad remouendum homīs pronitatem ad furandum que tunc temporis erat. Secunda ratio ēad recompenſandum damnum qd̓ intulerat. naꝫbos vtiliſ eſt ad quinqꝫ Imolatur. arat. paſcit carnibus. lac dat. cortum vſibus diuerſiſ miniſtrat.Vnde quia acceptor alterius boius dominum bouis ī quinqꝫ damnificabat. ideo ꝓ vno boue qͥnqꝫreſtitnere tenebatur. Ꝙ autem acceptor ouis qtuor reſtituere tenetur patet exodi. xxij. vbi dici.tur. Qui furatus eſt ouem reddet quatuor. Ka.tio autem huiꝰ eſt duplex. ſcꝫ lr̄alis et ſpūalis.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten