hoc probat̉ ratōne. quia ſicut ſcientia vel p̄ſciētiadei non cauſat rem. ita non ꝑturbat. id eſt mutatvel variat natura rei quo ad neceſſitatem et contingentiā. non em̄ imponit neceſſitatem rei quē ſcd̓mnatura eſt cōtingēs. ¶ Secūdo hͦ idem ꝓbat exēpli ſimilitudine. qꝛ ſicut nos id qd̓ de ſe ē neceſſarium puta ſolem oriri in celo. ⁊ quod de ſe eſt cōtingens ⁊ voluntariū ſcꝫ homīem ambulare ſuꝑ terram. ita deus vel intuitus diuinus mimie p̄turbatid eſt mutat vel variat qualitates rerū in neceſſita.te vel ꝯtingētia. Cuiꝰ rōne aſſignat. qꝛ non in tꝑeſꝫ in ſua et̓nitate q̄ om̄i dr̄e tꝑis adeſt cognoſcit p̄ſens ⁊ futuꝝ ꝯtinges ⁊ neceſſariū. ¶ Tercio hocidem ꝓbat diſtinctōe. Vbi nota. ꝙ duplex ē neceſſitas. vna eſt ſimplex vel abſoluta q̄ det̓mīat̉ excauſa materiali. Vt v̓bigra. Neceſſe ē om̄s hoīeseſſe mortales. Alia eſt neceſſitas ꝯditōnata vel ẜmquid. Vt v̓bigra. Si videas aliquē ambulāteꝫ neceſſe eſt eū ambulare ſtāte illa cōditōne. ſi videasqua amota nō neceſſariū eſt ſꝫ ꝯtingēs. Fodē mōſi quid p̄uidentia vel p̄ſcientia diuina vt pn̄s videtinqͣntū videt id neceſſe eſt eſſe. ſcꝫ ex cōditōne quaſupponit̉ p̄uiſū vel p̄ſcitum a deo. ⁊ qua ponit̉ ſibipn̄s eſſe. qͣꝫuis de ſe nullā habeat neceſſitatē natu̓e¶ Quarto boecius ex his v̓bis obijcit ita dicens.Si em̄ ꝯtingēs ex quo ē p̄uiſū vl̓ p̄ſcitū neceſſarioeueniet. nō videt̉ eſſe dr̄a nit̓ ꝯtingēs ⁊ neceſſariūvt ſol oriens ſit neceſſariū. et hō gradiens ſit cōtingēs. tn̄ vtrūqꝫ eſt neceſſariū ex cōditōne pn̄tie. p̄ſentia em̄ neceſſe ē eſſe dū pn̄tia ſunt. Sic a ſimililicet vnū ſcꝫ ſoloriens ī celo ex ſe vel abſolutē ſit neceſſariū. eo ꝙ ht̄ cauſas neceſſarias ⁊ det̓mīatas.aliud v̓o ſcꝫ hō ꝑ viā gͣdiens ſit ꝯtingēs propt̓ lib̓tatē arbitrij libere iter agentis. tn̄ vtrūqꝫ eſt p̄ui.ſū vel p̄ſcitū a deo ⁊ ſic pn̄s. eſt neceſſariū. Et ſic ſiꝯtingētia ad dinaꝫ referātur noticiā ſūt neceſſariaſcꝫ ex cōditōne dine noticie cui ſūt pn̄tia. Hec boecius vbi ſiipͣ. ¶ Tercio includit p̄ſciētie dineinfallibilitatē. dupliciter aut det̓mīat̉ res ad eſſe.Ercio borcius in qͥnto libro ¶ Ca. xvj.de cōſolatōe includit p̄ſciētie dine infallibilitatē vel certitudineꝫ dicens. ꝙ p̄ſcientia dei nō pt̄ falli. qꝛ eſt certa. ¶ Vbi nota. ꝙ ex hͦcertitudinalit̓ cognoſcit̉ euētus rei ꝙ res det̓mīat̉ad eſſe. duplicit̓ aūt det̓mīat̉ res ad eſſe. vel ꝑ neceſſitatē ī ſuis cauſis. vel ꝑpn̄tiaꝫ ſue eſſentie. Primia det̓mīatō inuenit̉ ī euētibꝰ neceſſarijs. ſiue ſintfuturi ſiue pr̄tes. Secūda det̓mīatio inuenit̉ in rebus pr̄ītibus. ſiue ſint neceſſarie ſiue contingentesPn̄s itaqꝫ neceſſariū ht̄ neceſſariā det̓mīatōnem.tū ex cauſis ſuis neceſſarijs. tum ex pn̄tia ſua. Sꝫꝯtingens nō ht̄ neceſſaria det̓mīatōnē. nec certitudineꝫ ex ſua cauſa ſꝫ ex ſua pn̄tia nec certitudinemcognitōnis. Vn̄ futuꝝ neceſſariū cognoſcit̉ certitudinalit̓ propt̓ certitudinē quā habꝫ ī ſuis cauſisqͣꝫuis rōne ſue futuritōis careat illa determīatōnequā ht̄ ex ſtia pn̄tia exiſtētie. Similit̓ pn̄s ꝯtingē-Aſnā diuinacognoſcit̉ certitudinalit̓ ꝓpt̓ pn̄tiā ſue exiſtentie.qͣꝫuis ratōne ꝯtingentie careat det̓mīatōne in ſuiscauſis. Vncum vna vtraqꝫ det̓mīatō ſufficiat ſine altera. ſi qͥs ex certitudine cognitōnis velit concludere tm̄ alteram iſtarū det̓mīate. faciet fallaciācōſequētis a pluribꝰ cauſis ad vnā. Vt v̓bigratiaSiquis ſic arguat. tu ſcis certitudinalit̓ euentū talis eclipſis. gͦ eſt pn̄s. nulli eſt dubiū qͥn eſſet fallacia cōſequētis. poteſt em̄ fieri reſpectu futuri ꝓpt̓det̓mīatōnem in cauſis ſuis. Et eſt oīno ſimile. tuſcis certitudīalit̓ euētū iſtius. gͦ de neceſſitate eueniet. qꝛ euentus ꝯtingēs pt̄ certitudinalit̓ ſciri ratōne det̓mīatōnis ꝑ p̄ſentia exiſtentie. Et ideo nō pt̄argui. deꝰ ſcit certitudinalit̓ euentū talis rei future. gͦ de neceſſitate eueniet. ſed eſt dice̓dū. vel ꝙ deneceſſitate eueniet. vel ꝙ eſt ei p̄ſens. et ſic de om̄ibꝰcōtingentibꝰ que nobis ſūt futura. omnia em̄ ſuntdeo p̄ſentia. et ꝑ cōſequēs apud deum det̓minata.Et ideo pulcerrime et clariſſime manifeſtat philoſophia certitudinē dine cognitōnis reſpectu futuroꝝ cōtingentiū ex certitudine cognitonis noſtrereſpectu cōtingentie pn̄tis. Vn ſicut id qd̓ in ſe ē̓cōtingens qn̄ eſt nobis p̄ſens ratōne p̄ſentie ſortitur qͣndam neceſſitate et certitudineꝫ. Sic quiaomīa ſūt deo pn̄tia ratōne illius pn̄tie ſūt neceſſaria det̓mīata et certa. ¶ Sed contͣ hoc obijcit bo.ecius ibidem. ſic. Ponat̉ ꝙ deus p̄uideat vel p̄ſciatme cras ire ad forum. cuꝫ auteꝫ ire ſit in poteſtatemea. qͣꝫuis proponam ire potero tn̄ mutare propoſitum et non ire. igitur ſi non vada euacnata eſt ꝓuidentia diuina. et ideo non eſt certa. Rn̄deo et dico. ꝙ poſito ꝙ deꝰ prouiderit vel p̄ſciuerit te crasiturum ad forum. qͣꝫuis poſſis non ire. non tamennon ibis. preuidit em̄ vel preſciuit deus ſimul ⁊ propoſitum ⁊ poteſtatem non eundi. et mutationempropoſiti ⁊ actum eundi. et ideo non potes aliquomodo diuinam preſcientiā effugere. qd̓ planiꝰ boeciꝰ ibidē manifeſtat dicēs. Quāuis em̄ libera voluntate te cōuertas inuarias actōnes. tamē pͥſentis dei intuitu non potes effugere. ¶ Sed contͣhec boecius ibidem obijcit. ſic. Cum deus precognoſcat id quod face̓ proponio ⁊ mutatōneꝫ propoſiti. videtur ꝙ mutet̉ preſcientia dei ad mutatōneꝫpropoſiti mei. Rn̄det boecius ⁊ dicit. ꝙ hoc non ſoquitur. Cuius ratō eſt. quia ſi deus nō ſimulcoꝙnoſceret omnia que ſimul ſucceſſiue eueniunt in tepore. bene eſſet ſcientia vel preſcientia dei variabilisꝑ hoc ꝙ cognitōni vnius ſuccederet cognitō alterius. ſed nō ē ita. quia deus cognoſcit om̄ia ſimulcertitudinalit̓ tanqꝫ p̄ſentia. Et ideo non poteſt eēin dei preſcientia talis variato. vt ſcꝫ prius neſciāteſſe alicuiꝰ ⁊ poſtea ſciat illud eſſe. eo ꝙ ſimul cognoſcit om̄ia. et ideo ſimul ſcit aliquid nō eſſe m vnadratempis ⁊ eſſe in alia drā eius. Cuius contrarium nos facimus. qꝛ tēpori ſubijcim̉. vt patꝫ ex ſūpͣdictis.¶ Quarto concludit cum preſcientia dei eſſe ſimul arbitrij libertate. Capi. xvij.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten