Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

amo ſcripto ſent. diſ. xl. arti. iij. de propoſitōnibꝰqrp̓mentibꝰ certitudinē p̄deſtinatōnis vel p̄ſcientie Arguit̉diuine. in cor. ſolū.in oppoſitum ſcꝫ ꝙ ponit neceſſitatē. Ca. viij.Ed forte argues in oppoſitum. ſcꝫ ꝙ p̄ſcientia dei imponit neceſſitate. et hoc duplicit̓ Primo autoritate anſhelmi in li.de concordia p̄ſcientie dei ⁊ liberi arbitrij ſic dicētisQue ſcit neceſſe eſt eſſe futura. Secūdo ratōne.ſic. Preſcituꝫ a deo aut inpoſſibile eſt non euenireaut poſſibile. ſi eſt impoſſibile nō euenire gͦ neceſſeeſt euenire. ſi eſt poſſibile nō euenire. ponat̉ ꝙ nōeueniat ⁊ eſt p̄ſcitum. gͦ p̄ſcientia dei fallit̉. ſed hoceſt incōueniens. gͦ p̄ſcitum a deo impoſſibile eſt nōeuenire. gͦ neceſſe eſt euenire. Rn̄deo et dico. ꝙ aliud conuenit rei abſolute ſcd̓m ſe conſiderate. et aliud inqͣntum res eſt cognita ſcꝫ ſcd̓m modum cognoſcentis. vt verbi gr̄a. Si ego intelligo aliquidoportet illud eſſe immateriale. non enim oportꝫ vtquod intelligit̉ ſit immateriale. niſi ſcd̓m ꝙ eſt ī intellectū. ita ꝙ in ancedente oportet ꝙ includat̉ cōſequens ꝑ modū an̄cede̓tis. vt ſi eſt homo animaleſt. et ſi aliquis intelligit ſequit̉ adeſſe intellectū ꝙſit immaterale. Sic a ſimili dico ꝙ ad iſtud an̄tecedens. quod eſt ſi deus ſcit aliquid. iſtud ꝯſequensquod eſt illud etit. eſt ſumendū non ſcd̓m diſpoſitōnem rei in ſeipſa ſed ſcd̓m modū cognoſcentis.Quāuis aūt res in ſeip̄a conſiderata ſit futu̓a. tn̄ſcd̓m modū cognoſcentis vel cognitonis dīne eſtpn̄s. Et ideo magis eſt dicēdum. ſi deus ſcit aliqͥdillud eſt qͣꝫ hoc erit. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ intellectꝰ diuinus nō nituet̉ vel fertur in rem aliquā ſb̓ hac cōditōne vt eſt p̄terita vel futura. ſed vt eſt pnͥs. eoꝙ intellectus diuinus vnico actu cum ſit eternuseſt pn̄s om̄i tempi. vn̄ idem eſt iudiciū. ſi deus aliquid ſciat hoc erit. et de hac ſi ego video ſorteꝫ currere gͦ ſortes currit. quoꝝ vtrūqꝫ neceſſarium eſtdum eſt. Hec bea. tho. in q̄ſtionibꝰ diſputati. de veritate. q. ij. de ſcientia dei. arti. xij. Vtrū deus ſciatſingularia futura cōtingentia. in ſolū. vij. argū.uixta finem. Vis gͦ p̄miſſis rn̄deo ad autoritatemanſhelmni dicentis. Que p̄ſcit deꝰ neceſſe eſt eſſe futura. Et dico ꝙ neceſſitas eſt duplex. Vna eſt cōſequētie ⁊ hec ē ꝯditōnatiua. vt ſi hō eſt animal eſtſtud cōſequens qd̓ eſt animal eſt includit̉ in hocaricedente quod eſt homo eſt. ⁊ hec eſt cōſequentiapera: Allia eſt neceſſitas cōſequentis ⁊ eſt abſolutaq eſt neceſſitas in cauſando vel in eſſendo et non incōſequendo. Loquēdo igit̉ ad propoſitū ſimilit̓ ſehēlbꝫ: qꝛ ſi neceſſitas referat̉ ad cōſequentiam v̓aeſt: hec em̄ conſequētia neceſſaria eſt. ſi deus p̄ſcitSc̄: gͦ hoc eueniet. ſiautē neceſſitas referat̉ ad cōſequens vt ſit neceſſitas abſoluta falſa eſt. nō em̄ſequit̉ deꝰ p̄ſcit gͦ neceſſario eueniet. quia deꝰ ſcitſado in ſe eſt futurū cōtingens. ſed nō ſub illa cōditione ſed prout eſt pn̄s et neceſſarium. vt patete deatu thomā ſupͣ immediate. Scd̓o ad rōemqua probat̉ p̄ſcitum a deo eſt impoſſibile non euenire. gͦ neceſſe. Rn̄deo duobꝰ modis. Primo ꝙimpoſſibile eſt id non euenire quod deus p̄ſcit. velcū deus p̄ſcit. ꝙ iſta propoſitō duplicit̓ pt̄ intelligivel cōiūctim vel diuiſim. Primo em̄ ſi intelligascōiūctim verū dicis. impoſſibile eſt em̄ non eſſe p̄ſcitum omē qd̓ fit. id eſt non pt̄ eſſe vtrūqꝫ ſimul.ſcꝫ vt fiat ⁊ non ſit p̄ſcitum. Impoſſibie enim eſt ꝙſit ſcientia vel p̄ſcientia dei ſimul ⁊ contͣrius euentꝰrerum. Secūdo vero modo ſi intelligas diſiunctim. Verbigra. Si dicis deum nō potuiſſe p̄ſcireom̄ē quod fit falſū dicis. potuit em̄ facere vt nonfieret. et ita non eſſet p̄ſcitū. Et hͦ mō rn̄det magiſter ſentenciaꝝ ad rōnem p̄dictā pͥmo libro ſentenciaꝝ. diſ. xxxviij. in fine diſ. Secundo modo rn̄deo et dico. ꝙ hec propoſito om̄e ſcitum vel p̄ſcitūa deo impoſſibile eſt non euenire. et ꝑ cōſequēs eſtneceſſe fieri. vel eſſe pt̄ eſſe duplex. qꝛ eſt eſſe de dicto vel de re. Primo em̄ ſi ſit de dicto ſic eſt cōpoſita ⁊ vera. hoc em̄ dictum eſt neceſſariū ſcꝫ ſcituꝫa deo eſſe neceſſariū verum ⁊ euenire. Secūdo vero modo ſi ſit de re. ſic eſt diuiſa ⁊ falſa. nam hācrem que ponit̉ ſcita adeo non neceſſe eſt fieri. qꝛ cōtingent̓ fit. Ratō huius diſtinctōnis eſt. qꝛ iſta respt̄ conſiderari et ſumi duplicit̓. Vno modo ſcd̓mcōditōnem qua ſubiacet diuine ſcientie vel p̄ſciētieſcd̓m ꝙ habet eſſetmīatum in actū. et ſic neceſſitatem habꝫ. Alio modo pt̄ iſta res ſūmi ſine illa cōditōne. et ſic non eſt neceſſaria. qꝛ pt̄ conſiderari vteſt in cauſis ſuis anteqͣꝫ ſit in actū. et ibi non habetneceſſitatem. et ibi tm̄ eſt ſcita a deo futura eē. nōem̄ ſcit deus effectū cōtingentē eſſe det̓mīatum incauſa ſua. quia eſſet falſa ſcientia cum in cauſa ſuacōtingens det̓mīatum nō ſit. Hoc modo rn̄det betus tho. ad rōnem vel obictōnem p̄dictam. primoſcripto. ſentenciaꝝ. diſ. xxxviij. articulo. Vtrumſcientia dei ſit contingentiū. in ſolū. v. argumentiTercio modo probo p̄dictā diſtinctōnem ſimilitudine. Vn̄ hec propoſitō p̄ſcitum non euenire eſtimpoſſibile. gͦ neceſſe eſt euenire eſt duplex. vt patet ſupͣ. ſcꝫ de dicto ⁊ de re. Si em̄ intelligat̉ de dicto eſt vera. et notat̉ cōcomitantia actus ad actuImpoſſibile eſt em̄ p̄ſcire ⁊ non euenire. ſic hec ſedētem ambulare eſt impoſſibile. Nā ſedere ⁊ ambulare ſunt impoſſibilia. Si aūt intelligat̉ de re. falſa ētunc em̄ notat̉ actus vnius ad potentiā actus alteterius. et hec cōcomitantia poſſibilis eſt. Verbi gͣtia. In eodem pt̄ eſſe actus ſedendi ⁊ potentia anibulandi. Similit̓ ⁊ actus preſciendi ſtat cum ipſapotentia non eueniendi. Vn̄ quod eſt p̄ſcitum pt̄non euenire. ſicut iſte qui ſedet pt̄ ambulare. Et hͦmodo rn̄det ad obiectōem p̄dictam. alexander. j.ꝑte ſūme. q. xlj. de p̄ſcientia dei. arti. v. Vtrum pͥſcientia dei imponat neceſſitatem rebus in ſolū. vl̓timi. argunenti.Ꝙ p̄ſcientia dei non poteſt falli quia nec predeſtinatꝰ p̄t danarinec econu̓ſo. Capi. .ix.