Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

NeqpiūīAliud em̄ eſt facere ⁊ aliud deſiderare. Vn̄ duo p̄cepta ſūt. Onū quo ꝓhibet̉ face̓. vel actus exterior. ſcꝫ nō mechaberis. vt patet ſupͣ. xxx. ca. Aliud qūo ꝓhibet̉ actꝰ interior ſcꝫ deſiderare. vt patet hͦ nono p̄cepto. ſcꝫ nō deſiderabis vxorē proximitui. Vnaglo. colla. ſic ait. Hoc p̄cepto etiā adulterina cogitatōnem int̓dicit. Et alia glo. colla.ſic ait. Nō cōcupiſces ſola volūtate. Cuiꝰ rōnemaſſignat p̄dicta gloſa dicens. Qui em̄ viderit mūlierem ad cōcupiſcendū eā mechatus eſt eam.Sꝫ forte queres cū ſit duplex cōcupiſcentia. vnaque eſt actus ſenſualitatis. de qua dicit̉ iacobi. iiijVn̄ lites ⁊ bella in vobis. nōne ex cōcupiſcentijs q̄militant in mēbris veſtris. Alia q̄ eſt actꝰ volūtatisde qua dicit̉ ſapiē. vj. Concupīa ſapientie ꝑducitad regnū ꝑpetuū. que cōcupiſcentia ꝓhibet̉ hocp̄cepto. nō cōcupiſces ⁊cͣ. vtrū concupīa ſenſialitatis vel volūtatis. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ hoc preceptonon ꝓhibetur concupiſcentia ſenſualitatis. Cuiꝰratō eſt. quia ſcd̓m hoc pͥmi motus eſſent peccatamortalia. vtpote contͣ p̄ceptū decalogi exiſtentesquod eſt faliū. Et ideo prohibet̉ directe cōcupiſcētia voluntatis id eſt cōſenſus voluntatis. qui eſt inopus vel in delectatōnem. Hec bea. tho. ſcd̓a ſcd̓eq. cxxij. arti. vj. Vtrum alia ſex p̄cepta cōuenienter tradant̉. in ſolutōne. iij. argumenti. Que cōcupiſcentia ꝓhibetur hoc preceptonon deſiderabis ⁊cͣ.Tapi. .xxxv.I vero aliter vis procedere. cum querit̉que cōcupiſcentia prohibet̉ hoc p̄cepto.Nō cōcupiſces ⁊cͣ. Rn̄deo et dico. ꝙ cōcupiſcentia accipit̉ duplicit̓. ſcꝫ generalit̓. ⁊ ꝑticūlarit̓. Primo cōcupiſcentia accipit̉ generaliteret ſic cōcupiſcentia eſt appetitus cuiuſlibꝫ vis app̄henſiue. Nam proprie loqnēdo in illis q̄ non app̄he̓dunt̉ non dicit̉ eſſe cōcupiſcentia. Generalit̓ gͦ cōcupiſcentia dicit̉ cuiuſſibꝫ vis vel potentie app̄henſiue ſiue ſcd̓m app̄henſioneꝫ. Verbi gr̄a. ſic̄ rōnalisdicit̉ cōcupiſce̓ verū. Cōcupiſcibilis bonū. Iraſcibilis glorioſū bonū. Appetitiua ſenſibilis delectabilebonū. Scd̓o accipit̉ cōcupiſcētia ꝑticularitertribus mod. Dicit̉ em̄ ꝯcupiſcentia ꝑticularit̓ ſūpta. appetitꝰ mordinatus. indr̄ns. Primo dicit̉appetitus mordinatus. ſcꝫ concupīa ſuꝑioris ptisſindereſis. ẜm quā mali dicūt̉ cōcupiſcere bt̄itudinem. Scd̓o concupīa dicit̉ appetitus mordīatꝰẜm ꝑtem inferiorē que eſt ſenſualitatis ex corruptione fomitis. ꝓut dicit̉ ad galla. v. Caro concupiſcit ⁊cͣ. Tercio modo cōcupiſcentia dicit̉ indr̄nset hoc duplicit̓ ſcꝫ ſtricte ⁊ large. Stricte cōcupiſcentia eſt appetitus vis cōcupiſcibilis natura itermote. Largē vero cōcupiſcentia eſt appetitꝰ rōnalis. His p̄miſſis cū querit̉ q̄ cōcupiſcentia ꝓhibetRn̄deo ⁊ dico. ꝙ prohibet̉ hoc p̄cepto liberū arbitriū ab appetitu illicito ẜm veritatem. qͣꝫuis ẜm in.telligentiā iudeorū coartaret̉. vt diceret̉ concupiſcentia prohiberi q̄ aliquibꝰ ſignis vel actibꝰ pote̓atindicari. Hec alexander tercia ꝑte ſū. q. xxv. arti.xij. de ex planatōe noni p̄cepti decalogi. icor. ſo. De decimo p̄cepto. Vbi nota. ꝙ duplex eſtconcupīa que prohibet̉.Capi. .xxxvj.Ecimū p̄ceptū decalogi ē. Nō ꝯcupiſcesrem ꝓximi tui. nō domū. nō agrū. nō ẜuū. nō ācillā. nō boue̓. non aſinū nec oīaque illiꝰ ſūt: exo. xx. ⁊. deū. v. Vbiglo. int̓li. ſuꝑdeutero. v. Non concupiſces ⁊cͣ ſic dicit. Decimūmandatum omnis rei cupiditatem interdicit. Etalia colla. ibidem ſic ait. Ambitōnem ⁊ concupiſcetiam dānat. Vbi nota. ꝙ duplex eſt cōcupiſcētia. vna eſt vxoris aliene. alia eſt poſſeſſionis aliene. Ratō aūt quare vtraqꝫ concupiſcentia prohibetur eſt iſta. Quia homo poſt lapſum in peccatuꝫin duplicem miſeria cecidit. ſcꝫ in miſeria mortis ⁊in miſeriam vite. et ideo natura humana poſt lapſum in peccatum ad iſtas duas cōcupiſcentias eſtmirabiliter prona. Quod ſic probo. Primo enimex eo ꝙ poſt peccatum cecidit in miſeriam corruptōnis vel mortis. ideo valde appetit ſaluari in alioꝑ generatōnem. propter quod valde in concupiſcentiā luxurie ⁊ adulteriū et aliorum peccatorumcarnaliū inclinatur Secūdo ex eo ꝙ poſt peccatum cecidit in miſeria vite. ſcꝫ in miſeriam lango.ris ⁊ famis. optuit ꝙ habuit domū ⁊ terra ⁊ aliatemꝑalia vel corꝑalia bonaꝑ quē ſūſtentaretur. Etideo valde inclinat̉ in concupīam auaricie. ſcꝫ furti rapine ⁊ aliorum. Sunt aūt q̄dam que ſunt mala ſcd̓m ſe. vt homicidiū ⁊ huiuſmodi. Quedā v̓oſunt mala que videntur licita ratione alicuius neceſſitatis. Et ideo non ſolum prohibentur illa queſcd̓m ſe ſunt mala ⁊ manifeſta mala. ſed etiam illaq̄ ſūt mala ſꝫ occulta. q̄ vident̉ licita. que qͥdem ſūtdecipiētia ſb̓ ſpecie neceſſitatis alicuiꝰ. vel mortisvel famis vellangoris. ſcꝫ concupiſcentia vxoris aliene ⁊ concupiſcentia poſſeſſionis aliene. quas ꝓ.hibet. Dn̄geninatur mandatū contra appetitumvis generatiue ⁊ vis nutritiue. Verbigratia. Nācontra appetitū vis generatiue prohibetur actꝰ exterior hoc precepto. non mechaberis. Et prohibetur etiam affectus vel appetitus interior nono precepto. Non concupiſtes vxorem proximi tui. Similiter contra appetitum vel concupiſcentiam visnutritiue. ſcilicet auaricie que eſt bonorum temporalium prohibetur actus exterior ſexto preceptoNon furtum faciēs. Et ſic prohibetur etiam affectus vel appetitus interior decimo precepto. Nonconcupiſces res alienas ⁊cͣ. Hec alexander terciaparte ſūme. queſtione. xxv. articulo. vij. que ſitcauſa diſtinctōnis nu̓i preceptorū in fine. Sedq̄res. qͣre n̄ ponit̉ aliqd̓ p̄ceptū ꝓhibitiuū cōcupīehomicidij. ſic̄ ponūt̉ p̄cepta ꝓhibitiua adulterij ⁊furti. cū homicidiū ſit gͣuiꝰ pc̄tm qͣꝫ adulteriū velfurtū. gͦ ſi nō ponit̉ p̄ceptū ꝓhibitiuū cōcupīe homicidij qd̓ ē gͣuiꝰ pc̄tm̄. etiā incōuenient̓ ponūt̉ q̄dam p̄cepta ꝓhibitiua cōcupīaꝝ adulterij et furti