Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

camen ꝓut diſtrahit̉ ad dr̄am luxurie. ſacrilegiū ēmordinatus cōcubitꝰ quo cōtinentia deo ſacrataviolat̉ ⁊ ledit̉. ſacratā dico continētiā in monialibus ⁊ religioſis. in his qui receperūt ſacros ordines vel emiſerūt cōtinentie potū. oīm em̄ taliū concubitus ſacrilegiū eſt. Sexto inceſtus eſt cōitꝰquo vinculū cōſanguītatis vel pr̄nitatis ſeu compr̄nitaſ corrūpitur. Septimo peccatū ſodomiticum eſt inordinatꝰ coitus quo vſtis naturalis peruertit̉ in illū qui eſt contͣ naturā. Octauo libidinoſus coitus cōuigalis eſt qui ex ſola libidine. ſcꝫcauſa ſaciande libidinis fit. tn̄ infri metas mr̄imonij. Impetuoſus vero coitꝰ eſt qͥ ex ſola libidine ꝓueniens metas honeſtatis ⁊ ratōnis tranſcedit. etideo ſemꝑ eſt peccatū mortale quod fit qͥnqꝫ mod.Primo cū ſit cauſa ſaciāde libidinis ꝑ meretriciasblandicies. Secūdo cū fit contͣ naturale modumTercio cum fit temꝑe ꝓhibito. Quarto cū fit lo.co prohibito et indebito. Quinto cum accedit̉ adp̄gnātem vicinā ꝑ tui. vel que eſt in fluxū mēſtruoſo. Hec alexander tercia ꝑte ſtīme. q. xxv. arti. vijde explanatōne ſexti p̄cepti. nō mechaberis. ī cor.ſolutōnis. De ſeptimo p̄cep.to. nō furtū facies. quō eſt cōtractatō rei ex tribocauſis.Capitulū..xxxij.Eptimū p̄ceptū decalogi eſt. Nō furtuꝫfacies. exodi. xx. quo precepto intelligūtur prohiberi damna om̄ia in rebo ꝓximivt exponitbeatꝰ tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. cxxij. arti. vj.Vtrum ſex p̄cepta decalogi cōuenient̓ tradanturin ſolū. .ij. argu. Vn̄ ſuꝑ illo verbo exodi. xx. Nōfuraberis. gloſa. int̓liniaris dicit. Nonfuraberisprohibet quamlibet rei vſurpatōnem. qd̓ eſt viciūrapacitatis. Et ſuꝑ illud deutero. v. Furtū nō facies. vna gloſa inter. dicit. Furtū ſcꝫ actu vel cōcupiſcentia vel auaricia cōmiſſi talenti non facies. etalia glo. interli. ibidem dicit. Hoc precepto omeꝫrapinā prohibet. dicit gͦ. Nonfuraberis. In quop̄cepto ꝓhibet̉ om̄is cōtractatio rei aliene ex cupiditate. ſicut dicit augꝰ ibidem in gloſa. Dico autēex cupiditate. qꝛ eſt contractatō rei aliene ex tribꝰcauſis. ſcꝫ ex obedientia. ex cautela. ex auaricia.Primo dico ꝙ cōtingit rem alienā contractare exobedientia. ſicut filij iſrael vaſa egiptiorū accepūtet hoc nō fuit contͣ iuſticiā nec ꝑ conſequēs cont̓hoc p̄ceptū. non furaberis. vt res egiptiorū acciꝑent: Quiꝰ ratō eſt. qꝛ illa non erāt egiptioꝝ. ſedilla et omīa alia ſūt dei et cui volurit dare. Ex quotalem ratōnem formo. Nunqͣꝫ eſt furtum quod devoluntate eius cuiꝰ eſt accipit̉. ſꝫ ipſi de mandatodei cuiꝰ ſūt om̄ia acceꝑunt. et ꝑ cōſequēs ſi mandauit voluit eis dare. gͦ ſic acciꝑe non eſt cōtra p̄ceptum hͦ. non furaberis. Hec bea. tho. ſcd̓a. ij.q. ciiij. arti. iiij. Vtrum in om̄ibꝰ ſit deo obediēdūinſolū .ij. argu. Re. ſupͣ obedientia. Secundodico ꝙ cōtingit acciꝑe ⁊ contractae̓ rem alienā excautela. vt qui furat̉ gladiū furioſo ne ſibi vel alijcēpſūſnoceat. et talis acceptō vel cōtrectatō non eſt furtum. nec hͦ p̄cepto ſcꝫ non furaberis prohibet̉.Tercio eſt accipe vel cōtrectare rem alieniā ex auaricia. et talis contrectatō hoc p̄cepto prohibeturHec aūt acceptatō rei aliene ex auaricia det̓mīat̉ ⁊ſpecificat̉ ꝑ qͥnqꝫ dr̄as. que ſūt bn̄ficij ſubtractiofurtū. rapina. vſura. ſimonia. que ſic diffiniri pr̄t Primo em̄ bn̄ficij ſtibtractio eſt contrectato reialiene cōmunicāde temꝑe neceſſitatis. Cū em̄ ha.bens ſubſtantiā mūdi huiꝰ videt ꝓximū in extre.ma neceſſitate poſitū ⁊ nō ſb̓uenit ei. rem eius cōtrectat et tenet. qꝛ in tali neceſſitate om̄ia ſūt ꝯmūnia. Scd̓o furtū eſt cōtrectatō rei aliene fraudūlenta ⁊ occulta. Tercio rapina eſt vſurpatō reialiene violenta ⁊ manifeſta. Quarto vrſura eſtcontrectatō rei aliene acquiſite ꝑ mutuū vltra ſortem. Quinto ſimonia eſt vſurpatō rei aliene pervenditōneꝫ vel emptōnē rei ſpūalis. Et ſic patꝫ. ꝙquinqꝫ ſūt ſpecies acceptōnis vel contrectationisrei aliene ex auaricia intuſte q̄ hoc p̄cepto. non furaberis prohibent̉. Hec alexāder tercia ꝑte ſūmeq. xxv. arti. iiij. de explanatōne ſeptim p̄cepti decalogi. non furaberis. in cor. ſolu.De octauo p̄cepto. non loqueris falſū teſtimoniū quō intelligit̉. .Capi. .xxxiij.Ctauū p̄ceptum. Nō loqueris falſū teſtimoniū contͣ proximū tuū. exodi. xx.1 Vbi nota ꝙ hoc p̄cepto. ſcꝫ non loq̄ris ⁊cͣ. intelligunt̉ prohiberi nocumēta omia q̄ cōtra proximū ꝑ locutōnem inferunt̉. ſicut detractatōnes blaſphenie ⁊ huiuſmodi. et ſic falſum teſtimoniū ꝓhibet̉. eo ꝙ directius iuſticie cōtrariat̉Vt exponit bea. tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. cxxij. arti. vj.Vtrum alia ſex p̄cepta decalogi cōuenient̓ tradātur. in ſolū. ij. argū. Vbi ſuꝑ illo v̓bo exodi. xx.et deutero. v. Non loqueris falſū teſtimoniū contra ꝓximū tuū. gloſa interli. et collate. crimen mēdacij ⁊ falſitatis ꝓhibet ⁊ abominat̉ ꝑ tres dr̄as.ſcꝫ qꝛ eſt mēdaciū ꝑnicioſum. officioſū. iocoſum.Mendaciū em̄ pnicioſum eſt qd̓ nocet. officioſumprodeſt. iocoſuꝫ qd̓ mulcet vel delectat. Eſt auteꝫmendaciū falſa ſignatō vocis cū intentōe fallendi.ſicut augꝰ dicit. Falſa aūt ſignatō vocis dicit̉ duobus modis. ſcꝫ actiue ⁊ paſſiue. Actiue ſcd̓m ꝙeſt ſignificantis; et tūc falſa ſignificatō eſt vbi qd̓dicit̉ eſt veruꝫ. et tn̄ a dicente credit̉ eſſe falſum. etſic accipitur hic. Paſſiue ẜm ꝙ eſt ip̄iꝰ ſignificatiet ſic etiam accipit̉ in diffinitōe predicta. Aliter diſtinguūt̉ genera mēdaciorū ab auguſtino ꝑ octodras. vt patꝫ ſupͣ me̓daciū. Hec alexander terciaꝑte ſime. q. xxv. arti. xj. de explanatōne octaui pͥcepti decalogi. ī cor. ſolū. De nono p̄ceptonon deſideabis vxorem ꝓximi tui. Ca. xxxiiijOnū p̄ceptum decalogi eſt. Nō deſiderabis vxorem proximi tui. exodi. xx. vbigloſa colla. ſic ait. Etiaꝫ hoc preceptovoluntatem adulterij vetat vel prohibet. Et ſubdit