Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

prēte plūEt ſubdit. Qui occidit fratrē ſuū homicida eſt.Secūdo alia glo. int̓li. ſaꝑ illo verbo exodi. xx. ſicait. Non occides vel re vel manū. Tercio alia glo.ſuꝑͣ deutero. v. ſic exponit. Nō occides ſb̓trahendoqd̓ potes preſtare. Et ſubdit alia glo. colla. ibidēOcc̄idit etiā qͥ famē vel nuditate ꝓximū mori videtnec ſubuenit inqͣntū pt̄. Secūdo int̓dicit̉. Naꝫhoc p̄cepto non occides. duplr̓ homicidiū prohibetur. ſcꝫ implicite. ⁊ explicite. Primo em̄ hͦ p̄ceptoꝓhibet̉ implicite omīs motꝰ iordinatus cordis.ſcꝫ odij vel ire vel huiuſmodi. ſcd̓m ꝙ dominꝰ dixitmath̓. v. Omīs qͥ iraſcit̉ fratri ſuo reus erit iudi.cio. Scd̓o ꝓhibet̉ explicite motꝰ mordiatꝰ corꝑis. ſcꝫ ꝑcuſſio vſqꝫ ad mortē. Tercio hͦ p̄ceptonon occides intelligit̉ iniiſta occiſio homīs et nōtuſta. ita ꝙ iniuſta occiſio ꝓhibet̉ ⁊ non iuſta.Vbi nota. ꝙ occiſio hoīs triplicit̓ eſt iniuſta. vel qꝛeſt iniuſta cauſa. vel qꝛ ordo ē iniuſtꝰ. vel qꝛ aimusiniuſtꝰ. Primo dieo. qꝛ cauſa mortis vel occiſionis eſt iniuſta. qn̄ occidit̉ ſine merito ille ſcꝫ qͥ nōmeruit occidi. Scd̓o ordo eſt iniuſtus. cū ille qͥmīſter legis nō eſt occidit. Vn̄ſi ſacerdos euāgelicus occideret. iniiſta occiſio eſſet Illi em̄ dictūeſt in ꝑſona petri. Omīs qui acceꝑit gladiū ⁊cͣ.Tercio aimus eſt iniuſtꝰ cū mīſter legis ſcꝫ ſecularis libidie vindicte occidit non amore iuſticie. Etita accipit̉ in explanatōne dn̄i. math̓. v. Vbi cumdet̓mīatōne huiꝰ p̄cepti ꝓhibet iram. q. d. Nō occides ex ira ſiue ex rancore ſiue ex libidine vindicteHec alexāder tercia ꝑte ſūme. q. xxv. arti. viij. deexplanatōe huiꝰ p̄cepti decalogi. non occides. incor. ſolū. Re. inſcd̓o volumīe ſupͣ homicidiū ꝑ oīacapitula. Secūdo dico ꝙ iuſta occiſio hͦ p̄ceptonon ꝓhibetur. Vn̄ augꝰ in libro pͥmo de ciuitatedei exponens illud exodi. xx. ſic ait. Sin̄ occidesnec de arboribꝰ nec de irrōnabilibꝰ aīalibꝰ dictū in.telligimꝰ. qꝛ iuſtiſſima ordinatōe creatoris vita ⁊mors eoꝝ noſtris vſibus ſubditur. reſtat ꝙ de homīe intelligamꝰ. qd̓ dictū ē. Nō occides. nec alteꝝgͦ neqꝫ te. neqꝫ em̄ qͥ ſe occidit aliud qͣꝫ hoīem occidit. Et ſubdit augꝰ ibidem. Nequaqͣꝫ aūt contͣ hͦp̄ceptum fecerūt qui autoritate dn̄ibella geſſerūt.ac ꝑſonā gerentes publice pt̄atis iuſtiſſime rōnisimpio ſceleratos morte punierūt. Et abram nō ſolum non eſt nō culpatus crudelitatis crimīe. verūetiam laudatus eſt nomīe pietatis. ꝙ voluit filiumobedient̓ occidere. Et cōcludit ibideꝫ augꝰ dice̓sHic̄ gͦ excipiuntur ab homicidio quos deus occidiuuibet ſiue lege data ſiue ad perſonam pro temꝑeexp̄ſſa iuſſione. Nō aūt ip̄e occidit qͥ mīſteriū datiubenti ſic̄ adminiculū gladiꝰ vtēti. Nec ſāpſon aliter excuſat̉ ꝙ ſeip̄m cum hoſtibus ruina domusoppreſſit. niſi qꝛ latent̓ ſpūs hoc iuſſerat qui ꝑ illūmiracula faciebat. Hec beatus augꝰ vbi ſupͣ. Ebeatus tho. allegat in euāgelio cōtinuo ſuꝑ math̓exponens illud v̓bum. non occides. math̓. v. De ſexto p̄cepto non mechaberis quomōpoteſt duplicit̓ intelligi.Capi. .xxx.Extum p̄ceptum decalogi eſt. Non me.chaberis. exodi. xx. quo p̄cepto prohibent̉ omnia que contra proximū inferū.tur nocunienta. inꝑſonaꝫ cōiunctam et maxime ꝑmodum libidinis ſimulcum adulterio. vt exponitbeatus thomas. ſcd̓a. ſcd̓e. q. cxxij. arti. vj. Vtꝝallia ſex precepta cōuenienter tradant̉. inſolutōeij. argumenti. Vbinota. ꝙ hoc preceptū noniechaberis duplicit̓ poteſt intelligi. ſcꝫ ꝑticulariter. ⁊ generalit̓. Primo poteſt intelligi ꝑticula.riter. et ſic mechari eſt adulterari. Omnis em̄ mechus eſt adulter. Vn̄ ſuꝑ illo verbo exodi. xx. Nōniechaberis. Glo. colla ſic ait. Non mechaberis.id eſt non cuilibꝫ miſcearis excepto fede mr̄imonij.Et deutero. v. ſi ip illo v̓bo. nō mechaberis. vnagloſa colla. ſic ait. Non mechaberis. id eſt preterlegittima vxorem nulli miſceberis. Et ibidem aliaglo. colla. ſic dicit. Hoc p̄cepto adulteriū carnalevel ſpūale prohibet̉. Fornicatō v̓o ſpūalis eſt ydolatria ⁊ ſcripturarū expoſitō falſa. Et iterum ſuꝑillo verbo math̓. v. Non mechaberis. Augꝰ in libro de decēꝫ cordis ſic ait. Non mechaberis. id eſtnon ibis ad aliquam aliā pret̓ vxorem tuā. Et ſubdit ratōne dicēs. Si em̄ hoc exigis ab vxore curnon vis hoc reddere vxori. cum debeas in virtu.te precdere vxorem. Turpe eſt aūt vt vir dicat nōpoſſe fieri quod femina facit vir non poteſt. Noliautem dicere vxorem non habeo. ad meretriceꝫ pgo nec hoc p̄ceptum violo. non mechaberis. Etconcludit. Abſtine ergo te a fornicatōne ſiue a fornicatōnibus et p̄ceptum hoc imples. Auguſ. hecvbi ſupra. Et beatꝰ thomas allegat in euangeliocontinuo. ſuper math̓. exponens p̄dictū verbum. Quomodo hoc precepto prohibet omusillegittimus concubitus. ¶Capi. xxxj.Ecundo hoc p̄ceptum non mechaberispoteſt intelligi et exponi generalit̓. Vn̄auguſtinꝰ in libro de decē cordis. Hoc pͥcepto prohibetur omnis illorum membrorū illegittimus ⁊ illicitus vſis vel concubitus. Om̄ēꝫ autēillicitum concubitum determinat p ſeptem differetias. que ſunt. fornicatō. meretriciū. adulterium.ſtuprum. ſacrilegium. inceſtus. peccatum ſodomiticum. quibꝰ octauus additur. ſcꝫ libidinoſus cōi.tus contugalis. Nota quid ſit vnūquodqꝫ.Primo em̄ fornicatio eſt mordinatus concubitusmulieris ſolute. ſcilicet quo ſolutus ſolutā. ſcilicꝫa vinculo conuigali naturali vſu cognſcit. Secundo meretricium eſt mulieris ſolute publice venalis concubitus. TTercio adulterium eſt m ordnatus concubitus quo conuuigalis thorus violatVn̄ adulterium dicitur quaſi acceſſus ad alienumthorum. Quarto ſtuprū dicitur vel eſt inordinatus concubitus qūo integritas virginalis corruꝑitur. Quinto ſacrilegium eſt leſio ſacre rei.