Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ad crimen app̄hendit̉ vt nociuū. gͦ aliqͥs debꝫ dolexe de peccato ab eo cōmiſſo. Ecōtrario gaudiūcauſatur ex perceptione boni conuenientis. ſedgaudere de ſpe venie quā ꝑ doloreꝫ cōcipit. vel gaudere de hoc ip̄o ꝙ in habendo doloreꝫ pro peccatiscōmiſſis fecit qd̓ debuit app̄hendit̉ vt cōueniens.X ac̄. Hec bea. tho. iiij. ſcripto ſent. diſ. xiiij. artiieq. ij. in cor. q. Nota tn̄ hic ſeptē ad euidentiam p̄dictorū. Primū eſt. ꝙ ſicut dolere de cōmiſſo crimīe eſt bonū ⁊ meritorium ⁊ neceſſarium.ita nō dolere eſt peſſimū. Vn̄ chriẜ. in om̄. xiij. ſuper math̓. ſic dicit. Non dolere qꝛ peccaueris magis indignari atqꝫ iraſci facit deū qͣꝫ illud peccatūqd̓ ante cōmiſeris. Secūdū eſt. ꝙ ſicut penitēsdebꝫ dolere de culpa. ita debꝫ gaudere de gr̄a ⁊ de ſihi conceſſa venia. Vn̄ mgr̄ ſent. diſ. xiiij. ſic dicit.Tamdiu gaudeat ⁊ ſperet de gratia. qͣꝫdiu̓ ſuſtentatur apenitentia. Et ſubdit hic dicens. Vere penitens ſemꝑ doleat ⁊ de dolore ſemꝑ gaudeat.Cerciū eſt. ꝙ in anima penitentis gaudiū aliqn̄ eſtprius dolore aliqn̄ econuerſo. Ilam qn̄ anima pͥuscōuertit̉ ad ſpem venie vel ad decentia doloris. tūcin anima eſt gaudiū pͥncipalit̓. ⁊ dolor de peccatoex conſequēti. Qn̄ aūt anima pͥncipalit̓ conuertitad peccatū cōmiſſum. tūc pͥncipaliter eſt dolor deip̄o. ⁊ ſcd̓ario gaudiū de venia vel dolore. Hec beatho. iiij. ſcrpito ſent. vbi ſiipͣ in cor. q. in fine.Quartū eſt. ꝙ ſimul cū quis dolet de peccato aliqͦpoteſt habere de illo gaudiū. Guiꝰ ratō eſt. qꝛ dolorde quo quis dolet nō eſt cōtrariꝰ gaudēti. ſedcū quis gaudet de aliquo nō pt̄ ſimul habere dolorem degaudio. eo ꝙ gaudiū de quo quis gaudeteſt contrariū dolenti. Ibideꝫ in ſolū. ij. arguinētiper totum. Quintū eſt. ꝙ gaudiū qd̓ habꝫ penitens eſt complacentia q̄dam que ſimul eſt cū dolore. qd̓ patꝫ. quia cū penitens de peccatis ꝯmiſſisdolet dolor ſibi placet. alit̓ nō mereret̉ illo. ⁊ vnūeſt cauſa alterius. Nā diſplicentia peccati cōmiſſieſt cauſa doloris. ⁊ volūtas uel cōplacētia deteſtādi eſt cauſa gaudij. Ibideꝫ ī cor. q̄ſtionis. Sextum eſt. ꝙ gaudiū de bono nō impedit dolorem depeccato uel de malo. imo facit augmentat ⁊ expedit tollendo illa q̄gaudiū impediūit. Et ſimilit̓ dolor de malo gaudium de bono ſupponit. Septimū eſt. ꝙ gaudiū ⁊ triſticia non poſſunt eſſe ſimulequalit̓ intenſe in anima. eo ꝙ aīa qn̄ intenſe oꝑat̉circa vnū retrahit̉ ab alio. ſꝫ ſūcceſſiue ſic. ita ꝙpnū nūc fit ꝑfectius ⁊ aliud poſtmodū. Hec bea.tho ribidem in cor. q. in medio Ꝙ quatuorſūt genera ꝑſonarū qͥbꝰ aliquo mō cōuenit p̄nīa.Quarto pͥncipaliterCapi. xij.circa penitentiā cōſiderare debemꝰ tria. pͥmo ſubiectum receptiuū. ſecundo obiectum infectiuū. tercio profectū allectruum. Primo circa penitentiā cōſiderare debemꝰ ſubiectu receptiuū. Nam quatuor ſūt genera ꝑſonarū quibꝰcouem̄t penitētia. ſcꝫ beati in celo. danati ī infernoinnocentes ⁊ peccatores in mūdo. Primo bt̄isin celo ineſt ⁊ cōuenit pn̄ia. Vbi nota. ꝙ ſicut v̓tutes cardinales in prīa remanebūt nō ſcd̓m actūeundem quē habent in via ſꝫ ſcd̓m actū aliuꝫ. ſicutpatꝫ infra virtutū ꝑmanentia. Ita in beatis penitētia erit. nō ſcd̓m actꝰ ꝓprios viatoris qui ſūt plāgere peccata ⁊ proponere emendatōneꝫ. ſed ſcd̓mactus alios qui ſūt agere gratias deo ꝓ miſericordia relaxante peccata. ⁊ ꝓ gratia volēdi penitui ſeHec bea. tho. iiij. ſtripto ſent. diſ. xiiij. arti. iij. q.iij. in cor. q. ꝑ totum. Nota tn̄ hic quinqꝫ ad eiudentiā p̄dictorū. Primū eſt. ꝙ in beatis nō eritpenitentia uel diſplicentia de peccatis. prout diſplicentia dolorem mentis importat. eo ꝙ beati ſine aliqua alteratōne aſpectu ⁊ affectu in ſtīme delectabile ſꝑ mouent̓. Secūdū eſt. ꝙ ſi ponat̉ ⁊ q̄ratur an beatus cōuertens ſe ſtꝑ peccata ſua illa ſolum conſiderans nec aliquo modo ad ordinatōnēcreatoris referens poſſit diſplicentiā habere de ipſis. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ talem cōuerſionem nō ſuſtinet perfectō glorie. Vn̄ ſicut beatus nō pt̄ aliquidvelle uel diligere niſi propter ip̄m bonū. ita non pt̄aliquid intueri niſi prout eſt ordinatum ab ip̄o ſūmno bono. Et ſic beatꝰ in celo nulla nituet̉ niſi vteſt materia laudis dei. Terciū eſt. ꝙ licꝫ viatormulta mala in ſtatu vie nitueat̉ ⁊ meditetur. in ſtatu tn̄ patrie nō. eo ꝙ mens beati inituet̉ ibi ſolumillud quod bonū eſt abſolutē. vel quod habꝫ ratōnem boni. Quartū eſt. ſi cōplacētia boni atteſtatur bonitati viatoris multo magis bonitati comp̄henſoris. ſed ſolū viatoris eſt cōſiderare malit vtmalum. nō ut a d̓o eſt ordinatum ⁊ ut eſt materialaudis. Quintū eſt. ꝙ beati ſi cōuertant ſe ſuꝑmala ſua veldamnatorū nō cōſiderant illa ꝓut fuerunt illis damnifica vel nociua. ſed magis proutoccaſionaliter ſūt expeditiua vel coōpatiua ī bonūqꝛ ut ſic conſiderata ſūt motiua ad deū diligendū⁊ materia laudis. Dn̄ beati conſiderant mala ſuavt eis remiſſa diuina miſericordia. Et ſimilit̓ cōſiderant mala damnatorū vt punita diuina iuſticia.quorum vtrūqꝫ eſt ratō diligendi ⁊ laudandi deūet ſimiliter exultandi in deo. vt dicit̉ in pſal. Letabitur iuſtus cū viderit vindictam. Secundo indamnatis pn̄ia eſſe pt̄. Vbi nota ꝙ penitentia accipitur duobo modis. ſcꝫ prout eſt paſſio ⁊ prouteſt virtus. Primo modo penitentiā accipit̉ ꝓuteſt paſſio. tunc pn̄ia eſt deteſtatō mali ſcd̓m ꝙ habet ordinem naturalem ad bonū. et q in nulla creatura talis inclinatō totaliter tollit̉. ideo in damnatis talis deteſtatō manet ⁊ ꝑ conſequēs pn̄ia ꝓut eſt paſſio vel ſimilis ei Secundo modo accipitur penitentia prout eſt virtus. cuiꝰ actus eſt deteſtari malū cōmiſſum cū propoſito emendandi velcū propoſito deum placandi de offenſa cōmiſſa. ettalis penitentia qͣntum ad tales actus nō eſt inda̓natis. Hec beatus tho. iiij. ſcripto. ſent. diſ. xiiij.arti. iij. q. iiij. in cor. q. Del dicas. ꝙ penitētia pt̄