Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Et hoc tribꝰ modis poteſt cōſiderari. ſcꝫ vel ſcd̓mactū. vel ſcd̓m propoſitū. vel ſcd̓m tempꝰ certum ⁊det̓minatū. Primo igit̉ accipiendo pn̄iam ꝓ dolore cordis ſcd̓m actū. dico ꝙ nō ſemꝑ penites tenetur dolere. quod on̄do quatuor ratōnibꝰ. Primia ratō eſt talis. xp̄ianus ſicut aliqn̄ debꝫ eſſe ī ti.more. ita aliqn̄ debꝫ eſſe in ſpē. ſed cū eſt ī ſpe gaudet. Ad roma. xij. Spe gaudentes. gͦ xp̄ianus penitens non debꝫ cōtinuo dolere. Secunda ratōeſt talis. aliquis ꝑfecte penitens habꝫ caritateꝫ. ſꝫp̄fecta caritas ſicut foris mittit timorem. ita pena⁊ doloreꝫ. qm̄ timor penā habꝫ. gͦ ꝑfecte penitensnullū dolorem habꝫ. Tercia rato eſt talis. confeſſio ⁊ ſatiſfactō ſūt ꝑtes penitentie ſicut cōtritō. ſꝫnon oportꝫ ſemper confiteri nec ſatiſfacere. gͦ necconteri. Quarta ratō eſt talis. contritō eſt medicina purgans peccata. ſed contingit homīem ꝑfecte ſanatum ſi baptiſat̉. vel etiam ſi penitentiā cōdignam ꝑfecerit que om̄es defectus reuocat ad ꝑfectum. gͦ ſi poſt curatōnem ceſſat vſtis medicine⁊ contrito eſt medicina. etiam cōtritō debꝫ ceſſare Secundo modo accipiendo penitētiaꝫ ꝓ dolorēcordis ſcd̓m propoſitū. dico ꝙ penitentia debꝫ eſſeꝓpetua. quod triplicit̓ probo. ſcꝫ ratōne. autoritate. ſimilitudine. Primo ratōe. ſic. Sicut ſe habet innocentia p̄ſeuerans ad peccatum de futuro.ita penitentia contra peccatū de p̄terito. ſed innocentia ꝑſeuerans ſemꝑ refugit peccatū futuruꝫ nefiat. gͦ etiam penitentia ſemꝑ deteſtatur peccatū factum ⁊ ſemꝑ dolet de ip̄o Secunda ratō ad hocidem eſt talis. Sic̄ culpa eſt velle peccare. ita culpa eſt velle peccaſſe. ſed ex hoc ꝙ nō vult peccaſſeet peccauit generat̉ dolor̄. gͦ ⁊cͣ. Secūdo ꝓboautoritate auguſtini in libro de penitētia ſic dicetisVbi dolor finit̉ deficit ⁊ penitentia. Si vero deficitpenitentia quid relinqͥtur de venia. quaſi diceret nihil. Tercio probo ſimilitudine gregorij dicentisꝘ anchoramentis eſt pondus timoris. ſed mensſicut nauis nunqͣꝫ debet eſſe ſine anchora. ita nūqͣꝫ ſine dolore ⁊ timore. Tercio modo accipiēdopenitentiam pro dolore cordis ſcd̓m tempus det̓niiatū ⁊ certum. tunc dico ꝙ penitens non ſemptenet̉ penitere ſed ad ſemp. ſcꝫ pro loco ⁊ tempoſuo. et ſic penitens continuā materiam doloris habꝫ. et ſemꝑ tenetur dolere. qͣtuor ratōnibꝰ. Primo ratōe recordatōnis crimis. Nam qnͥcumqꝫ eſtmemor peccatorum qͥ fecit. tenet̉ peccator penitere ⁊ dolere de eis. Secundo ratōne amiſſionis tēꝑis. Qn̄cumqꝫ em̄ recordatur de temꝑe qd̓ amiſitacriter dolere debꝫ. Tercio ratōne expoliatōnisgͣtuatorū ⁊ vulneratōnis naturaliū. qn̄ em̄ recolitbona mentis ⁊ corꝑis que ex peccato amiſit. ⁊ mala que incurrit. materia doloris habꝫ Quarto rato incertitudinis. quia neſcit homo pro certo vtꝝpeccatum qd̓ cōmiſit ſit ſibi dimiſſum. Vn̄ ſi adāp̄ miille milia annoꝝ vixiſſet nunqͣꝫ tamen iuſtificatus fuiſſet. ꝙ rediſſet ad ſtatū in qͦ erat an̄ pc̄tumpmīa Sꝫ forte argues in oppoſitū ⁊ dices. Ꝙ de peccatis cōmiſſis debeat fieri vel eſſe cōtinua penitētiatribꝰ ratōnibꝰ. Prima ratō talis eſt. Vbi offēſavel culpa eſt infinita pena vel emenda debꝫ eſſe infita. ſed culpa vel offenſa in deū cōmiſſa eſt infinita.gͦ ad cōdignam emendatōnem reqͥrit̉ pn̄ia infinita. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ ſicut offenſa fuit infinita nonduratōe ſꝫ reatū. ſic penitētia eſt infinita v̓tute meriti xp̄i ⁊ diuine miſericordie pn̄iam acceptantis. Secundo argues. ſic. Penitentia conſiſtit in deteſtatōe peccati p̄teriti ⁊ cautela futuri. ſed ad hecduo penitens ſemꝑ tenet̉. gͦ ⁊cͣ. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙad interiorem pnīam ⁊ habitualem qua vellet nonpeccaſſe ⁊ vult de cetero nō peccare ſemꝑ teneturaliquis. nō aūt ad pn̄iaꝫ actualē ⁊ exterioreꝫ. Nāquilibꝫ vere penitens debꝫ habere aniniū vel affectūdolendi ſemp de peccatis cōmiſſis cū recolit. ⁊ habere propoſitū in poſterū non peccandi. Terciomodo arguēs. ſic. Penitens nunqͣꝫ poteſt eſſe certus de culpa ſibi remiſſa. gͦ ſemꝑ debꝫ agere penitētiā ꝑ quā remittat̉ culpa q̄ ſibi nō eſt remiſſa. Reſpodeo ⁊ dico. ꝙ non exigit̉ certitudo ſcientie. ſedſufficit certitudo ꝓbabilis cōiecture. ſcꝫ qn̄ fecit hͦꝓbabilit̓ qd̓ erat ex ꝑte ſtīa. ſcꝫ dolendo. cōfitendoſatiſfaciēdo. ⁊ cauendo. Hec pe. de taren. iiij. ſcripto ſent. diſ. xiiij. arti. vj. q. ij. in cor. q. ⁊ in ſolū. ijiij. ⁊ .iiij. argū. Ꝙ dolor penitētis habet admixtionem gaudij.Capi. .xj.Ercio pͥncipaliter circa penitentiā cōſiderare debemus adinirtibilitatem gaudij.Nam aliter eſt in inferno. aliter in celo.alit̓ in mūdo. In celo em̄ eſt gaudiū omnio ſine admixtione triſticie vel doloris. In inferno aūt eſt dolor oīno ſine admnictione gaudij. Sed in mūdo eſtdolor. ſcꝫ penitētialis cū admitione gaudij. Advidendū aūt quō in eo qui vere penitet poſſit eſſe ſimul dolor ⁊ gaudiū eſt ſciendū. ꝙ dolor qui eſt inpenitente eſt de pc̄to cōmiſſo. vn̄ ſimul cū dolorede peccato cōmiſſo gaudium eſſe non pt̄. Qd̓ ꝓbo. ratōe ⁊ ſimilitudine. Primo ratōne. ſic. Nullus ſcd̓m eādem vim ſimul pt̄ moueri diuerſis mōtibꝰ. ſꝫ gaudiū ⁊ dolor ſūt diu̓ſe affectōes dr̄ntesſcd̓m ſpeciem. gͦ ſimul in eodem reſpectu eiuſdemeſſe nō pn̄t. Secūdo hoc idem ꝓbo ſimilitudine.quia ſicut malidum gaudēt de aliquo ſimul de eodemnoni dolent. ita boniduꝫ de malo dolent ſimuldo eodem non gaudent. Si aūt gaudium ⁊ dolorſunt de diuerſis ſic ſimul eſſe poſſunt in eodeꝫ. qͣntum ad cauſam ſuā in qͣntum vnū eſt cauſa alterius. ⁊ ſic vere penitēs poteſt ſimul gaudere ⁊ dolere. dolere de cōmiſſo criminie. ⁊ gaudere de dolore cōmiſſi criminis. Vel dicas. ꝙ in penitente pt̄eſſe ſimul dolor de commiſſo crimīe. ⁊ gaudiuꝫ deſpe venie. quam per dolorem penitens cōcipit. velin hoc ip̄o ꝙ habendo doloreꝫ de peccatis ꝯmiſſisfacit quod debet. Hoc auteꝫ ꝓbo ſic. Dolor cauſatur ex perceptione ⁊ apprehenſione nociū.