Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

cacere ⁊ redde poteſt. Ita ꝙ penitentia ⁊ ſatiſfactōmuo peccatis eſt infinita ex infinitate diuine miſericordie acceptantis. Hec bea. tho. iiij. ſcrip. ſent.ꝯiſ.xv. arti. ij. in ſolū. pͥmi argumenti. Secunqneſt:. ꝙ facere aliquid acceptū deo poteſt intellici duobꝰ modis. ſcꝫ aut v̓tute propria aut virtutealterius. Primo modo v̓tute ꝓpria vt ꝑ ſe nul.lus poteſt cōdignaꝫ penitentia facere ⁊ deo ſatiſfacere pro peccatis in ip̄m deum cōmiſſis. Secundo modo ſcꝫ cuꝫ adiutorio ⁊ v̓tute alterius ſcꝫ adritorio xp̄i quilibꝰ quātumcūqꝫ peccator penitenˢdeſuis peccatis deo ſatiſfacere poteſt. eo ꝙ meritūcꝑi eſt infinitū ſufficiētia efficacia ⁊ valorē. Ibidēmn ſolu. pͥmi argumenti in fine. Tercium eſt. galiud eſt facere equiualens aliud poſſibile. Modoigit̉ deus nō exigit a penitente equiualens uel eqͣleehͦ eſt impoſſibile. Nam ſcd̓m ph̓m. in libro ethi.in his honoribꝰ qui ſūt ad deū ⁊ ad ꝑentes non tenetur homo ad eqͥualens ſꝫ ad poſſibile. vn̄ tenet̉homo penitentiam agere ⁊ ſatiffacere ſcd̓m poſſi.bilitateꝫ ſuam. vn̄ quilibꝫ poteſt facere qd̓ eſt deoſufficiens. Ibideꝫ in ſolū. iij. argu. in pͥncipio.Quartū eſt. ꝙ qͣꝫuis homo totum poſſe ſuū debeat deo. non tn̄ ab eo exigit̉ de neceſſitate vt totuꝫquod poſſit faciat. qꝛ hoc eſt ei impoſſibile ẜm ſtatum pn̄tis vite vt totum poſſe ſuū in aliqͥd vnuꝫmigis o Nexpendat. cū oporteat eū circa multa ſolicitū eſſe.ſed eſt quedā mēſura q̄ ab homine penitēte exigit̉ſcꝫ impleto mādatoꝝ dei. ⁊ ſuꝑ ea poteſt aliqͥd erogare vt ſatiſfaciat. Ibideꝫ in ſolū. iij. argū. per totum. Quintū eſt. ꝙ aliud eſt tempus p̄teritumrecuꝑare ⁊ aliud recompēſare. qͣꝫuis em̄ homo nōIm argumnentis cēpoſſit tempꝰ p̄teritū recuꝑare pt̄ tn̄ recōpenſare.et hoc duobo modis. ſcꝫ ſupplendo ⁊ erogādo. Primo ſtppplendo ⁊ recōpenſando illud qd̓ amiſit. qd̓facere de neceſſitatē ſcꝫ p̄cepti debuiſſet. Secundomodo erogando. non em̄ debuit debito p̄cepti facere qd̓ potuit. vt patuit ſupͣ immediatē. Et ideopoteſt in futuro ſuꝑ ea que debuit ex p̄cepto aliqͥderogare ⁊ ſatiſfacere deo. Ibideꝫ ī ſolū. iiij. argū Sextum eſt. ꝙ nullus homo purus pro peccato originali ſatiſfacere poteſt. ſed ꝓ peccato actuali ⁊ mortaliſic. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ qͣꝫuis peccatūmortale ſit grauiꝰ reatu. tn̄ originale eſt grauiusdeimno. eo ꝙ peccatū originale inficit totaꝫ naturam: et ideo v̓tute vniꝰ homīs puri expiari nō potuit ſicut actuale. Ibideꝫ in ſolū. v. argu. ePtimū eſt. ꝙ homo aliqn̄ ꝓ peccato alterius poteſtpenitentia facere ⁊ ſatiſfacere ⁊ aliqn̄ non. Vbiſſota. ꝙ pena ſatiſfactoria ordinat̉ ad duo. ſcꝫ adpitandū peccatū futurū cōmittendū. ⁊ ad debitūpro peccato cōmiſſo ꝑſoluendū Primo igit̉ qͣntum ad remediū contra peccatū cōmittendū penitentia uel ſatiſfactō vniꝰ non prodeſt alteri. qꝛ extedamo vniꝰ caro alterius non domat̉. Secūdomnddo. qͣntum ad debitū pro peccato cōmiſſo perſdiuēdū vnꝰ pro alio pt̄ facere pn̄iam ⁊ ſatiſface̓litentiāquod triplicit̓ probo. ſcꝫ ratōne. exemplo. ⁊ autoritatibꝰ. Primo ratōne. ſic. Plus poteſt caritasapud deūqꝫ apud homīes. ſed caritas hūana po.teſt alterius debitum ſoluere. gͦ multo magis diuina. Secundo probo hoc idem exemplo. Legiturem̄ in vitiſpr̄m ꝙ qͥdā fratriſ ſui caritate deuictuspro peccato fratris ſui quod ip̄e non commiſerātpenitentiam fecit. propt̓ quā fratri peccatū qd̓ cōmiſerat eſt dimiſſum. Tercio hoc idem probo autoritatē mgr̄i ſentenciarū qui dicit. ꝙ ſi talis in fine penitens morit̉. amicoruꝫ oratōnibꝰ ⁊ elemoſinarū largitōnibꝰ pondus penitentie eius ſubleuandum eſt. Hec bea. tho. iiij. ſtripto ſent. diſ. xx. arti. ij. q. iij. ī cor. q. ⁊ ī arguiētis ꝯtͣ. Octauū ēꝙ nō oportꝫ ꝙ ci qui penitentiā pro alio facit maior penitentia imponatur qͣꝫ pͥncipali ꝓ quo ſātiſfacit. vt dicūt qͥdaꝫ hac ratōne moti. ꝙ penitētiapropria magis ſatiſfacit qͣꝫ aliena. Cuiꝰ ratō eſt.quia penitentia habꝫ ratōneꝫ ſatiſfactōnis ex caritate. maior aūt caritas apparet in hoc ꝙ aliquispro altero ſatiſfacit qͣꝫ ſi ip̄e ſatiſfaceret pro ſeip̄o.Ibideꝫ in cor. q. Nonum eſt. ꝙ ſi penitentia reſpicit debitū pro peccato ſoluēdū. tunc ſiue ille ꝓquo penitentia fit ſit impotens facere vel ſoluereſiue ſit potens. alio ſatiſfaciente pro ip̄o ip̄e a debito eſt immunis. Si vero pena eſt in remediū tūcnon eſt ꝑmittendū vt aliquis pro alio ſatiſfaciat.niſi defectus aliquis in penitente appareat. vel corꝑalis ꝑ quem ſit impotens ad ſoluendum. vel ſpūalis ꝑ quem non ſit promptus ad portandū pena.Ibideꝫ in cor. q. in fine. Decimū eſt. ꝙ penitentia uel ſatiſfacto vniꝰ non prodeſt alteri. qͣntuꝫ adp̄miū eſſentiale qd̓ in dei viſione conſiſtit. niſi meritum eius habeat efficaciam infinitā. ſicut eſt merituꝫ xp̄i. cuiꝰ merito ſolo pueri baptiſati ad vi.tam eternam pueniūt. Prodeſt tn̄ penitentia ⁊ ſatiſfactō vniꝰ alteri. qͣntum ad dimiſſioneꝫ pene caritate mediāte. ꝑ quam om̄es vnū ſumus in xp̄o.Ibideꝫ in ſolū. j. argū. ꝑ totum. Vndecimū eſtꝙ aliter eſt in ſoluendo debitū. ⁊ aliter eſt in merēdo p̄miū. Nam in ſolutōne debiti attendit̉ qͣntitaspene. ſed in merito attēdit̉ radix caritatis. Et id̓oqui ex caritate orando ieiunādo elemoſinas dādoalij meret̉ ſalutem merito congri. etiaꝫ meret̉ ſibi. Nō aūt qui pro alio ſatiſfacit pro ſe ſatiſfacit.quia illa qͣntitas pene non ſufficit ad vtriuſqꝫ peccatum. tn̄ ſibi meret̉ maius qͥd qͣꝫ ſit dimiſſio peneſcꝫ vitam eternā. Ibideꝫ in ſolū. iij. argū. ꝑ totū. Duodecimū eſt. ꝙ cum tres ſint ꝑtes penitentioſcꝫ contritō. cōfeſſio. ſatiſfactō. nonde om̄ibuseſt ſimilis ratō. Puta ꝙ ſicut vnus poteſt pro alioſatiſfacere. ita poſſit pro alio conteri vel confiteriNam per contritōnem vniꝰ alius a culpa non liberat̉. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ cōtritō reſpicit culpā propriam ⁊ non alienam. ⁊ ſimiliter bonitatem ꝓpriaꝫ⁊ non alienam. Similit̓ ꝑ confeſſionem vnius alius non abſoluit̉. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ ꝑ confeſſioneꝫ