cras minꝰ aptus erit. Re. infra. de penitētia in extremo. ca. vij. ꝑ totuꝫ in hoc volumīe. et ſupͣ errorVn̄ iſidorꝰ in libro de ſūmo bono ſic ait. Tardiusſanatur vulnus cui putreſcentibꝰ iam membriſ lō.ga poſt curationis temꝑa adhibentur. Et ſubditMora em̄ peccandi immanitatem facit ſcelerū. Etambroſius ſuꝑ lucam. Meluis eſſet peccatoribusmale agentibꝰ mori. qͣꝫ m peccatis diu verſentur.¶ De remiſſionē peccatorū. re. ſuis locis.Varto ⁊ vltimo. . Capi. lxxxiiij.poſt diffinitōnem diuiſionem comꝑationem peccatorū. cōſiderant a eſt remiſſiopeccatorū. de qua quere in primo volumine ſupraabſolutō. ij. iij. ⁊ .iiij. capitalis. Et ſupͣ confeſſioca. xxviij. vbi exponit̉ v̓ſus pſal. Dixi cōfiteboraduerſum me niuuſticiam meaꝫ domīo ⁊cͣ. Et ſupͣclaues. vj. vij. ⁊ .viij. capitulis. Et ſupͣ eodem titulo ſcꝫ de peccato. capi. xxiij. Et infra remiſſiopeccati per totum.¶ Ꝙ quatuor ſunt deratōne pene. et primo ꝙ ſit voluntati cōtraria.Ene circa penas. ¶. Ca. j.cōſideranda ſunt quatuor. ſcꝫnatura ſue condiconis. cauſapro ductōnis. materia receptōnis. differentia punitōnis.Primo circa penam cōſideranda eſt natura ſue cōdicōnis. Nam quatuor ſūt deratōne pene. Primū eſt ꝙ voluntali ſit contraria.Secundū eſt ꝙ ſit afflictiua. Tercium eſt ꝙ ſit exculpa. Quartū eſt ꝙ ſit nocta. ¶ Primo de ratonie pene eſt ꝙ ſit voluntati contraria. Cuiis ratioeſt. qꝛ voluntas vniuſcuiuſqꝫ in bonū ꝓprium ⁊ ſibi cōueniens naturaliter inclinat̉. gͦ ſicut frui bo.nō eſt delectabile. qꝛ conuenit voluntati. ita priuari bono conuenienti ⁊ ꝓprio eſt pena. quare: quiaeſt contrarium volūtati. Vbi nota ꝙ aliquid eſtcōtrarium volūtati tripliciter. Primo quidem aliqn̄ peria repugnat volūtati actuali. ſicut cū alicuiſcienti infert̉ malū aliqd̓ vel damnū. et tunc ip̄e ſciens habꝫ penā. Secundo pena repugnat volūtatihabituali tm̄ ſicuti cū aliciu ignoranti ſubtrahiturbonū aliquod. de quo penaꝫ vel dolorem haberet ſiſciret. Tercio pena qn̄qꝫ repugnat naturali inclinatōni voluntatis. ſicut cū quis priuatur habituvirtutis. qui virtutē habere nō vult. ſꝫ tn̄ naturalis inclinatio voluntatis ſemꝑ eſt ad bꝰnū virtutislicet non actualis vt m malis qui actu virtuti contraria oꝑantur. Sic gͦ pena de ſe inqͣntum eſt pͥuatio boni volunitati cōuenientis ſemꝑ eſt. vel contravoluntatem actualem. vel contra volūtatem habitualem. vel contra voluntatis inclinatōnem naturalem. Hec bea. tho. in q̄ſtōnibꝰ diſputatis de malo. q. j. arti. iiij. Utrummalū cōuenienter diuidatur ꝑ culpam ⁊ penam. in cor. ſolū. et ibihem. q. depeccato origanili. arti. iiij. Vtꝝ peccato originaliobetur pena ſenſis. in ſolū. iij. argumēti. In quibus locis dicit ꝙ pena inqͣntum pena de ſui naturāſcꝫ inqͣntum eſt boni conuenientis pͥuatō his tribomodis ſemꝑ eſt cōtraria volūtati. Sꝫ cōtra penadebet̉ culpe vt patebit infra. ſed totꝰ homo peccagͦ totus hō punit̉ vel pena patit̉. gͦ nō ſola polūtaſReſpondeo ⁊ dico. ꝙ quauis homo poſſit punicivel periam pati ſecundum omnes partes. non tōeſt ſuſceptiuus pene niſi inquātum eſt voluntatemhabens. qꝛ ex hoc eſt aliquid pena vel ex hoc eſt qd̓aliquod mnalū eſt pena qd̓ volūtati aduerſat̉. Hōſicut voluntas eſt pͥmū ſubiectū culpe ita etiaꝫ pene. Hec bea. tho. ſcd̓o ſcripto ſent̉. diſt. xlj. arti.iiij. vtrū om̄ē peccatum cōſiſtat in voluntate. in ſolū. v. argumenti. ¶ Sꝫ forte ex hoc dicto arguēsſic. Si volūtas eſt pͥmū ſubicctū pene ſic̄ culpe ſeqͥtur ꝙ ſic̄ culpa eſt volūtaria. ita etiā pena. ⁊ ita etiam pena nō eſt ꝯtraria voluntati vel erit ſic̄ dixiſti.Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ etſi culpa ⁊ peria ſint ī volūtate tāqͣm in pͥmo ſubiecto. nō tn̄ ſcd̓m ideꝫ vel eodeꝫ modo. Qd̓ duplicit̓ probo. Primo autoritate augꝰin libro de libero arbitrio vbi ſic ait Doplex eſt malum. vnū qd̓ agimus ſcꝫ culpa. ⁊ malū qd̓ patim̄ſcꝫ pena. Vn culpa cōſiſtit in agendo et ideo volūtaria. pena vero cōſiſtit in patiendo. et ideo inūoluntaria. Et iterū augꝰ in libro de fide ad petrū ſicait. Gemniuꝫ eſt creature ratōnalis malū. vnū qͦvolūtarie deficit a ſūmo bono. et hoc eſt malū culpealterū quo inuita punit̉ ignis ſcꝫ ſupplicij. et hoceſt malū pene. Et ſubdit augꝰ ibideꝫ. Sic ratōnalis em̄ creatura a deo eſt cōſtituta. vt ſi velit conu̓tatur ad deuꝫ. ſi nolit auertat̉. ſi vero auertat̉ volūtarie. ſubdit̉ pene inuoluntarie. Secundo hocideꝫ probo ratōne ſic. Querēdo em̄ mordinate qd̓volumꝰ. ex dei iuſticia īcurrimꝰ ordinate inid qd̓nollemꝰ. Et hͦ in peccātibo accidit. dū em̄ mordinate afficiūtur ad aliquod bonū creatuꝫ incurruntpͥuatōnem ⁊ ſeꝑatōnē a bono increato. et alia huiuſmodi que nō vellent. ⁊ ex hoc pena habent. Hecbea. tho. inq̄ſti. diſpū. de malo. q. j. arti. iiij. vtꝝmalum conuenienter diuidatur ꝑ culpam ⁊ pena¶ Secundoin ſolutōe pͥmi argumnenti.de ratōne pene eſt ꝙ ſit afflictiua ⁊ ꝙ cruciet.Ecundo de ratōne pene eſt. ¶ Capi. ij.ꝙ ſit afflictiua. vn̄ pena dicta eſt ꝙ puniat ⁊ cruciet. vt dicit papias. Ratō aūthuiꝰ eſt. qꝛ omē id qd̓ nō a pͥncipio intrinſecō qd̓eſt volūtas ꝓcedit. ſꝫ a pͥncipio extrinſecō ꝯtrariūvoluntati eſt afflictiuū. ſed pena eſt cōtraria voluntati alias nō eſſet pena. vtꝫ ca. p̄cedenti mmmediate. gͦ peria eſt q̄dam paſſio vel afflictō ab exterioriagēte cauſata vel infflicta cōtraria voluntati. Secbea. tho. in qͣſti. diſpū. de malo. q. j. arti. iiij. vtrūmalū ꝯuenient̓ diuidat̉ ꝑ culpa ⁊ peria. in cor. ſovbi ponit tria p̄dicta in pͥncipio capituli p̄cedētisq̄ ſūt de ratōe pene. Eſt aūt ſciendū ꝙ alicui infertur pena vel aliqͥs punit̉ duobꝰ mod. Vno mō ī alſentia vel ſb̓tractōe bonoꝝ q̄ habuit vel hr̄e potuit
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten