enaAlio modo in preſentia vel illatōne vel adeptōne malorum. quoꝝ vtrumqꝫ eſt contrariuꝫ voluntati. etideo pena. ¶ Sed forte queres q̄ eſt maior ponaaūt quid eſt cauſa maioris pene. vel malū preſenspel bonū abſens. ſcꝫ vel abſentia boni amati ⁊ cōcupiti. vel preſentia mali inuoluntarij exoſi vel odioſi. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ malum pͥſens vel coniunctucauſat maiorem penam qͣꝫ bonū abſens. qd̓ dupliciter ꝓbo. ſcꝫ auctoritate ⁊ ratōne. Primo auctoritate dam̄. in ſcd̓o libro qui dicit. Ꝙ expectatummalum timoreꝫ facit. p̄ſens vero malū triſticiamcōſtituit. ſed maior eſt pena triſticie vel doloris qͣꝫtimoris. gͦ ⁊cͣ. Secundo hoc idem probo rationeſic. Triſticia opponit̉ delectatōni. gͦ ſicut delecta.tio ꝑ prius reſpicit bonuꝫ adeptum preſens quaſiꝓprium obiectū. qͦꝫ bonū ſperatū abſens. ita ꝑ oppoſitum triſticia vel dolor prius reſpicit malū coniunctū ⁊ p̄ſens. qͣꝫ malum futuruꝫ ⁊ abſens. Sꝫcontra augꝰ in libro de ſeptem qͥſtionibus ſic ait.Dixiſti dolorem eſſe de amiſſione bonorū temꝑaliūergo eadem ratōne quilibꝫ dolor ex amiſſione ali.cuius boni contingit. ſꝫ om̄is dolor eſt pena. gͦ ⁊cͣRn̄dro ⁊ dico duobo modis. Primo ꝙ ip̄a amiſſioboni apprehenditur ſub ratione mali. ſicut amiſſiomiali app̄hendit̉ ſub ratōne boni. Et ideo augꝰ dicit dolorem ⁊ penam ꝓuenire ex amiſſione bono.rum temꝑaliū. Secundo ꝙ in vno contrarioruꝫincluditur pͥuato alterius. vtꝫ in decimo. methaEt ideo ſicut delectatō eſt dep̄ſentia alicuius boi. ita triſticia vel pena eſt de abſentia eiuſdem. Etſicut maior delectatō eſt boni habiti qͣꝫ boni ſperatiita maior pena vel triſticia eſt de malo p̄ſente qͣꝫ deabſente opinato. Hec be. tho. pͥ. ij. q. xxxvj. artipͥmo. vtrum bonū amiſſum ſit magis cauſa dolo.ris vel pene qͣꝫ malū coniunctum. argū. contͣ. etin ſolū. pͥ. ⁊ .ij. argumenti. ¶ Tercio deratōne pene eſt ꝙ ſit ex culpa aliqua. Ta. iij.Ercio de ratione pene eſt ꝙ ſit ex culpaaliqua. quod dupliciter ꝓbo. ſcꝫ auctoritate ⁊ ratōne. Primo auctoritate dioniſij qui quarto. ca. in libro de diuinis nominibꝰ dicit. Ꝙ puniri non eſt malum. ſed fieri pena dignūſed nullus efficitur pena dignus niſi ꝑ culpam. gͦproprie eſt pena ex culpa. Secundo hoc idem ꝓboratōne ſic. pena dicit̉ quaſi penitentia. ſꝫ tunc ali.quis pati ⁊ puniri dicit̉. qn̄ malum patit̉ ꝓ maloaliquo voluntario qd̓ cōmiſit. ſed malum qd̓ aliqͥsvoluntarie cōmiſit eſt malū culpe. gͦ pena propriedicitur ex culpa. Tercio hoc idem ꝯfirino fidei traditōne vel aſſertōne. Habꝫ em̄ hoc traditō fidei. ꝙfuullum nocumentum creatura ratōnalis poſſet incurrere. nec quātū ad animā nec quantū ad cor.pus. nec quantū ad alia bona exteriora. niſi peccato precedente vel in perſona vel ſaltē in natura. Etſic ſequit̉ ꝙ om̄is p̓uatō boni quo vti non poteſt.ad bene oꝑandum pena dicatur ex culpa ꝓueniēstam in homībo qͣꝫ in angelis. Hec beatus thomasin qͣſtionibꝰ diſpu. de malo. q. pͥ. arti. iiij. vtrū malum cōuenienter diuidat̉ ꝑ culpam ⁊ pena. in corſolū. Et eſt hec t̓cia conditio q̄ requirit̉ ad condi.tōnem pene. ¶ Quarto de ratōne pene eſtꝙ ſit nociua.Capitulum. quartum.¶ ¶ Aprto de ratōne x ene eſt ꝙ ſit nocuaa.Nam pena dicit̉ a nocendo. Ratō auteꝫ1 quare pena de ſe eſt nociua. eſt iſta. qꝛ pona eſt ſpecies mali. malum autem eſt priuatō boniquod ꝓdeſt. Et ideo pena que eſt pͥuatō eius qd̓prodeſt ſcꝫ boni. de ſe eſt nociua. Vbi nota ꝙ dū.plex eſt bonū homīs. ſcꝫ ſpūale corporale vel temporale. vt bonum anime ⁊ bonū rerum exteriorum⁊ bonū corꝑis. Priuari aūt ſeu detrimētū pati veldamnū in bonis ſpūalibꝰ ſemꝑ eſt malū. et ideo eſtꝓprie peria proueniens ex peccato. Cuiꝰ ratō eſt.qꝛ ex magno amore peccandi videt̉ ꝓcedere ꝙ homō patiatur detrimentū in bonis ſpūalibꝰ ad hocꝙ libere peccet. Sꝫ pati detrimentum in bonis temꝑalibꝰ vel corꝑalibꝰ qn̄qꝫ eſt bonū. qn̄qꝫ eſt malumverbigratia. Primo em̄ pati damnum bonis temporalibꝰ vel corporalibus eſt malum. inquantumdetrimentū in predictis impedit ab oꝑatōne virtutis. ⁊ a conſecutōe boniſpualis. Et tunc priuatōtalis. ſcꝫ boniſpūalis eſt mala. et ideo pena ꝓuenienis ex peccato. Secundo patidetrimentum in bonis temꝑalibꝰ vel corꝑalibꝰ prout detrimentū taleadiuuat ad virtutē ſiue ad conſecutōnem boni ſpiritualis ⁊ celeſtis. tunc detrimentū tale eſt bonū.vn̄ non debꝫ dici pena. ſed quid penale. vt verbi.gratia. Sicut medici auſteras medicinas propi.nant infirmis vt conferant ſanitatem. et aliqͥs int̓dum in minori bono patitur vt in maiori augeat̉.vt verbigratia. Sicut cū infirmus patit̉ detrimē.tum pecunie propter ſanitatem corꝑis. ⁊ in vtro.qꝫ propter ſalutem anime. ⁊ propter gloriam dei.Et tale detrimentū in bono minori pati propter vitandum mauus malum ſcꝫ malum culpe. ⁊ propt̓cōſequendum maius bonū. non eſt nec debꝫ dicipena ſꝫ medicina. Hec bea. tho. iiij. ſcripto ſent̉.diſ .xlvj. arti. ij. q. iij. Vtrꝝ deꝰ nō puniat aliquēniſi ꝓ peccato. in cor. ſolū. Et iteruꝫ. pͥma. ij. q.lxxxvij. arti. vij. vtrum om̄is pena propt̓ culpāaliquā inferat̉. in cor. ſolū. Re. hec infra diffuſe¶ Ꝙ om̄is pena eſt a deo. Capi. v.Ecundo pͥncipaliter circa penas cōſide.randa eſt cauſa productōnis. Nam omnis pena eſt a deo. qd̓ tripliciter ꝓbo. ſcꝫauctoritate. ratōne. diſtinctōne. Primo em̄ ꝙ omnis pena ſit a deo. ꝓboduplici auctoritate. ¶ Primō auc̓toritate. iſaie. xlv. dicentis. Ego domniusfaciens pacem. id eſt cōcordiā effectiue. ⁊ creasmalum. id eſt diſcordiam ⁊ guerram p̄miſſiue. velfaciens malū culpe p̄miſſiue. ⁊ malum pene effectiue demeritorū. id eſt peccatorū gratia. ¶ Secundo probo hͦ idem auctoritate. amos. iij. dicentis.Si erit malum in ciuitate qd̓ dominus non faciet
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten