Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Ecundo pͥncipalit̓ tangitur differentiaoꝑatōnis cū ſubdit̉. arbor bona fructꝰbonos facit ⁊cͣ. Qd̓ v̓bum exponens auD ibidem in gloſa dicit. ꝙ ꝑ arborem intelligiturvoluntas. ꝑ fructum intelligit̉ opꝰ exteriꝰ. Sicigit̉ intelligendū eſt. ꝙ arbor bona id eſt volūtasbona vt ſic non poteſt malos fructus facere. qꝛ expoluntate bona nō ꝓcedit opꝰ malū. neqꝫ arbormala pt̄ bonos fructꝰ facere. qꝛ ex mala volūtatenō ꝓcedit opꝰ bonū. ſꝫ tn̄ ip̄a volūtas mala cauſatur exaliqͦ bono. ſic̄ etiā ip̄ia arbor mala cauſat̉ exterra bona. ſic voluntas in anima. Vn̄ augꝰ ꝯtrauulianū ſic ait. Ipſam dico volūtatem mala quamnullū malum p̄ceſſit. non oꝑa mala niſi q̄ ſūt ex poluntate mala. Nec ideo tamqͣꝫ ex bono potuit oririvoluntas mala. qꝛ bonū factum eſt a deo. ſed quiade nichilo factum eſt non a deo. hec augꝰ ibidem.Vbi nota ꝙ ad hoc vt arbor id eſt voluntas. ſit bona requirunt̉ duo. Primū eſt intentō finis boni.Secundū eſt electō eius qd̓ eſt ad finem cuiꝰ eſtclectō. vt verbigratia. Ad hoc ꝙ volūtas ſit bonaoportꝫ ꝙ ſit bona ſub ratōne boni. id eſt ꝙ voluntas velit bonū. ⁊ propter bonū. et ſi vtraqꝫ bonitas fuerit in volūtate. ſcꝫ bonitaˢ intentōniſ q̄ eſtreſpectu finis. et bonitas electōnis q̄ eſt eiꝰ qd̓ eſtad finem. tūc ſemꝑ erit voluntas bona ⁊ actꝰ exterior ſemp erit bonus. Si aūt alterum deſit eritvoluntas mala et actus exterior malus. et p̄cipueſi deſit bonitas intentonis. ſiue aliquis velit malūpropter bonū. vt cū quis vult furari vt det elimoſinam. ſiue velit bonū propt̓ malū. vt cū quis vultobedire deo cauſa cupiditatis. ſcꝫ ꝓpter temꝑaliacōſequenda. vel aliquod bonū facere cauſa manisglorie. vt cū quis vult dare elemoſinam ꝓpter inanem gloriaꝫ cōſequendam. his ſemꝑ voluntaserit mala. Et ideo voluntas bona q̄ ꝑ arborem ſiꝓnat̉ eſt accipienda duobꝰ modis. ſcꝫ ex volito etex fine intento. Primo ex volito. ſcꝫ vt bonū velitSecūdo ex fine intento. ſcꝫ vt bonum bono finevel intentōe boni finis velit. Ita ꝙ ad bonitatē voluritatis requirit̉ duplex bonitas. Primo bonitaˢfinis quem reſpicit voluntas intendens. Secūdobonitas eius qd̓ eſt ad finem quē reſpicit volutaseligens. nec bonitas volūtatis intendens finē ſufficit ad bonitatem actus exterioris ſine bonitate volutatis eligēte. qꝛ pt̄ eſſe intētō volūtatis bona etelecto mala. ⁊ ſic voluntas mala. Hec bra. tho.ſcd̓o ſcripto ſen. diſt. xlviij. arti. ij. vtrū ex bonitate vel malicia voluntatis actō exterior ſit iudicāda bona vel mala. in cor. ſolu. ⁊ in ſolu. pͥ. ⁊. ij. armēti. Et pͥ. ij. q. xix. arti. vij. vtrum bonitas vo.lutatis depēdeat ex intētōe finis. ī cor. ſo. ⁊ ī ſo. ijt. . iij. argū. Et ibideꝫ. q. xx. arti. ij. vtꝝ tota bonitas vel malicia actꝰ exterioris dependeat ex volūtate. in cor. ſolū. ⁊ in ſolū. ij. argū.Quōmala voluntas non poteſt bona opera facere. Capituum. xlvij.Ercio tangitur impotentia trāſmutatō.nis. cum ſubiūgit̉ math̓. vij. Nō poteſtarbor bona fructus malos facere. neqꝫmala aroor fructus bonos facere. In quo verboexcludit̉ falſitas. includitur vel exꝑmitur veritasoſtendit̉ cauſalitas vel qualitas. Primo em̄ excluditur vel cōmittit̉ falſitas. Vn̄ augꝰ in ẜmone domini in monte ſic ait. Ex hͦ verbo errat monichequi putant et dicūt animam bonaꝫ non poſſe fierimalā. neqꝫ ecōuerſo. intelligentes ꝑ arborem bona ⁊ malā animas bonas quaꝝ dicunt eſſe actorēdeum. et animas malas quaꝝ dicūt eſſe acto eꝫ diabolum. An dicebant animā bonam nō poſſe fie.ri malā. neqꝫ animā malaꝫ poſſe ficribona. Huncerrorem augꝰ reprobat oſtendens ex modo loquēdi ſaluatoris falſitaton continere. neqꝫ enim ait ꝙmala arbor non poſſit fieribona. ⁊ ꝙ bona arbornō poſſit fieri mala. ſed dicit ꝙ bona arbor non poteſt facere malos fructus ⁊ ecōuer ſo. id eſt bonavoluntas mala oꝑa. et econuerſa mala voluntasbona oꝑa. Qd̓ infallibiliter verū eſt condictōnaliter. ſcꝫ quādiū arborid eſt volūtas eſt bona nōpoteſt facere mala oꝑa ⁊ econuerſio. Igitur ſi homō malus vult bona oꝑa facere oportet ꝙ priusfiat bonus. Quod augꝰ ꝓbat ꝑ exemplū de muedicens. Quadiū em̄ inx eſt veriſſime dicit̉ ꝙ nonpoteſt calefacere vel eſſe calida. qꝛ cū iam aqͣ eſſe ceperit. non niuen ſꝫ aqua vocamus. Quādiū em̄nix eſt non poteſt eſſe calida. ſed poteſt fieri ꝙ nixnō ſit nix ſꝫ aquā ⁊ tunc poteſt eſſe calida Sic̄ a ſimili. quādiu homo malus eſt nō poteſt bona facere. ſꝫ poteſt mutari de bono in malum ⁊ econuerſoOn ieronimus ibidem ſic ait. Queramus aūt abhereticis qui duas ſe dicunt eſſe cōtrarias naturasSi iuxta intelligentiā eorū arborbona fructꝰ malos facere nō poteſt vel nunqͣꝫ poteſt. quō moyſesarbor bona peccauit ad aquas conͣdictōnis Petrus quoqꝫ in paſſione domini negauit eū dicensNeſcio eum. Aut qua conſcientia ſocer moyſi ar.bor mala qui in deū iſraol non credebat. dederit cōſilium bonū. Patꝫ igitur ex p̄miſſis ꝙ voluntasbona poteſt fieri mala ⁊ econuerſo. ⁊ homo bonꝰpoteſt fieri malus ⁊ econuerſo. Secundo expͥmit̉vel on̄ditur huiuſmōi cauſalitas. Ratō aūt quarevoluntas poteſt mutari de bono in malum in hacvita ſcd̓m augū. eſt duplex. ſcꝫ ex ꝑte libertatis etcaritatis. Arimo ex ꝑte libertatis. Quādiu em̄ inhac vitā mortali ſimus liberum arbitriū noſttumcōfirmatum non eſt in bono. nec eſt obſtinatū inmalo. qꝛ tunc eſſemꝰ intermīo. Vn̄qꝫ hō liberi arbitrij libertatem habꝫ. ideo poteſt flecti in bonumet in malum. Secunda rato eſt ex parte caritatisvie que non replet totam capacitateꝫ voluntatisvel mentis. vt actualiter nichil aliud poſſit attendoniſi deum. ſicut facit caritas patrie. Hec beatꝰ thoin euangelio continuo. math̓. vij. ad expoſitōneꝫpredicte auctoritatis. Vtꝝ ꝑ bona oꝑa bonꝰ