Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

naliſloco ſuo poſita. ita vniuerſitas reꝝ ſiquis poſſetintueri cū peccatoribꝰ pulcra eſt. qͣmis ꝑ ſeip̄oscōſideratos ſua deformitas turpet. Tercio ꝑmittit deus mala fieri ad oſtēſionē ſte clemētie. Nammali ſunt ad exerciciū bonoꝝ. Sed ꝙ exercitent̉iuſti hoc eſt benignitatis diuine. Iſido. in libro deſūmo bono. Non ampliꝰ temptat diabolꝰ qͣmd̓ivolūtas ꝑmittit. emptādo aūt ſanctoꝝ ꝓfectibꝰſeruit. Quarto ꝑmittit deꝰ mala fieri ad oſtenſionē ſue iuſticie ut nullū malū ſit impunitū. Vn̄Auguſ. in libro de natura boni ſic ait. Melius ordinatur natura ut iuſte doleat in ſupplicio qͣm impugne gaudeat in pc̄to. Si aūt latius vis ꝓcede̓dicas. ꝙ deus p̄mittit mala fieritribꝰ alijs rōnibꝰ. Prima eſt cōmendatio bonoꝝ. Vnde Auguſ. inencheridion. Malū bene ordinatū et ſuo loco poſitum eminētiꝰ cōmendat bona. ut magis placeātet laudabiliora ſunt dū cōparātur malis. Scd̓aratio eſt erudicio electoꝝ. Vn̄ Auguſ. in libro decorreptione et gr̄a vſqꝫ adeo deus cooꝑat̉ in bonum ut ſiqui hoꝝ deuient et exorbitēt etiā hoc ip̄mfaciat ꝓficere in bonū. qͥa humiliores redeūt atqꝫdoctiores. ut petrus ⁊cͣ. Tercia ratio eſt exercitatio bonoꝝ et ꝓbatio. Vn̄ Auguſ. in libro de trini. ſic ait. Nominis vtiqꝫ proſūt mala vel ad dele̓dum pc̄ta vel ad exerceda ꝓbandāqꝫ iuſticiā. velad demonſtrandā huiꝰ vite miſeriam. Re. infra.Permiſſio pc̄toꝝ. Ꝙ bonū aliterordinat̉ ad bonū et aliter ad malū. Ca. .iiij.Varto principaliter cōſiderāda eſt mali vel maloꝝ ordinatio. Nam bonū directe ꝑ ſe ordinat̉ in bonū et hoc quatuormodis. Primo bonū ordinat̉ ad bonū ad qd̓ eſtſicut ad cauſam finalem. Scd̓o ordinat̉ ad bonum in quo eſt ſicut ad cauſam materialē. TTercio ordinat̉ ad bonū ẜm ꝙ eſt tāqͣm ad cauſam formalem. Quarto ordinat̉ ad bonū a quo eſt tāqͣꝫad cauſam efficientē. Malum aūt eſt ordinabile inbonum indirecte. et per accidens. Et hoc tripliciratione. Primo rōne eius in quo eſt. qͥa malumſemper eſt in bono. ſicut oſtendit Auguſ. in encheridion. et in libro de natura boni. quia natura in qͣeſt malū ſemꝑ eſt bona. Scd̓o ratione eius conͣqd̓ eſt ſcꝫ ratione boni cōtrapoſiti Tercio rōneboni qd̓ ex ip̄o elicitur. Vn̄ Auguſ. Deus nūqͣmꝑmitteret mala fieri niſi exip̄is eliceret̉ bonū. Ꝙ vnum bonum magis cooperatur alteri qͣmad tercium. Capitulum Quintum.Vnito pͥncipaliter cōſideranda eſt mali¶Ivel maloꝝ cooꝑatio. Vbi nota. ꝙ ali.qd̓ tribꝰ modis alteri cooperat̉ in bonūvt directuus. ut velocius. ut feruētius. Primout directius. quia per ſe ordinatum eſt in bonumEt hoc modo bonum: ſicut virtus. gratia. et hutuſmodi per ſe ordinantur in bonum. Scd̓o ali.quid cooperatur alteri in bonum. ut velocius velaciliꝰ. ſicut pauꝑtas vel infirmitas. velociꝰ faciūtmoueri in bonum Tercio modo ut feruentius:et ſic pc̄tm. Nam ſicut frigus quāto vehemētiusrecedit. tanto relinqͥtur calor feruentior. Sic peccatum recede̓s inducit vehemētiā doloris. et maiorem ardorem ad melius operādum. Vn̄ apoſ.ad Ro. viij. Diligentibꝰ deum omnia cooperaturin bonū. qͣi dicat. Malū operāti et ꝑſeueranti noncooperat̉ in bonum. ſcꝫ eius qui malum operat̉et perſeuerat in ip̄o. Sed cooperatur in bonumeius qui ab eo recedit. Ꝙ aūt diligentibus deumnon ſolum ad tempus: ut faciunt quidam qui adtempus credunt et diligunt. Sed diligentibꝰ. ſcꝫpredeſtinatis ad vitam eternā omīa ẜm apoſtolūcooꝑantur in bonū. Et probo hoc ꝑ locū a ſufficienti diuiſione ſic. Om̄e qd̓ eſt. aut eſt bonū autmalū. Si bonū. aut gratie aut nature. Si eſt bonum gratie de hoc non eſt dubiū qͥn coopereturin bonum. Vnde apoſtolus ad Gorni. xv. Plusomnibus laboraui: non ego ſed gratia dei mecūSi eſt bonum nature. hoc aūt eſt corporale autſpūale Si eſt bonū corporale. aut ē extra aūt intra. Si vero eſt extra ut ſunt creature tūc omneˢcooperātur in bonū. ſcꝫ ad cognitionē eternorū.Vn̄ apoſtolꝰ ad Ro. pͥmo. Inuiſibilia dei per eafacta ſunt ⁊cͣ. Si vero eſt bonū corꝑale. ſcꝫ intracaro etiam cooꝑatur in bonū. Bern̄. Palet caroinfirma. valet mortuo ad requiem ip̄iꝰ anime. valet reſuſcitata ad cōſtīmationē et perfectionē glorie. Si vero eſt bonum ſpūale hoc eſt triplex. qͥaaut eſt bonū diuinū. et ſic ſine dubio coopatur inbonū. quia apoſ. adytum. iij. dicit. Non ex o.peribus iuſticie que facimꝰ nos ⁊cͣ. Aut eſt bonūangelicum. et tunc aut ſunt boni angeli aut mali.Si ſtint boni angeli valent et cooꝑant̉. Vnde adhebre. pͥmo. Omnes ſunt adminiſtratorij ſpiritꝰinminiſterium miſſi propter eos ⁊cͣ. Si vero ſuntmali tūc etiā cooperant̉. qͥa malus angelus temptādo ꝓmouet et exercet et fabricat coronas eter.nas. Vn̄ Grego. Vtile eſt ſanctis temptari. probari. et examinari. ut cū probati fuerint coronamaccipiant. Iacobi. pͥmo. Beatꝰ vir qui ſuffert tēptationē ⁊cͣ. Aut eſt bonū ꝓpriū ſicut anima noſtra. et hec etiā cooꝑatur in bonū. ibi em̄ inuenithomo illuminātia et inflāmātia cū ſe videt ad maginem dei. Gen̄. pͥmo Si aūt eſt malū ſic etiā cooperatur in bonū. Eſt em̄ duplex malū. ſcꝫ culpe etpene que duo etiā cooperant̉ in bonū. quia penapurgat a culpa. et culpa ad portandū iuuat. Vnbene vtit̉ malis que facit qui exinde fit humilior icōſcientia. feruētior in penitentia. ſolicitiorin cautela. Patet gͦ ex ſufficienti diuiſione ꝙ omnia. ſcꝫbona et mala videlicet gratia. creature. caro. deꝰangelus bonus. et angelus malus. anima. culpapena. diligentibus dominum ſcilicet predeſtinatiscooperantur inboum. Ꝙ ſuſtinere martirium eſt actus quatuorvirtutum.Capitulum Primum.