qj. lid¶ Qūarto pc̄t̄m̄ qd̓ eſt ex certa malicia eſt grauiꝰrone penalitatis. probo ſic. ¶ Pena non auget̉ niſipropter grauitate criminis. Sed pc̄tm̄ qd̓ cōmittitur ex malicia ex hoc ip̄o grauiore pena mereturita dr̄ Iob. xxxiiij. Quaſi impios ꝑcuſſit eos in loco vidētiū: qui quaſi ex induſtria receſſerūt ab eopͥma ſcd̓e. q. lxxviij. arti. argū. conͣ. Et in pſal.dr̄. Noluit intelligere ut bene ageret iniqͥtatē mēditatꝰ ē incubili ſuo. aſtitit om̄i vie nō bone. maliciā autem non odiuit. In quo verbo de homineex certa malicia peccate qͣtuor tangit ¶ Primo tāgit defectū in intellectū Ibi. Noluit intelligere vtbene āgeret. qͣi dicat. Cū em̄ poſſꝫ ſcire tū ꝑ rationem naturalem. tū p̄ doctrina ſacrā qd̓ eſſet faciēdum et qd̓ vitādū: noluit intelligere vt bene ageret. ecce ignorantia affectata. ¶ Scd̓o ponit defectū in cogitatū Ibi. iniqͥtatē meditatꝰ eſt in cubili ſuo. id eſt in corde ſuo. qͣi di. Iniqͥtas ita frequēter venit ſibi ad cor. ut ſemꝑ inueniat nouos mōdos ꝓpetrandi peccata. Re. ſupͣ. Cogitatio pc̄ti¶ Tercio tangit defectu generale in actu virtuoſoIbi. Aſtitit om̄ī vie non bone. prou̓. ij. Relinquūtiter rectū et ambulāt ꝑ vias tenebroſas. Re. ſupͣAbſtinentia: qd̓ ſit grauiꝰ pctm an abſtine̓ a bonō an face̓ malum. vel an tnͣſgreſſio vel omiſſio¶ Quarto tangit defectū in affectū Ibi. Maliciāaūt non odiuit imo dilexit. qͥa placuit ſibi malūhoc eſt conͣ natura: qͥa naturale eſt bonū diligeremalū aūt odire. vn̄ malū diligere ⁊ ſibi placere eſtſignū magne peru̓ſitatis. Nam peius ē nolle carere vicijs qͣm cōſentire eis. multi em̄ qͣndoqꝫ ꝯſentiūt qͥ pcto carere vellent. Qui aūt gloriat̉ de malo nūqꝫ vellet ip̄o carere. con que dr̄ m̄ pſal̓. Quidgloriaris in malicia qui potes es in iiqͥtatē. qͦi diHoc eſt magna demētia et ꝑuerſitas. Sicut ſi auis glorietur in laqueo et piſcis inhamo quo ca.ptus eſſet: Et ſicut aues cōprehedūtur laqueo.ſic capiunt̉ homines oꝑe malo. Nam pc̄tm̄ eſt hamus: quo homines capuitur. Vn̄ Auguſ. in librode agone chriſtiano. Gaudet piſcis qͣndo hamumnon videt et eſcam deuorat. ſed cū piſcator eū adducere ceꝑit viſcera eius torquetur.Ꝙ omne malum diuiditur in malum culpe etin malum pene.¶ Capitulum. Primum.Alum. ¶ Circa malū cōſiderāda ſunt quinqꝫ. ſcꝫ DiuuiſioInclinatio. Permiſſio. Ordinatio. Cooꝑatio ¶ Prima cōſiderāda eſt mali diuiſio. Namialū diuidit̉ in pena et in culpam. ita ꝙ omnē malū vel eſt malū pene vel e malum culpe. Dicit̉ aūt malū pene qd̓ nocet et hoceſt conriū volūtati. Malū vero culpe eſt priuatiomodi ſpeciei et ordinis in volūtate. Hec bt̄s tho.iij. parte ſumme. q. xlviij. arti. pͥmo. in cor. q.¶ Vbi nota ꝙ malū culpe eſt maius qm̄ malū pene. qd̓ oſtendo qͣtuor rationibꝰ. ¶ Primo rationedeordinatōis ſic: Illud qd̓ ita deordināt ꝙ eo homo efficit̉ malꝰ. eſt peiꝰ eo quo hō nō efficit̉ malꝰSed culpa ita deordinat ꝙ ea homo efficit̉ malꝰnon aūt pena. Vn̄ Dioni. iiij. de diui. nomi. dicitPuniri non eſt malū ſed fieri pena dignū. ergo ⁊cͣ¶ Secundo ratione originis vel actoris ſic. Quidquid deus facit eſt melius eo qd̓ non facit: ſed deus eſt actor malipene. Nam ut dicitur Amos. iij.Non eſt malum qd̓ dn̄s nō facit in ciuitate. Nonaut eſt actor mali culpe. gͦ ⁊cͣ. ¶ Tercio rōne electionis ſic ¶ Sicut em̄ inter bona eſt reſpectu maioris boni. ita inter mala eſt reſpectu minoris mali.Un̄ videmꝰ ꝙ bonus medicꝰ p̄ſcidit membrū necorrūpatur totū corpꝰ. ſic diuina ſapientia infertpenam ad vitādū culpā. ergo ⁊cͣ. ¶ Quarto ratione oppoſitōnis vel conrietatis ſic. Illud qd̓ bonoincreato opponit̉. et eſt diuine volūtati conriū ē̓petus qͣꝫ illud qd̓ non opponit̉. ſed malū culpe eſtdiuine voluntati conriū non aūt malū pene. gͦ ⁊cͣpͥma parte ſūme. q. xlviij. arti. vj. per totū.¶ Ꝙ homo faciliꝰ inclinat̉ ad malū qͣꝫ ad bonū.cd̓o pͥncipaliter cōſiderāda ¶ Ca. .ijeſt inclinatio. Nam homo faciliꝰ inclinatur ad malum qͣꝫ ad bonū qd̓ octo rationibꝰ probo. ¶ Prima ratio eſt. qͥa faciliꝰ eſt deſcendere qͣꝫ aſcendere. ſed pc̄tm̄ facit deſcēdere. bonūaūt facit aſcēdere. gͦ ⁊cͣ. Scd̓a ratio eſt. qͥa plures circūſtantie requirunt̉ ad bonū qͣm ad malūad qd̓ ſufficit vna ſola. Tercia ratio eſt. qͥa incitans ad malū pn̄s eſt. ſed finis virtutis eſt abſens¶ Quarta ratio eſt. qͥa tendimꝰ ad noſtꝝ pͥncipiūſcꝫ ad nihil. ¶ Quinta ē. qͥa fomes qui ad malūmouet ſemꝑ intra nos eſt. ¶ Sexta eſt. qͥa vires anime ſūt actiue ad peccandū vel ad eligendū. ſedpaſſiue ad eaque ſūt gr̄e et glorie. qͥa nō poſſunthaberi virtutes ꝑ̄ modū acqͣſitionis. ſed ꝑ modijreceptionis. ¶ Septima eſt. quia malū poſſumꝰper nos facere ſed nō bonū ſine gratia adiuuāte.¶ Octaua eſt. quia ſicut dicitur Sapientie. ix.Corpus qd̓ corrupitur aggrauat anima. trahēseam ad malum. et non ſic erigens ad bonum.¶ Ꝙ deꝰ ꝑmittit mala fieri qͣtuor rōibꝰ Ca. iij.Ercio pͥncipaliter cōſideranda eſt malipermiſſio. Nam deus ꝑmittit mala fieriprecipue qͣtuor rationibus. ¶ Primo adoſtenſione diuine potentie ſic. Amplioris vel maioris potentie eſt poſſe ſuꝑ bona et mala qͣm poſſeſuꝑ bona tātū. ſed poſſe ſuꝑ mala non eſſꝫ niſi deus permitteret mala fieri. qͥa adeo potens eſt ut dequolibet malo eliciat bonū. vt dicit Luguſ. gͦ ⁊cͣ.¶ Scd̓o deus ꝑmittit mala fieri ad oſtenſione ſueſapiētie ſic. Pulcritudo oſtēdit ſapiētiā dei. ſed pulcritudo nō ſolū ex bonis ſed etiā ex conͣrijs malisapparet. ita dicit Iſidorus in libro de ſūmo bonoNō ꝑmitterēt deꝰ mala oboriri niſi ex coſrijs malis nature decor emineret. Et Auguſ. in libro de ciuitati dei ſic ait ¶ Sicut pictura cū colore nigro
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten