Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Vn̄ ſuꝑ illo v̓bo Exodi. xxxij. Sedit populꝰ māducare et bibere et ſurrexerunt lidere. Grego. ethabet̉ ingloſa colla. ſic ait. Sedit populus etcͣ.Eſtis potuſqꝫ ad luxū impulit. luxus ad ydolatriam. qͥa ſi vanitatis culpa non caute cōpeſcit̉. abmniqͥtate mens incauta deuorat̉. Vn̄ qui modicaſpernit: paulatim in miaiora decidit. Si em̄ cura.re ꝑua negligimꝰ inſenſibilit̓ ſeducti. ardēter etiāmaiora ꝑpetramus. Vn̄ ſuꝑfluitas in ludo ꝑtinetad mēpta leticiā quā Grego. dicit eſſe gule filiā adquā ſequitur ydolatria ut patet. Et btus tho. ex.ponit ſcd̓a ſcd̓e. q. clxviij. arti. iij. Vtꝝ in ſuꝑflutate ludi poſſit ei ſe pc̄tm. in. ſolū. ij. argumenti. Quarto in ludis ē pc̄tm rōne penitudinis. Vn̄Auguſ. Penitētibꝰ ludere interdicit. in libro de penitētia dice̓s. Cohibeat ſe penitēs a ludis a ſpectaculis ſeculi. qui ꝑfectam voluerit cōſequi remiſſionis gr̄am. Ratio aūt quare ludus interdicit̉ penitētibꝰ eſt. qͥa luctus ⁊ ludus opponūtur ꝑ oppoſitas cauſas eoꝝ. Sed penitētibꝰ luctus indiciturvel imponit̉ pro pc̄tis. ergo eis niterdicit̉ ludus.Hec bt̄s tho. vbi ſupͣ. arti. iiij. Vtꝝ in defectu ludi cōſiſtat aliqd̓ pc̄tm. in. ſolū. pͥmi. argum̄ti. Etideo dicit̉ Thobie. iij. de ſara filia raguelis in laudem eius. Nūqͣm cū ludentibꝰ me miſcui. gloſa interlm. quia riſus dolore miſcebit̉. Et ſubdit. neqꝫcū his qͥ mleuitate. Gloſa interlm. In leuitate ſcꝫnientis: ambulāt. gloſa interlm. de vicio in viciūSic ergo in ludis ē pc̄t̄m ꝓpter qͣtuor ratōes. ſcꝫpropter feſtū. propter ſtatu. propter effectū velpropter affectū. Et propter p̄ceptū vel impedimētum. qͥa impediūt penitētiā et ꝑ ꝯſequēs remiſſionem pc̄toꝝ vel remiſſionis gratiā. et ideo interdicitur ab Auguſtino. ut patet ex p̄miſſis. Quomodo inſpectores ludoꝝ et ioculatoꝝ aliquādo peccat mortaliter aliqn̄ venialiter. Ta. vj.Varto ⁊ vltimo pͥncipaliter circa ludoˢcōſideranda eſt inſpectionis qualitas.Otꝝ ſcꝫ inſpectores ludoꝝ aut ioculatorum peccēt aliqn̄ mortaliter aliquādo venialiter.Rndeo duobo modis et dico primo. ꝙ quedameſt ioculatio hijſtrionica. quedā eſt ioculatio chorealis mulieꝝ laſciuaꝝ. quedā vero ē ioculatio cauſa exercicij vel tollēdi faſtidij ſiue cauſa tollēde accidie. Scd̓o dico. ꝙ quedā eſt inſpectio iſtarūioculationū tn̄ſitoria et imp̄meditata. quedā veroinſpectio eſt ſtudioſa et deliberata. Primo ergoinſpicere tales ioculatores caſualiter et in tnſitū ⁊nō p̄cedēte propoſito nō videt̉ eſſe pc̄tm mortale. qd̓ ꝓboduplici rōne. Prima eſt talis. minuspc̄tm eſt inſpicere tales ludos qͣmagere. ſed agerenon eſt ſimpliciter pc̄tm̄ mortale. ergo multo minus inſpicere: Scd̓a ratio eſt talis. Inſpicere tales ludos caſualiter et nō p̄cedēte propoſito maleintentōis non eſt pc̄tm mortale. qͥa pc̄tm mortalenon pt̄ fieri ſine propoſito et intentione peccandmortalit̓. ergo ⁊cͣ. Scd̓o dico. ꝙ inſpicere taleˢiocos et ſtudioſe et cū propoſito et intentione peccandi eſt pc̄tm mortale. qͥa talis qui ſic aſpicit m.tendit ⁊ tedit ad delectationē pc̄ti mortalis ut fornicatōis vel adulterij. Et ideo talis inſpectio ē peccatū mortale. Vn̄ Math̓. v. Qui viderit femināad ꝯcupiſcēdū eā iā mechatus eſt eā in corde ſuoVbi Chriſo. ſic ait. Adulteros et inuerecūdos ꝯſtituūt taliū inſpectores. Nihil em̄ ſtuproſius necoculo turpius talia videre. Et ſiibdit. melius em̄eſſet luto et gurgite omnē viſ̄ reuerge̓ qͣm taleminiqͥtatem inſpicere. Nec cm̄ ita oculis iactura eſtgurges ut incōtinens viſiis. et denūdate mulie.ris inſpectio. Et iteꝝ Chriſo. ſic ait. Peccatū hocin tm̄ imponit ſordem. ut nec decē milibꝰ fontibuˢexpurgari poſſit. ſed ſolū lacͥmis et cōfeſſionibꝰ.Hec Alexan. ſcd̓a parte ſūme. q. xxxvij. de ludisarti. iij. Vtꝝ inſpectores ludoꝝ. ſcꝫ choreaꝝ. mulierum laſciuaꝝ. ⁊ ioculatoꝝ. vel hijſtrionū peccentmortaliter vel venialiter. m. cor. ſolū. et m. ſolū.argumētoꝝ. De hijſtrionibꝰnota qͣtuor.Ed forte gr̄a p̄dictoꝝ Ca. .vij.de hijſtrionibꝰ aliqͥs quereret tria. Primū eſt vtꝝ ſint in ſtatu pc̄ti. Sc̄d̓m̄ ēvtꝝ peccent qͥ miniſterio eoꝝ vtunt̉. Ferciū eſtvtꝝ peccent qͥ eis aliqua largiūtur. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ ludus eſt neceſſarius ad cōſeruationē viteque eſt ꝑ recreatione et quietem anime ad quā ordinant̉ ludi. ut patꝫ ſupͣ. ca. pͥmo. Ad omīa aūtque ſunt vtilia cōuerſatōni hūane poſſunt aliquaofficia deputari. et ideo etiā officiū hijſtrionū qd̓ordinatur ad ſolaciū homibo exhibendū non ē ẜmſe illicitū. vn̄ de hijſtrionibꝰ dico qͣtuor. Primūeſt. ꝙ hijſtriones nō ſunt in ſtatu peccati dū tn̄ faciāt duo. ſcꝫ ꝙ moderate vtant̉ ludo. id eſt nonvtendo aliquibꝰ illicitis verbis vel factis ad ludū.et non adhibendoludū negocijs et tꝑibus indebitis. Scd̓m eſt ꝙ qͣmuis hijſtriones in rebꝰ humanis non vtātur alio officio ꝑ cōꝑationē ad alios homines. tam ꝑ cōꝑationē ad ſeip̄os et ad deūalias habent ſerioſas et virtuoſas oꝑatōes putadū orant ⁊ ſuas paſſiones et cōꝑatōes cōponūt.et quādoqꝫ etiā pauꝑibꝰ elemoſinas largiūtur. vn̄legitur in vitis patꝝ. ꝙ bt̄o pafnucio reuelatū ē.ꝙ quidā ioculator futurus erat ſibi cōſors in vitafutura. Terciū qd̓ ex hoc ſeqͥtur eſt. ꝙ illi qͥ moderate eis ſubueniūt non peccat. ſed iuſte faciuntmercedē miniſterij eoꝝ eis tribuēdo. Quartū ē.ꝙ ſi aliqui ſuꝑflue ſtia in tales vſus cōſumunt veletiā ſuſtentāt hijſtriones qui illicitis ludis vtunt̉peccant qͣi eos in pc̄to fouētes. Vn̄ Auguſ. ſuperIohānem dicit. ꝙ donare res ſuas hijſtrionibꝰ vicium eſt immane. niſi forte aliquis hijſtrio eſſet inextrema neceſſitate. in qua eſſet ſibi ſubueniendūDicit em̄ Ambro. in libro de officijs. Paſce famelicum morientē. Quiſqͥs em̄ paſcendo hominē ſoruare poteris. ſi non paueris occidiſti. Hec bt̄usto. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxviij. arti. iij. Vtꝝ ī ſuꝑfluitate