ludi poſſit eſſe pc̄tm. in. ſolu. iij. argu. loquēs dehijſtrionibꝰ. ¶ Si vero bene vis ꝓcedore dicas ꝙilli qui ſua bona hijſtrionibꝰ larguitur: vel non intentione vel intuitu fouendi in pc̄to. ſed ex aliquacauſa leui moti hoc faciūt. tūc pt̄ eſſe veniale peccatū. vel intuitu fouēdi in pc̄to. et tūc eſt immanepeccatū. vt patet ꝑ Auguſ. ſupͣ. Vel intuitu ſubueniendi extreme neceſſitati et tūc eſt neceſſariumet ſi non fit eſt pc̄tm mortale. vt patet per Ambro.ſiipͣ. Et etiā Hiero. dicit. Qui clementiā nō habꝫnec indutus eſt viſcera miſcd̓ie: qͣmuis ſpūalis ſitnon adimplebit legē chriſti. Hec Alexan. ij. parte ſumme. q. xxxvij. de ludo. arti. iiij. Vtꝝ illi quiſtā bona hijſtrionibꝰ largiūtur peccet. m. cor. ſo.¶ Quid lux eſt ẜm diuerſas opiniones. Ca. j.Vx. ¶ De luce fauēte deigratia intendo loqͥ dupliciter. ſcꝫin generali et in ſpeciali. ¶ Primō loquendo de luce in generali dico. ꝙ circa luce̓ ingenerali ꝯſiderāda ſūt quatuor. ſcꝫCōdicio nature. Ratio differētie. Diſtinctio inherentie. Perfectio ſue excellētie. ¶ Primo circa lucem ꝯſiderāda eſt ꝯdicio nature vel eſſentie. ſcꝫ qͥdeſt luxͣ. de quo ſūt tres opiniones. Quidā em̄ dixerūt ꝙ luxͣ eſt corpꝰ. qͥdam aūt ꝙ lux eſt intētio.quidā ꝙ luxͣ eſt accidēs vel qualitas actiua corꝑiˢlucidi ſcꝫ ſolis. ¶ Primo dico. ꝙ quidā dixerūt ꝙluꝝ eſt corpꝰ. qd̓ ꝓbāt autoritate bt̄i Auguſ. in libro de libero arbi. dicentis. ꝙ lux in corporibꝰ obtinet pͥmū locū. ſed hec opinio eſt falſa. qd̓ proboduplici rōne. ſcꝫ ꝓpter ſitum et propter motum.¶ Prima eſt propt̓ ſitū ſic. Qūo corꝑa nō poſſunteſſe ſimul in eodē loco ſed lumē eſt ſimul cū acreergo lumē vel luxͣ nō eſt corpus. ¶ Scd̓a eſt prop̄ter motū ſic ¶ Nullus motus corporis pt̄ eſſe minſtanti. ſed illumīatio fit in niſtāti. qͥa in eodē inſtanti quo ſol eſt in puncto oriētis illuminat̉ totūhemiſꝑiū noſtꝝ. gͦ ⁊cͣ. ¶ Ratio aūt qͣre eſt in inſtātieſt. qꝛ in ſb̓iecto et in ſeip̄o lumē vel luxͣ nō habetconriū. Ad autoritatē aūt bt̄i Auguſ. dice̓tis. ꝙluxͣ in corꝑibꝰ obtinet pͥmū locū. ¶ Rndeo et dicoꝙ Auguſ. accipit luce pro corꝑe lucido. ſcꝫ ꝓ corpore ſolis qd̓ ſuꝑ om̄īa corꝑa eſt nobiliꝰ. vel ꝓ corpore ignis. qd̓ inter om̄īa elemēta eſt nobilius. qꝛactualiꝰ ¶ Scd̓o dico. ꝙ ſcd̓a eſt opinio dicētiū.ꝙ luc nō ht̄ eē firmū et ratū in naturā. ſed eſt tātūnitētio. id eſt das eēſpuale coloribꝰ in medio. qd̓ꝓbant duabꝰ rōnibꝰ. ¶ Prima eſt talis. Nihil datalteri qd̓ nō habꝫ. ſed lumē in aere dat ſpeciei cōloris eſſe intētionale. Nā ſpecies coloris ꝑ aeremad pupillā delata in aere nō habꝫ eſſe naturale ſedſpūale. Qd̓ patet. qͥa ꝑ eandē parte̓ aeris ſpeciesalbedinis et nigredinis deferunt̉. gͦ et ip̄m lumenin medio eſt quēdā intentio. ¶ Scd̓a ratio ad ide̓eſt talis. Senſibile reale ſupͣ ſenſum poſitū vel ſūpͣpotētiā ſenſitiua nō facit ſenſuuūi qͥa nō ſentitur etſic ſenſum deſtruit. ſed lux vel lumen in aere eoritingens. vel poſitum ſupͣ pupillam ſentitur. ergolumen inaere eſt quedam intentio non habēs eſſenaturale ſed ſpirituale. ¶ Sed hec opinio eſt falſa.qd̓ tali ratione oſtendo. Per id qd̓ habꝫ eſſe intertionis tm̄ non ſequitur aliquis effectus realis niſi ẜm operationem anime. ut patꝫ in vidēdo et audiendo. ſed ꝑ illuminationem videmus ſenſibilteꝫnaturales et reales tn̄ſmutationes fieri ꝑ caliditatem ex radijs ſolis conſequētem. Vn̄ non poteſteſſe ꝙ lumen vel illuminatio habeat eſſe intentōistm̄. ¶ Ad pͥmum argumētū quādo dr̄. ꝙ nihil datalteri qd̓ nō habꝫ ⁊cͣ. ¶ Rn̄deo tribꝰ modis. ¶ Primo ſic. ꝙ nō ſemꝑ oportet ꝙ aliquid det alteri eomodo quo habꝫ. verbigr̄a. Soldat calorē formaliter iſtis niferioribꝰ inherēdo eis nec tamē iſto mōſcꝫ formaliter ſol calorē habet ſed virtualiter tm̄.Similter lume in diaphano habꝫ eſſe intētionē hͦem̄ eſſe eſt v̓tualiter vel formaliter. ¶ Scd̓o modorn̄deo et dico. ꝙ nihil dat alteri pͥncipaliter qd̓ inſe nō habꝫ. inſtrumetaliter aūt et virtute pͥncipalis agētis ſic. vt v̓bi gr̄a. Sicut ſerra vel dolabradat eſſe domiūi virtute pͥncipalis agentis et tamēinſtrumentū non habet eſſe domus. Agens autēpͥncipale habet tale eſſe. tn̄ nō eodē modo ſed intencionaliter et ſpūale. Similiter corpꝰ luminoſihabꝫ eē reale qͣle dat lumē. Tercio mō rn̄deo etdico. ꝙ iſta tria. ſcꝫ color. lumē. aer vel aqua. generāt ſimilitudinē ſuā in medio. differēteꝫ tn̄: qꝛ color dat eē intētōale ꝑ modū efficiētis. Lumē v̓o ꝑmodū formalis. Aer aūt vel aqua per modū materialis. ¶ Ad ẜm argumnentū ꝙ ſenſibile reale poſitum ſupͣ ſenſū non facit ſenſū: ſed deſtruit ſenſū.¶ Rn̄deo et dico tribꝰ modis. ¶ Primo ẜm ph̓m inſcd̓o de anima. ꝙ ſenſibile ſuꝑ ſenſū poſitum nonſemꝑ ſentitur. MRatio huiꝰ eſt. quia oportet eſſemedium inter ſentiens et ſenſibile. Lume̓ aūt nonrequirit mediū ſed habet rationē medij. ¶ Scd̓omodo rn̄deo et dico. ꝙ verbū ph̓i intelligit̉ de ſerſibili terminato qd̓ obumbrat pupillā non aūt depͥuio. vt verbi gra. vt ſiquis immediate aqua pupillam tangit non impeditur eius viſio. tale aūtperuiū eſt lumen. ¶ Tercio modo rn̄deo et dico.ꝙ ẜm ph̓m ideo coleratū viſui ſuppoſitum non videt̉. qͥ lumo qd̓ ē in diaphano dat eē formale colori. et ſine eo nō eſt actū color viſibilis. ſꝫ qꝛ lumē ēin diaphano et ē id qd̓ facit pon̄ viſibile actu viſibile. ideo ſuppoſitum viſui videt̉. quia eſt id qd̓ ꝑſe ē viſibile: ſic̄ ꝑ ſpeciē intētōnalē cognoſco aliqͥd reale̓. ſꝫ ſpecie ꝑ ſeip̄aꝫ. Et id̓o ē tercia opinioverior cui magis aſſentiēdū eſt. ſcꝫ opinio Ariſto.Auicēne. Auerroijs. et oīm ph̓oꝝ. ſcꝫ ꝙ lux nōͣ ēcorpꝰ nec forma ſb̓ſtātialis alicuiꝰ corꝑis nec intetio vt ex p̄miſſis patꝫ. ſed ē accidēs vel forma accidetalis hn̄s eē ratū ⁊ firmū in naturā qd̓ dupliciter ꝓbo vel triplicit̓. ¶ Primo autoritate Damiaſ.in li. ij. dicētis. ꝙ lux ē q̄dā qͣlitas accͣntalis ſolis
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten