Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

libidoContigit aūt hoc decenter. Lingua em̄ confuſamultotiens non effundit nequiciam Cor aūt nullum hominū habe̓s teſte ſine timore quecūqꝫ vultparturit mala: dei emī non multa cura eſt ei. Sedcū auget̉ multitudo maloꝝ que intus ſūt q̄ inteiꝰoccultabant̉ extra ꝑ verba ꝓueniūt. et ideo dicit.Ex abundātia cordis os loqͥtur: ſicut olla ex ple.nitudine redūdat. Hec. Ghriſo. ibidē et Hugo libro. ij. de aia. Sermo vanꝰ erit abſqꝫ iudicio. qͥaab om̄i ſtatu rectitudinis depereūt qͥ ꝑ verba vanadilabūtur. Vn̄ Math̓. xij. dr. De om̄i v̓bo ocioſoqd̓ locuti fuerūt hoīes reddēt rōne̓ in die iudicij.Vbi Grego. in omelia ſic ait. Ocioſū v̓bū eſt. qd̓aut vtilitate rectitudinis aut rōne tuſte neceſſitūdinis caret. ſcꝫ ſine vtilitate et loquētis dr̄et audientis. verbigr̄a. ut ſi omiſſis bonis derebꝰ friuolis loquamur. et fabulas narremus antiqͣs. EtChriſo. ſuꝑ Math̓. ibidē ſic ait. Ocioſū v̓bū ē qd̓mendax eſt qd̓ calūniā habet. Quidam aūt dicūtquoniā etiā vanū quale ē qd̓ riſū mouet inordina.tū vel turpe niuerecūdū Sed querit̉ quare nondixit de om̄i oꝑe reddent hoīes rōnē ſicut de om̄iverbo ocioſo. Rn̄deo et dico ꝙ cauſa huuis eſttriplex Prima eſt. quia verbū ex rōne orit̉ nonaūt omne opus. Scd̓a eſt. quia om̄e v̓bum cōpͥmere poſſumꝰ non aūt om̄e opus. Tercia ra.tio eſt ad oſtēdendū ꝙ ſi de minimis. id eſt de om̄iverbo ocioſo reddemꝰ rōnem in die iudicij. qͣntomagis ſi locuti fuerimꝰ crimmoſa. Vn̄ Piero. ibidem ſic ait. Si ocioſū verbū qd̓ nequaqͣm audiotes edificat nō eſt abſqꝫ ꝑiculo eiꝰ qui loqͥt̉: et indie iudicij reddet ratione vnuſquiſqꝫ ſermonū ſuorum. quāto magis nos rōnē oportebit redde̓ dev̓bis criminoſis et peccatis mortalibꝰ. Vn̄ petruˢdamianꝰ volens oſtende̓ qͣnti piculi ſint verba ocioſa. et quantum debemꝰ cauere ab ip̄is ſic ait.Audiat qui verba ocioſa vaniloquia loquitur.audiat et paueſcat indie iudicij de ore eiꝰ iudicari. Quia etſi ſint parua in die iudicij reddet ratitionē. Et ponit exempla dicēs. Quid milio breuius quid pluma leuius inuenit̉. Et tn̄ ſi milioꝝ velplumiaꝝ innumerabilis multitudo cōgreget̉ neceſſe eſt ut ceruix. id eſt caput portātis velut ſub graui lapide immoderate preſſa frāgat̉. ¶Similiterex humētibꝰ ſaxis tenuis quidē et rara gutta diſtillat. Sed ſi vas longiori ſpacio ſupponat̉. ita impletur ut ſupe: fluens vnda diſcurret Inueniturparua ſcinifes id ē muſca ſubtiliſſima. ſed innumerabilis multitudo eaꝝ aculeis permoleſta ſuperbipharaonis et totiꝰ egipti ſuꝑauere virtutem. Breue tempus eſt hora. ſed dū hora hore cōtinua ſucceſſione cōiungit̉. totiꝰ vite nr̄e curſus impleturHec petrꝰ damianꝰ in rubrica ſuꝑ illo v̓bo Math̓xij. De om̄i v̓bo ocioſo ⁊cͣ. Ꝙ niultiloquiūaliquando eſt ſine pc̄to et aliqn̄ cū pctōEcūdo circa multiloquiū co­ Ca. x.ſiderare debemꝰ reatū. Vtꝝ multiloqͥūſit peccatū veniale. anetiā ſit mortale. Reſpon.deo et dico. ꝙ aliud eſt multiloquiū et aliud verboſitas ſiue linguoſitas. Nam multiloquiū dicitmultitudinē locutōis que aliqͣndo poteſt bene velmale fieri. Verboſitas vero ſeu linguoſitas poteſteſſe pc̄t̄m mortale. et hoc triplici rōne. ſcꝫ proptercōtemptū. ꝓpter euentum. propter detrimentū. Prima ratio eſt ꝓpter cōtemptū ſic. Cōtēptusobligat ad mortale. ſed verboſitas ſeu linguoſitaˢimportat cōtemptū ꝓueniētem ex cōſuetudine ſuꝑflue et inordinate locutōis ergo ⁊tcͣ. Scd̓a ratio eſt ꝓpter detrimentū. Et formo ſic rōnē. Diſſipatio cōcordie nō ſit niſi ꝑ actū pc̄ti mortalis. ſedGrego. dicit. ꝙ qui linguā non refrenat ꝯcordiādiſſipat. ergo ⁊cͣ. Tercia ratio eſt propter euentum. Et formo ſic rōnem. Non facit pire materiam bonoꝝ opeꝝ niſi pc̄tm mortale. Sed ſuper illoverbo Iacobi. iij. Lingua nr̄a ignis eſt. dicit gloſa. ꝙ līgua incōtinēs magnā mateiā bonoꝝ opeꝝꝑire facit. gͦ ⁊cͣ. Quarto hͦ idē cōfirmo alia ratione ſic. Non dirigi et nō iuſtificari ex pc̄to mortali ꝓcedūt. Sed vir linguoſtis non diriget̉ in terra. ut dr̄ in pſalmō. Et ſimiliter vir verboſus noniuſtificabit̉. ut dr̄ Iob. xi. ergo ⁊cͣ. Sic ergo mūitiloquiū prout eſt ſine lniguoſitate vel verboſitateeſt pc̄t̄m veniale. qd̓ dupliciter ꝓbo. Primo rōeſic. Parua nō cauere eſt pc̄tm veniale. Sꝫ in multiloquio verba ocioſa que parua ſūt nō repͥmunt̉vt. Iſidorus dicit. gͦ ⁊cͣ. Scd̓o probo autoritateAuguſ. qui loquēs de pc̄tis venialibꝰ ſic ait. Qūotiens loqͥtur quis pluſqͣꝫ oportet ut eſt in multiloquio venialiter peccat. Tercio hoc idem ꝯfirmoautōitate. ecͣci. xix. Qui ſpernit modica paulatimdecidet. Vbi gloſa interlm. ſic ait. Verbū ocioſūriſum et huiuſmodi cauſat. ergo multiloquiū admodica ꝑtinet et ſic eſt pc̄tm veniale. multiloquiūvero prout ē cū linguoſitate ſeu verboſitate ē peccatū mortale. vt patet ſupͣ ꝑ rōnes. Hec Alexan.ij. parte. ſimime. q. xxxvj. arti. xxj. Vtꝝ multilo.quiū ſit pc̄tm mortale an veniale. in. cor. ſolū. etin. ſolu. argumētoꝝ. Que eſt cōꝑatio inter multiloqum vaniloquiū et ſtultiloquium.Ercio circa multiloquiū Capi. .xj.cōſiderare debemus gradū ſcꝫ qd̓ iſtoꝝIit grauius pcͣtm. ſcꝫ multiloquiū ſtultiloquiū l̓ vaniloquiū Rn̄deo et dico. ꝙ iſta triapc̄ta in grauitate pc̄ti ſe habēt ſicut excedentia etexceſſa. qd̓ ſic patet. Nam ex vna parte grauiuspc̄t̄m eſt pc̄tm̄ ſtultiloquij vel ſtulticie: qͣm multiloquij vel verboſitas. qd̓ tali ratione oſtendo. Deterior defectus eſt debite qualitatis defectꝰ: qͣꝫ qn̄titatis. Sed pc̄tm multiloquij peccat in qͣntitateſcꝫ in multitudine ſermonis. Peccatū vero ſtulticie vel ſtultiloquij peccat in qualitatē ſcꝫ in defecturationis. ergo ⁊cͣ. Ex alia vero parte. ſcꝫ ex parte in corrigibilitatis. Pc̄t̄m multiloquij ſeu verboſitatis eſt grauius pc̄to ſtultiloquij. qd̓ taliratōe