Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ſibidooſtendo. Qui non vult recipere correctionē alterius grauius peccat qͣm qͥ vult reciꝑe. Sed peccatū multiloquij ſeu v̓boſitatis in hoc conſiſtit.ꝙ aliqͥs iactat cū ſibi videat̉ ſapiēs nec vult reciꝑealteriꝰ admonitione. peccatū vero ſtulticie vel ſtultiloquij dicit̉ peccatū cū aliquis v̓ba fatua dicitet correctione accipit. ergo ⁊cͣ. Vn̄ ſuꝑ illo verboprouer. xxix. Vidiſti homine̓ velocē ad loquēdūſtulticia magis ſperāda eſt qͣm illiꝰ correctio. gloſa colla. ſic ait. Graue quidē ſtulticie iudiciū. ſednon leuiꝰ verboſitatis. Et aſſignat rōne huiꝰ dicens. Nam ſepe cōtingit vt ideota aliquis citiusverba correctōis accipiat. qͣm qui ſtīa que nouitvel noſſe putat. magis iactat qͣm alioꝝ monita audiat. Scd̓o cōꝑando multiloqͥum ad vaniloquium qd̓ iſtoꝝ ſit grauius pc̄tm. Rn̄deo et dico.ꝙ qͣntum eſt de ſe vaniloquiū eſt grauiꝰ peccatūqͦm multiloquiū Cuiꝰ ratio eſt. qꝫ in multiloqͥo ēdefectus modi. ſcꝫ loqͣcitatis ſeu verboſitatis. Invaniloquio aūt eſt defectus finis ſcꝫ vtilitatis. defectus aut finis maior eſt qͣm defectus modi. gͦ ⁊ qͣVtam vaniloqͥum ponit defectū maioris boni. qͣꝫmultiloquiū. Ex alia vero parte circūſtātiaꝝ ag.grauantiū. pc̄tm̄ multiloquij eſt grauius peccatūvaniloqͥo. vtpote ꝙ in multiloquio aliquis admiſceat falſitatē. vel ꝙ multiloqͥum ꝑueniat ad ꝯtemptū ex cōſuetudinē. Et ẜm hec iſta peccata ſe habent ſicut excedētia et exceſſa ut patet. Hec Alex.ſcd̓a parte ſūme. q. xxxvj. arti. xxij. de cōꝑatōneiſtoꝝ triū peccatoꝝ. ſcꝫ multiloquij. ſtultiloquij.vaniloquij. qd̓ iſtoꝝ ſit grauiꝰ. i. cor. ſolū. et inſolū. argumētoꝝ. Ꝙ multiloquiū facitqͣtuor mala que ſunt effectus eius. Ca .xij.NVarto circa multiloqͥū ꝯſiderare debemus effectū. Nā quadruplex ē effectuſmultiloquij ſeu v̓boſitatis. duo ſūt ex ꝑte rōis. et duo ex ꝑte volūtatis Primꝰ effectꝰ ēamiſſio intime ꝯſide̓atōis ex ꝑte rōis. Vn̄ Gregoqꝛ ꝑ multiloqͥn̄ exteiꝰ ſe exꝑſit vin intime ꝯſideationis amittit. Scd̓s effectꝰ ē amiſſio ꝯſideatōisvel diſcretōis ſenſus vel rōnis ex ꝑte rei ꝯſiderate.Vn̄ Grego. ſuꝑ illo v̓bo ꝓu̓bi. xiiij. Vbi plurimaverba. ibi frequēter egeſtas ſic ait. Cū multiplicitas ī ẜmonē dep̄he̓dit̉ et nō vitat̉. ꝓculdubio intelligētie gͣuitas ī ſenſu denegat̉. Terciꝰ effectꝰex ꝑte volūtatis eſt pollutio volūtatis in actu pc̄tiſcꝫ immūdicia volūtatis ex multiloqͥo. Vn̄ nume̓ixix. Vas qd̓ nō habu̓it oꝑculū deſuꝑ immūdū ei̓tRe. expoſitōeꝫ huiꝰ ſupͣ. Lex ca. lxxv. Quartꝰ eſfc̄s ē ex ꝑte volūtatis ⁊ ē multiplicatō pc̄ti. ſcꝫ addeteriora deſcēſus. Vn̄ Grego. Iſti ſūt caſus culpe creſcētis ut lingua cū non reſtringit̉ neqͣqͣꝫ vbicecidit iacet. ſꝫ ſemꝑ ad deteriora deſcēdat. Dos ꝙͣtuor effc̄s tāgit Alex. ij. ꝑte. ſūme. q. xxxvj. arti.xxxiij. Vtꝝ qͣtuor effc̄s pc̄ti multiloquij ꝯueniēteraſſignet̉ ⁊ ordinētur. in cor. ſo. Ꝙ qͣtuor ſūteffc̄s multiloquij ſeu verboſitatis. Ca. xiij.O maiorē aūt euidentiā p̄cedētis capituli ē ſciēdū. ꝙ multiloqͥi ſeu v̓boſitatisqͣdruplex ē effectus p̄ter alios qͥ ſūt promiſſi. ſcꝫ Culpa. Ruina. Penuria. Dementia. Primꝰ effectus multiloquij ē culpa. id̓o dr̄ ꝓuerx. In multiloquio pc̄tm̄ nō deerit. Re. expoſitōeꝫſupͣ. Multiloquiū pͥmo ca. Et Grego. valde difficile eſt ut qͥ multa loqͥtur nō metiat̉ ſicut qͥ freq̄nter iurat nō euadit ꝑiuriū. Scd̓s effectꝰ eſt ruina. ꝓuerb̓. xxvj. Os lubricū oꝑat̉ ruinā. qͣi. diceret. Lubricū. id ē nicircūſpectū et ꝓnū ad loq̄ndum oꝑatur ruinā ſuijp̄iꝰ. qͥa ruit de culpa in culpami et poſtea in penas. ꝓuerb̓. xiij. Qui incōſideratꝰ ē ad loquēdū ſentiet mala. Vbi nota duoſcꝫ culpā ⁊ penā. Primo culpā Ibi. Qui incōſideratꝰ ē ad loq̄ndū. id ē qͥ ē p̄ceps et nō attenditloquēdi debitas circūſtātias: Que ẜm bt̄m Grego. ſūt qͥnqꝫ videlicꝫ. cauſa. ꝑſona. tēpꝰ. modꝰ.fructus. Scd̓o ponit penā Ibi. Sētiet mala velpene corporalis ut ille qͥ nūciauit Dauid de mortēSaulis et filij ſui Ionate. ij. Re. pͥmo. Sanguistuus ſuꝑ caput tuū. os tuū locutum ē adu̓ſū te.Vel pene ſpūalis vn̄ ſentiet mala. id ē ꝑdet animāſtā. Terciꝰ effectꝰ multiloquij eſt penuria. prouerb̓. xiiij. Vbi ſūt v̓ba plurima ibi freq̄nter egeſtas. qͣi dicat. vbi ſūt v̓ba plurima. id eſt ſine opibus. Ibi frequēter egeſtas. id ē defectꝰ et penuriveriboni. In cuiꝰ ſignū maledixit dn̄s ficulnee habenti folia ſine fructu. vt dr̄ Math̓. xxj. Re. infra.aledictio. Hiero. Srubeſcat p̄dicator doctor velp̄latus qͣmuis preclara doctrina fulgeat quē ꝓpriaꝯſciētia rep̄hēdit. Fruſtra em̄ lingua p̄dicat pauptatē et docꝫ elēoſinas q̄ diuitijs tumet. Seneca.Qd̓ ſentimꝰ loqͣmur ⁊ qd̓ loqͥmur ſētiaꝰ. Quartus effectꝰ multiloquij e ſtulticia. ecͣcs. v. In multis ẜmonibꝰ inuenit̉ ſtulticia. qͣi dicat. Quinicōſiderate ⁊ ſuꝑflue loqͥtur ſtultꝰ ē. Primo qͥ incōſiderate loqͥtur. ꝓuerb̓. xxix. Vidiſti hominē volocem ad loquendū ſtulticia magis ſperanda eſt.qͣm illius correctio. Scd̓o qͥ ſuꝑflue loqͥtur ſtultus eſt Nn̄ dicit. In multis ſermonibꝰ inuenit̉ ſtulticia. qͣi dicat. Qui nimis loquētes ſūt dicūt ſtulta. Ecͣos. x. Stultus v̓ba multiplicat. vel quia dicit verba inutilia. ideo ſuꝑflua. vel quia dicit iactantie verba. Re. ſupͣ. Iactantia. vel quia paucificat oꝑa. ſcꝫ quia plurā dicit qͣm faciat vel qͥa nōfacit qd̓ imperat. Vel ſtultus. id ē blaſphemus verba multiplicat blaſphemādo: nō ſolum proximūſed etiam deum. Hec dn̄s Pugo cardinalis in poſtilla ſuper autoritates predictas. Ꝙ in multiloquio ſunt quatuor mala et quenota. Capitulum. Decimūquartum.ſt autem ſciendum ad vitandum et de.teſtandum multiloquium. ꝙ in multiloquio ſūt quatuor mala. ſcꝫ Defectus iuſtificationis. directōis. quietatōis. diſcretōnis.