ſitipuiū¶ Scd̓a ratio iſtoꝝ qͣtuor vulneꝝ pt̄ ſic ſumi. Nātres pene ſimūtur per receſſum termini a quo.¶ Quarta vero pena ſumit̉ ꝑ acceſſum termini adquē. v̓bi gr̄a de p̄dictis. ¶ Prima em̄ pena. ſcꝫ ig.norātia eſt ꝑ hͦc ꝙ pͥmꝰ hō receſſit a prima et a ſūmia ſapientia. ¶ Scd̓a pena ſcꝫ infirmitas eſt ꝑ hͦꝙ receſſit a prima et ſumma potētia. ¶ Tercia veropena ſcꝫ malicia eſt inflicta ꝑ hoc ꝙ receſſit a pͥmaet ſūma bonitate que eſt deus. ¶ Quarta aūt pena ſcꝫ cōcupiſcētia aſſumit̉ ẜm terminū ad quem.Nam cōcupiſcibilis dicit terminū ad quē. nō em̄recedit a ſimmo cōuenienti: niſi ex hoc ꝙ acceditad incōueniēs delectabile qd̓ videt̉ cōueniēs. Etcōcupiſcentia eſt ꝑ hoc ꝙ homo recedit a ſummovno et bono ⁊ delectabili: et accedit et ſe diuidit ꝑꝯcupiſcibilia ad incōueniētia delectabilia hec Alexij. parte ſūme. q. xxiij. arti. pͥmo. de qͣtuor vulneribꝰ inflictis homini ꝓpter pc̄tm pͥmi parentis velhomīs que Beda ponit. ut patꝫ ſupͣ ca. p̄cedēti.¶ Ꝙ libido non eſt ſine afflictionē nec per conſeCapi.queris ſine pena.xclocEd forte queres cū cōcupiſcentia vel libido ſit pena. ut patꝫ ſupͣ. ca. x. Pena at̄non eſt ſine afflictione. ergo cōcupiſcētia in ſe habet afflictionē. Sed cōtra. Cōcupiſcētia eſt rei amate. amor aūt delectatione non afflictionē habet. gͦ ſimiliter cōcupiſcētia vel libido.Rn̄deo duobo modis. ¶ Primo ꝙ cōcupſcētia reſpectu rei debito modo cōcupiſcende non ſonat īratione pene. ſicut nec dilectio ſūmi boni. nam dilectio boni cū habet̉ delectationē inducit. Cū at̄non habetur ſed haberi ſperat̉ etiā delectationeminducit. Spes aūt et gaudiū non ſunt ſine delectatione boni. Sic cōcupiſcētia boni debito modocōcupiſcēdi ut patet. Sed cōcupiſcentia rei indebito modo ꝯcupiſcende in penā cedit. Cuiꝰ ratioeſt. qͥa nullus in ea inuenit ſacietatē. Sed quātoplus credit ſatiari tanto magis euacuat̉. Et id̓ohuiuſmodi libido vel cōcupiſcentia inducit afflictionem. qꝛ non ſatiat̉. Quidā em̄ palitiſant̉ ſpi.ritualiter. ¶ Scd̓o modo rn̄deo et dic̄o. ꝙ cū loqͥmur ꝙ cōcupiſcentia eſt pena intelligēdū eſt de cōcupiſcentia rei non cōcupiſcēde. Hec Alexan. ij.parte ſūme. q. xxiij. de vulneribꝰ inflictis homini ꝑpc̄tm. arti. iiij. q. iij. Vtꝝ ꝯcupiſcētia vel libido ſitpena. in. cor. ſolū. et in. ſolu. pͥmi argum̄ti. Reqͥ.ſuꝑͣ ca. vj. ꝙ ip̄a eſt pena.¶ Ꝙ litigium proprie conſiſtit in contradictioneverborum alterius. ¶ Capitulum ¶ Primū.Itigium. ¶ Circa litigiū cōſideranda ſunt tria ¶ Primū ēproferentis intentio. ¶ Scd̓meſt aggrauātis cōdicio ¶ Terſciū eſt excedētis ratio. ¶ Primo circa litigiū cōſideranda ēproferentis intentio. Nam litigiū ꝓprie in verbiscōſiſtit. ſcꝫ cū vnꝰ verbis alteriꝰ ꝯtradicit intētōeet animo ꝯtriſtandi. ¶ Ad cuiꝰ euidentiā nota tria¶ Primo varietatē modi. Nam iſta duo. ſcꝫ cōtētio et litigiū ad diſcordiā ꝑtinent. ſed diuerſimodeqd̓ patꝫ. qꝛ ꝯtētio magis ꝓprie ꝑtinꝫ ad ꝯtͣdictōeꝫdiſcordie ut patet ſupͣ. Cōtentio. pͥmo ca. Litigiūaūt ꝑtinet ad cōtraditionē que fit verbis intentione cōtriſtandi ut dixi. ¶ Scd̓o nota cōtrarietatēſui pͥncipij. Nam aliquis v̓bis ſuis animo ꝯtriſtādi verbis alteriꝰ cōtradicit ex defectu triū v̓tutūſcꝫ Caritatis. Affabilitatis. Māſuetudinis. ¶ Primo ex defectu caritatis. Ilam propter defectū amoris animos vnientis vnꝰ verbis alteriꝰ ꝑſoneloquētis cōtradicit. et ſic qui odit aliū eū cōturbat vel cōtriſtat eiꝰ v̓bis ꝯtradicēdo. Iacobi. iiij.Litigatis. ecce mordinatio in ſermone. Et belligeratis. id e bella geritis. ecce mordinatio in opere.¶ Scd̓o litigiū prouenit ex defectū māſuetudinisqd̓ ſic patet. Manſuetudo diminuit paſſionē ire.Sed litigare ē effectꝰ ire. ita dr̄. ecͣci. xxviij. Hōiracundus id eſt ad iram ꝓnus incendit litem. ſcꝫopprobrijs et cōtumelijs et maledictis. ¶ Terciolitigium ꝓueuit ex defectū affabilitatis. qd̓ ſic patet. Nam ad affabilē ꝑtinet cū alijs delectabiliterviuere et cōuerſari. illi aūt qui oppoſitū faciūt litigioſi vocatur. Vn̄ ph̓s. iiij. ethi. dicit ꝙ illi qͥ adom̄ia cōtrariātur cauſa eiꝰ qd̓ eſt ꝯtriſtare. diſcūli et litigioſi vocantur. Patet gͦ ꝙ litigium ꝯtrariatur virtuti caritatis. māſuetudinis et affabilitatis. ¶ Sed ꝯtra litigiū videtur ſequi ex cōcupiſcētia. Iacobi. iiij. Vn bella et lites in nob̓ nōne ex ꝯcupiſcētias qͣi dicat ſic ¶ Sed ſequi cōcupiſcētiasvidet̉ opponi tꝑantie. gͦ videt̉ ꝙ litigiū nō opponit̉ amicicie ſꝫ tꝑantie. ¶ Rn̄deo et dico. ꝙ beatusIacobus loqͥtur de cōcupiſcentia ẜm ꝙ eſt generale malū ex quo om̄ia vicia oriūtur ꝓut dicit gloſa. ad Ro. vij. Bona eſt lex que dum ꝯcupiſcētiāꝓhibet omne malū ꝓhibet. Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſe.cūde. q. cxvj. arti. pͥmo ¶ Vtꝝ litigiū opponaturvirtuti affabilitatis vel amicicie. argū. ꝯtra. et. inſolū. j. ij. et. iij. argu. ꝑ totū. ¶ Tercio nota qualitatem meriti. Nam cū alio litigare. id ē in dictisvel in factis aliquē ꝯtriſtare aliqndo eſt vicioſum.aliqͣndo eſt virtuoſū. ¶ Primo dico. ꝙ cōtriſtarealiquē verbis vel factis eſt vicioſū et pc̄tm ex tribꝰcauſis. ¶ Prima eſt ex ꝓmptitudine animi ad contendendū. ſcꝫ cū aliqͥs eſt ſemꝑ promptꝰ ſeu paratus cū aliqͣ ad cōtendendū. ¶ Scd̓o ex intentioneanimi. ſcꝫ cū aliqͥs nihil aliud intendit niſi cōtradicere. ¶ Tercia eſt ex delectatōe. ſcꝫ cū aliqͥs in ipſaꝯtradictōe delectat̉. Hec tria Iſidorꝰ in libro ethimo. ponit dicēs. Rixoſtis vel litigioſus eſt ritu canino dictus. ſemꝑ em̄ ad cōtradicēdū paratꝰ eſtet iurgio delectat̉ et ꝓuocat ꝯtendentē. In quiboverbis Iſidorus tangit tria que mordinationē litigij declarāt. Primo promptitudinē animi ad ꝯtendendū qd̓ ſignat cū dicit. Ad cōtendēdū ſemꝑparatus. ¶ Scd̓o libidine animi cum ſb̓dit. et in
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten