Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

vel ſoluto freno velociꝰ et impetuoſiꝰ currit qͣꝫ cūinfrenat̉ et tenet̉ a ſuo ſeſſorē licet nō habeat maiorē v̓tutem. Sic etiā in ꝓpoſito eſt. Nlā ante peccatū fuiſſet delectatio in coitu miaior qͣꝫ poſt pc̄tm̄qͥa purior ⁊ mode̓ata rōne abſqꝫ libidine. ſed nūcpoſt pc̄tm̄ eſt delectatio maior. qꝛ ardētior et mordinatior intm̄ ut modū et ordinē et modū debitūnō obſeruet. Nūc em̄ habenis rōnis laxatis vel ſolutis toto impetu et conatu ſe p̄cipitat in delecta.bile. nō ꝓpter intēſionē v̓tutis mouētis. ſed propter defectū v̓tutis retardātis. et hͦ ſonāt v̓ba Auguſtini qͥ a ſtatu innocētie nō excludit magͥtudinēdelectatōis. ſed ardorē libidinis et inqͥetudinē mētis. Vn̄ in libro de ciui. dei ſic ait. Nuptie ille dignē felicitatē paradiſi ſi pc̄tm̄ nō fuiſſet et diligendam ꝓlem gignerēt et pudendā libidinē nō haberent. Et ibidē. xiiij. li. ca. xxvj. ſic ait. In tata felicitate hominū abſit ut ſuſpicemur nō potuiſſe ſemē fieri ſine libidīs morbo Sꝫ eo volūtatis nutumouerent̉ illa mēbra quo cetera et ſuie ardore et illecebroſo ſtimulo Vn̄ ī coitū et alioꝝ mēbroꝝ mōtu eſt ſimilitudo in duobo. Primo in hͦ ꝙ vtrūqꝫopꝰ an̄ pc̄tm̄ fieret moīmoda obediētia volūtatiˢ Scd̓o in hͦ ꝙ in neutro accideret ardor libidiniˢet ideo cōtinentia in ſtatumnocētie non fuiſſꝫ laudabilis que in iſto tꝑe laudatur. non propter defectum fecūditatis. ſed ꝓpter remotōnē iordinate libidinis. tūc aūt fuiſſet fecūditas abſqꝫ libidieHec bt̄s tho. pͥma parte ſumme. q. xcix. arti. ij.Vtꝝ in ſtatu innocētie fuiſſꝫ generatio p̄cōitū. inſolū. iij. argū Et Alexan. ij. parte ſūme. q. xxj.arti. vj. Vtꝝ poterat eē delectatio mnimēſa in coitu antē pctm̄. vel vtꝝ in coitu fuit maior delectatio ante pc̄tm qͣꝫ poſt pc̄tm. in. cor. ſolū. Ꝙ qͣtuor ſūt vulnera inflicta homī ꝑ pc̄t̄m pͥmiparētis quoꝝ qͣrtū eſt libido. Capi. xvijVarto dico ꝙ ex libidine mens vel ratioqꝛ inhil ꝓhibꝰ id qd̓ eſt effectꝰ vniꝰ pc̄tihomīs diminuit̉ vel ebetat̉. Cuiꝰ rō eſteſſe cauſam alteriꝰ pc̄ti. vn̄ qͥa libido ē effectꝰ peccati pͥmi paretis. ut patꝫ ſupͣ. Ideo libido eſt cauſa alteriꝰ. ex hoc em̄ ꝙ anima deordinat̉ p̄ pc̄tm̄ pͥcedens faciliꝰ inclinat̉ ad peccādū et vehementiꝰdelectat̉ in ip̄o. et hoc facit libido. Vn̄ qͣtuor ſuntvulnera inflicta homī ꝑ pc̄tm̄: quibꝰ ꝑ pc̄tm primijparētis natura humana eſt vulnerata. vt dicit Beda. ſcꝫ infirmitas. ignorātia. malicia. ⁊ libido velꝯcupiſcētia. ¶Ratio aūt qͣtuor iſtoꝝ vulneꝝ aſſiqnat̉ qͣtuor modis Primo ſic ꝙ em̄ aliquis nō defacili tendit in bonum cōtingit vel ex defectu potentie cognitiue. et ſic eſt primū vulnus ſcꝫ ignorantia agendoꝝ. vel ex defectu potētie appetitius.et ſic ſūt tria vulnera ſcꝫ infirmitas. malicia. et cōcupiſcentia Scd̓o modo ſic. Ratio autē quarealiquis defacili inclinatur ad malū non ad bonumeſt. vel quia ratio ebetatur in agendis. et volimitas indurat̉ in bonis oꝑandis. ⁊ maior difficultaˢbene agendi accreſcit et cōcupiſcētia vel libido magis exardeſcit. Primum ergo vulnus eſt igno.rantia. qͥa ratio ebetatur in cognoſcendis. Se.cūdum vulnus eſt infirmitas vel impotentia. dͥavolūtas induratur vel infirmatur vel debilitatur ībonis operādis Terciū eſt malicia que hic nonſumitur pro peccato. ſed pro quadā pronitate polūtatis ad malū. ſcꝫ qꝛ volūtas defacili inclinaturad malum. ẜm ꝙ dicit̉ Gen. viij. Proni ſunt ſenſus hominis ad malū ab adoleſcētia ſua. Que perba Grego. in libio. xxviij. moralium expones. ethabetur in gloſa colla. ibidē ſic ait. Senſus ⁊cͣ.Nemo ſibi attribuat ſi cogitatōes vicerit. qͥa corruptionis malum qd̓ vnuſquiſqꝫ noſtrum ab ortucarnaliū deſideriorū ſumpſit in ꝓuectu etatis exercet. et niſi hoc diuine fortitudinis manus repriniat omne bonū nature repente culpa in ꝓfundūvorat. Et ſubdit neqꝫ em̄ qui plātat exterius predicādo. neqꝫ qui rigat exterius baptiſando eſt aliquid. ſed qui incrementum dat deus vt dicit apoſtolus pͥme ad. cormi. iij. Vbi Ambro. in gloſa ſicait. Alij operatores inſufficienter operantur. quiaexterius tantū. Iliſi ergo reuelet ille qui veraciteret eſſentialiter eſt deus et qui ex ſe operatur: quidprodeſt ꝙ alij exterius operent̉: quaſi dicat. Nihil. Fruſtra em̄ operarius in anima moliretur exterius. niſi creator qui deus eſt oꝑaretur intrinſecꝰ. Hec Ambro. in gloſa Ibidē. et Grego. vbiſupͣ. Quartum vulnus eſt cōcupiſcentia ꝑ quāvoluntas inordinate et illicite exardeſcit ad malūqd̓ ſibi videtur cōueniens. Hec aūt cōcupiſcentiaeſt hom̄i naturalis inqͣntum ſubditur rationi. Irquatum aūt excedit limites rationis. nitātum eſtcontra naturā homīs. Vnde ꝑ̄ peccatum cōcupiſcentie vel libidinis ratio ebetatur. Danielis. xiij.Cōcupiſcentia ſubuertit cor tuū. Hec eſt cōcupiſcentia precipue luxurie et venereoꝝ. que cor id ēintellectum ſibuertit et inſaniam inducit ſicut ptꝫin amore qui eros dicitur apud medicos. Albertꝰibidē Et bt̄s Thomas pͥma ſcd̓e. q. xcv. de effectibus peccati. arti. iij de quatuor vulneribꝰ que Beda ponit quibꝰ natura humana eſt vulnerata propter peccatum originale pͥmi parentis. in. cor. ſolū. et in ſolū. argumētoꝝ. Ꝙ qͣtuor ſuntvulnera inflicta hūane nature ꝓpter peccatum.I pero aliter vis ꝓcedere Ca. .xviijdicas ꝙ Beda ponit qͣtuor vulnera humane nature inflicta ꝓpter pc̄tm originale pͥmi parētis de quibꝰ patꝫ ſūpͣ duplici ratione. Prima ē ꝓpter difficultatē ad bonū et ꝓnitatemad malū ſic. Nā aliqͥs ē tardus ad bonū et pronꝰad malū qͣtuor rōnibꝰ vel qͣtuor generibꝰ pc̄toꝝ.Primo ex ignorātia. vn̄ pͥmū vulnꝰ ē ignorātia. Scd̓o ex infirmitate vel impotētia. vn̄ ſcd̓m vulnus ē infirmitaſ Tercio ex malicia vn̄ terciū vulnus ē malicia. Re. infra. Malicia. Quarto ex ꝯcupiſcētia. vn̄ ip̄a ē qͣrtū vulnꝰ. Re. ſipͣ cōcupīa