Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Vbinota. ꝙ ſi iſte defectus qͥ eſt carentia diuinegr̄e in iſto ſcꝫ cōꝑaret̉ vel referat̉ ad voluntatē eſtculpabilis et vituꝑabilis. qꝛ cū eſſet in libertate voluntatis vitari potuit. malū aūt cuiꝰ pͥncipiū eſtvoluntas eſt culpabile et vituꝑabile. Si aūt referatur et cōꝑaret̉ ad deū nō inuenit̉ catus ab ip̄oſed tm̄ ꝑmiſſus et ordinatꝰ. ut ſcꝫ ſit in penā ip̄iꝰvoluntatis deficere. Vn̄ Auguſ. dicit in pͥmo cōfeſ. Iuſſiſti dn̄e et ſic eſt: ut om̄is mordinatꝰ animus ſibijp̄i ſit pena. et talis ordinatio ſcꝫ pena inculpa vel propter culpā eſt a deo. qꝛ bona et iuſta ēHec bt̄s. tho. pͥmo ſcri. ſen. di. xlj. de reprobatōearti. ij. Vtꝝ cauſa obduratōis et excecatōnis ſitdeus. in. cor. ſo. Ad cuiꝰ euidētiā eſt ſciendū.ꝙ pena eſt triplex. Quedā ex pc̄to eſt inflicta: utfames ſitis. et iſta cōpatit̉ gr̄aꝫ. Quedā vero pena eſt q̄ ex pc̄to eſt ꝯtracta: ut cōcupiſcētia. et iſtacōpatit̉ gr̄am: tn̄ inclinat ad culpa. Quedā veropena ē cōcomitās actū pc̄ti. et iſta qͥa ſimul ē cumculpa nō cōpatit̉ gr̄am ſicut nec pctm̄. Que gͦeſt cauſa obdurationis et pͥuationis gr̄e. Rn̄d̓oet dico. ꝙ obdurationis ut eſt culpa libeꝝ arbi. ēcauſa. ꝓut eſt pena cauſa meritoria eſt peccatum.Cauſa vero ordinatīa eſt deꝰ. Hec Petrꝰ de tara.primo ſcri. ſen. di. xlj. Ꝙ liberalitas eſt virtus probatur triplici rati2pſſſCapitulum primum.Iberalitas Circa liberalitatem qͣtuor cōſiderare debemus. ſcꝫ Habitū virtuoſum.Actum propriū. Modū debitū. et viciū oppoſitū. Primo circa liberalitatem cōſiderare debemus habitu virtuoſū. Eſt em̄ liberalitaˢvirtus. qd̓ oſtendo tripliciratione. ſcꝫ ex qualitate vſus. ex ꝯtrarietate habitus. ex ordinabilitateactus Prima ratio eſt ex qͣlitate vſus Et formo ſic rationē. Iene vti his quibꝰ male vti poſſumius ꝑtinet ad virtutē. ut dicit Auguſ. in libro delibero arbi. ſed nos poſſumꝰ bene et male vti. nonſolū his que intra nos ſūt: utputa potētijs et paſſionibꝰ anime. ſed etiā his que extra nos ſunt. ſcꝫrebꝰ huiꝰ mūdi cōceſſis nobis ad ſuſtētationē vite. Et ideo cū bene vti his rebꝰ ad liberalitatē p.tineat. ſeqͥtur ꝙ liberalitas ſit virtus. Vbi notaꝙ aliqd̓ poteſt dicimateria virtutis moralis duobus modis. Vno modo ſicut materia propinquaEt hoc modo paſſiones ſūt materia ꝓpiqua plurimaꝝ virtutū moraliū. Alio modo ſic̄ materia remota. et hoc modo obiecta paſſionū ponūtur materie virtutū moraliū. vt v̓bi gratiā Sic̄ mate̓iaꝓxima fortitudinis eſt timor et audacia. materiaautem remota ſunt pericula mortis. Similitermateria proxima temperantie ſūt cōcupiſcentie etdelectationes. materia aūt remota ſūt cibi et actꝰvenerei. Sic etiā materia ꝓpinqua liberalitatis ēcupiditas vel amor pecuniaꝝ. mateia aūt remotaliberalitusꝫeſt pecunia. Ex quibꝰ talē rationē formo ⁊ elicio.ſcꝫ Quicūqꝫ bene vtit̉ rebus aliquibꝰ habꝫ virtutem que ē circa res illas. ſed liberalis bene vtiturpaſſionibꝰ inteioribꝰ et rebꝰ exteioribꝰ. ut pecunijset alijs huiuſmōi: quaꝝ p̄ciū dignū pt̄ nūmiſmate menſurari. ſicut equus. veſtis. domus. et quecūqꝫ denarijs appreciari poſſunt. qꝛ idē eſt dare etaccipe iſta: et dare vel accipe pecunias. ergo ⁊cͣ. Scd̓a ratio pͥncipalis quare liberalitas eſt virtus: eſt ex ꝯtrarietate habitus. et formo ſic rationem. Omne illud cuiꝰ oppoſitū vitupat̉ ut viciū.ip̄m eſt laudabile et virtus. Sed oppoſitū liberalitatis ſiue in exceſſu ūt ꝓdigalitaˢ. ſiue in defectuut illiberalitas vel auaricia vituꝑat̉ ut viciū. ergoliberalitas eſt virtus Tercia ratio quare liberalitas eſt virtus eſt ex ordinabilitate actus. Et formō ſic rationē. Om̄is virtus ad felicitatē ordinat̉ſed hoc ip̄m qd̓ eſt ſua liberaliter elargiri inqͣntū ēactus virtutis ad bt̄itudinē ordinat̉. ergo liberalitas eſt virtus. Sed contra videt̉ ꝙ liberalitasnon ſit virtus. tali ratione ſcꝫ. Virtutes ad inuicem ſūt cōnexe. ut patebit infra. v̓tutes de connoxione eaꝝ. Sed liberalitas alijs virtutibꝰ nō videtur conexa. qd̓ patet. qͥa multi liberaliter dāt velexpēdūt qͥ tn̄ alias ſūt vicioſi. et multi etiā ſūt v̓tuoſi qͥ nō poſſunt eē liberales. ut pauꝑes qͥ nō hn̄tad dādū. gͦ ⁊cͣ. Rn̄dro et dico. ꝙ illi qͥ carēt alijv̓tutibꝰ licꝫ in aliqͣ mala oꝑa expēdāt multa nō ſūtliberales. eo ꝙ in dādo nō ſeruāt debitas circūſtātias quas liberalis. et quelibet virtus moralis obſeruare debet. ut dicet̉ infra. iij. ca. Similiter ꝙaliqͥ ſūt pauꝑes nihil prohibet eos eē liberales et ꝑꝯſequēs eſſe virtuoſos. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ liberalitaˢnō tm̄ dr̄ ẜm quātitatē diuītiaꝝ. ſed ẜm facultatēdantis. Non em̄ cōſiſtit liberalitas in multitudinediuitiaꝝ. ſed in affectu dantis. Vn̄ Almbro. in li.bro de officijs dicit qd̓ affectus diuitē collatoremaut pauperē facit et p̄ciū rebꝰ imponit. Hec beatꝰtho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxvij. arti. pͥmo. Vtꝝ liberalitasſit virtus. in. cor. ſolu. et in. ſolu. ij. et. iij. argūEt. iiij. libro ethi. i. ca. Videt̉ em̄ eſſe. Et ibidāinfra. pecunias aūt. vbibt̄s. tho. in ſcripto predicta exponit. Ꝙ vſus vel actus proprius libertatis eſt donare.Capi. .ij.Ecundo circa liberalitatē cōſiderare debemus actū propriū vel p̄cipuū. Namactus liberalitatis ꝓprius eſt bonꝰ vſtiſpecuniaꝝ. bonus vſus pecuniaꝝ vel aliaꝝ reꝝ qͣrūpreciū pt̄ pecunia menſurari nō eſt pͥncipaliter accipe vel conẜuare pecunias. ſed donare eas. Vn̄ph̓us. iiij. ethi. ca. pͥmo dicit. ꝙ liberalis nō eſt petitiuus nec acceptiuꝰ nec cuſtoditiuus. ſed emiſſiuus pecuniaꝝ. Vbi nota. ꝙ ad liberalē ꝑtinet accipere et cuſtodire pecunias: non pͥncipaliter propter ſe. ſed ꝓpter dare. Cuiꝰ ratio eſt. qꝛ ad virtuoſumꝑtinet nō ſolū vti ſua materia ut niſtrumēto. ſed etiā pp̄arare oportunitates ad bn̄ vtēdūj