Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

etiā ip̄a libertas intendit̉ et remittit̉. ¶Scd̓a cōactio eſt imꝑfecta et inſufficiēs que impulſio vel diſpoſitio nominat̉. Et hec eſt duplex. ſcꝫ habitꝰ interior ut peccatū. et ſic dr̄ libertas a pct̄o. et defectus interior in corpore et ſic dr̄ libertas a miſeria.Et ſic libertas que eſt ab impellentibꝰ et inducctibꝰvel diſponētibꝰ in vna partē augetur et minuiturvel acquirit̉ et amittit̉ ẜm ꝙ illa diſponctia vel habitus actus et corporales defectus augetur et minuūtur in homine ẜm diuerſos ſtatus qd̓ probo. Primo de libertate a pct̄o que ꝯmunis eſt tribꝰſtatibꝰ. ſcꝫ Primo ſtatui mnocētie. et ſcd̓o ſtatui qͥeſt poſt reꝑationē gratie. et tercio ſtatui qui eſt ingloria. Sed tamē auget̉ et minuit̉ ante peccatūet poſt peccatū. Vn̄magiſter ſen. ij. li. di. xxv.ait. Semꝑ volūtas homīs libera eſt. ſed nō ſemꝑbona eſt. Non em̄ eſt bona niſi a pct̄o libera ſit. Etſb̓dit. libeꝝ gͦ arbitriū cū ſemꝑ et in ſingulis ſit bonum. non eſt tamē piter libeꝝ in bonis et in malis:et ad bona et ad mala. liberius em̄ eſt in bonis vbiliberatū eſt. qͣm in malis vbi liberatū nō eſt. et liberius eſt ad malū qd̓ pͦ ſe poteſt qͣꝫ ad bonū qd̓ niſigratia liberet̉ et adiuuet̉ non poteſt. Hec Auguſ.in libro de gra et libero arbi. que magiſter vbi ſi ipͣadducit. Et ſubdit Auguſ. ibidē ꝙ volūtas nō eſtbonia niſi a pct̄o ſit liberata. eſt tn̄ a neceſſitate libera. qd̓ ideo dicit. qͥa licet ex pct̄o cōmiſſo libeꝝ arbi. inclinetur ad peccādū. ſicut a diſponēte inclinante vel inducēte. non tam̄ ſicut a cōpellente.Cuius ratio eſt quia libeꝝ arbi. nūqͣm ita cogit̉ etvnicit̉ et ſubuigat̉ a pct̄is vel paſſionibꝰ ut ad peccandū cōpellat̉. qͥa iam ſibi in peccatū nō imputaretur. Scd̓o hoc idē probo de ſcd̓a libertate a diſponēte vel impellente. ſcꝫ penalitate exteriori queeſt miſeria. Iam libertas a miſeria nō eſt in om̄ibꝰeqͣliter ſed magis et minus Nn̄ he due libertates.ſcꝫ a culpa et a miſeria non ſūt eque in deo et in angelo et in homine et demone. ſed ꝑfectiſſima eſt indeo. poſt deū maxima in angelo bono. minor in homine bono. minima in hoīe malo. nulla in demoneut dicit magiſter ſen. vbi ſupͣ. Vbi nota ꝙ in homine viatore nulla miſeria vel mentis vel corporisqͣntūcūqꝫ magna neceſſitate coactionis includit Cuiꝰ rō eſt. qͥa in ſtatu p̄ntis vite nūqͣm ad tātāmiſeria vel mentis ſcꝫ criminis vel corporis deuenit̉ut libeꝝ arbitriū cogi poſſit. alias em̄ non diceret̉libeꝝ. nec efficeret̉ meritoriū vel demeritoriū. Eſtaūt a pct̄o cauēdū. Cuiꝰ ratio eſt. qͥa ꝑ libeꝝ arbitriū aliter poteſt oꝑari malū qui habꝫ habitū peccandi. et aliter qui non habet peccatū. Nam quihabꝫ habitū peccati libere et faciliter et cū delectatione oꝑa abhominabilia delectabiliter et ſine abhominatione exercet. Et ideo libere facere dr̄ inqͣntum ꝑ habitū corruptū repͥmit̉ cōtradictio rationis ratione obtenebrata: qd̓ non poteſt eſſe in illiꝰqui habitibꝰ peccati caret. et ideo dicit ph̓us in v.cthi. ꝙ iuſtꝰ nō poteſt ſtatim facere oꝑa iniuſticielibrrtasſicut iniuſtus facit. Hec bt̄us. tho. ij. ſcri. ſen. di.xxv. arti. iiij. Vtꝝ libeꝝ arbi. augeat̉ vel minuat̉in. cor. ſolū. et m. ſolu. j. ij. iij. iiij. et. v. argun̄tiVn̄ ſuꝑ illo v̓bo Ioh̓. viij. Si ergo vos filius liberauerit vere liberi eritis. Auguſtinus ſic ait. Prima libertas eſt carere criminibꝰ ſed iſta inchoata ēnon ꝑfecta libertas. qꝛ caro cōcupiſcit aduerſusſpiritū ut non ea que vultis faciatis. Libertas at̄plena atqꝫ ꝑfecta eſt qn̄ nulle erūt inimicicie quādo nouiſſima mimica mors deſtruet̉. Et ſb̓dit Auguſ. ibidē. Noli ergo libertate abuti ad libere peccandū ſed vtere ad non peccandū. Erit em̄ voluntas tua libera ſi fuerit pia. Eris liber ſi fueris ſeruꝰiuſticie Et bt̄s Grego. ſuꝑ illo v̓bo. Om̄īs qͥ facitpeccatū ſeruus eſt peccati ſic ait. Quāto aūt aliqͥliberius ꝑagūt ꝑuerſa que volunt tanto eius ſeruitio obnoxius obligātur. Hec adducit bt̄s. tho.ad expoſitione p̄dictaꝝ autoritatū ibidē. Ꝙ libertas eſt quadruplex. Capi. .xxixx.D maiore aūt euidentiā p̄dictoꝝ nota.ꝙ quadruplex eſt libertas. ſcꝫ PeruerſaVana. Vera. Plena. Prima eſt liberItas peruerſaſcꝫ qn̄ quis libertate abutitur ad peccandū: ⁊ hec libertas a iuſticia eſt qͣm nullus ſeruare cogitur. de qua pͥma petri. ij. dr̄. Quaſi liberi ⁊non qͣi velamē habētes. gloſa colla. Quaſi liberiid eſt quo maior libertate vtimini apud homīes eoliberius diuino famulatui ſubiugati ſitis. et ſb̓ditnon quaſi velamē habentes. gloſa interlin. Quiaex hoc ꝙ liberi ſūt multi ſe velant et defendūt pct̄a.gloſa colla. Et nō habētes velamē malicie qͣſi dicat. Libertas vr̄a non obuoluat corda vr̄a in velamen malicie ut tanto licētius peccetis. qͣnto iugo ſeruitutis dei muninmi. et ne culpā nomine libertatis p̄tereatis. Et ſb̓dit gloſa. Vult aūt eoˢliberos eſſe a ſeruitute culpaꝝ: ut ꝑmaneāt ſeruicreatoris deiboni et fidelis. ideo addidit. Sed ſic̄ſerui dei. gloſa colla. Seruitus dei humilitato etpuritatem a culpa reqͥrit. Scd̓a libertas eſt vana que eſt tꝑalis ſeu carnalis. de qua iob. iij. Ibiſunt ſeruus et liber a dn̄o ſuo. gloſa. ibi ſcꝫ in mūdo ſunt ſeruus qui peccat. qꝛ omīs qͥ peccat ſeruꝰeſt peccati. et liber ſcꝫ a pct̄o qui nō timet iudiceſed qͥa hic liber nūqͣm ſit dum iudicē metuit. Ideoẜm gloſā ibi. ſcꝫ in patria quilibet liber erit vbi devenia dubiū nō erit. Grit quippe ibi memoria culpe non quidē que mente polluat. ſed que ſine leſione bt̄itudinis arctiꝰ bt̄itudini et leticie aſtringatvt ſanati doloris ſine dolore recordemur. vn̄ aniplius multo gratias agamꝰ. Hec in gloſa ibidem Tercia libertas eſt vera et ſpūalis que eſt libertaˢgratie. ſcꝫ carere criminibꝰ ẜm bt̄m Grego. ſuperIoh̓. Re. capi. p̄cedenti. qd̓ ex tali rōne oſtendo.Seruitus opponit̉ libertati. ſed ſeruitꝰ eſt ex culpa. gͦ libertas eſt ex gr̄a. ſcꝫ ex immunitate a culpa. Ꝙ aūt ſeruitꝰ naſcit̉ ex culpa patet Ioh̓. viijOm̄is qui facit peccatū ſeruꝰ eſt peccati. In quo