Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Ecūdo pͥncipaliter circa lib̓tatē arbitrijcōſideranda eſt diſtinctionis varietas.Vbi nota. ꝙ libertas arbitrij excluditcoactiōnē et includit electionē Primo em̄ inqͣntum libertas excludit coactionē. magiſter ſen. ij.libro. di. xxv. diſtinguit libertatē dicēs. Eſt nāqꝫlibertas arbitrij triplex. ſcꝫ a neceſſitatē. a peccato. a miſeria. Ratio aūt huiꝰ diſtinctōis eſt iſtaqͥa coactio quā libertas excludit eſt duplex. Quedam ē coactio ꝑfecta et ſufficiēs que cōpulſio dr̄Et ſic pͥma libertas ē a neceſſitate vel coactione.que quidē libertas ſcꝫ a coactione ꝑ ſe et ſemꝑ liberum arbitriū ſeqͥtur. Vn̄ dicit magiſter ſen. ibidēꝙ libeꝝ arbi. et ante peccatū ⁊ poſt eque libeꝝ eſt acoactione. qͥa ſicut tūc an̄ pct̄m cogi non poteratita nec modo. Id̓oqꝫ volūtas merito apud deū iūdicat̉ que ſemꝑ a neceſſitate libera eſt ⁊ nūqͣꝫ cogipoteſt. vbi neceſſitas ibi libertas nō eſt. vbi libertas nō eſt ibi nec volūtas eſt. et ideo nec meritumHec magiſter ſen. ibidē. ꝙ libeꝝ arbi. ⁊cͣ. VndeAuguſ. libro pͥmo cōfeſſi. ſic ait. Nemo inuitꝰ bene agit etiā ſi bonū eſt qd̓ agit. Vn̄ libertas a coactione omnibꝰ ineſt tam bonis qͣm malis. ut dicitmagiſter ſen. ibidē. ¶Scd̓a. Quedā coactio veroeſt imꝑfecta et inſufficiēs que potius impulſio qͣꝫcoactio dr. et hec eſt duplex. Prima impulſio ēque p ſe libeꝝ arbi. impedit vel impellit. ſic̄ habitꝰvel diſpoſitōes que ſūt in anima. Et ſic ē libertasa peccato. de qͣ dr̄. ij. ad. corni. iij. Vbi ſpūs dn̄iibi et lib̓tas. Et veritas in euāgelio. Ioh̓. viij. Sifilius vos liberauit vere liberi eritis. Que quidemlibertas a peccato et ſi poſt peccatū non tollit̉. tn̄debilitatur ut patet ſupͣ. Scd̓a cōactio imꝑfecta que impulſio dr̄. impellit vel impedit libeꝝ arbi.ꝑ accidēs. ſicut impotentie vel penalitates q̄ ſuntex parte corporis vſum liberi arbi. impediētes. etſic eſt libertas a miſeria de qua apoſtolus ad Ro.viij. ait. Ipſa creatura liberabit̉ aſeruitute corruptionis. ⁊cͣ. Vbi nota ꝙ nulla miſeria vel penalitas corporis libertatem illam que eſt a neceſſitate coactionis excludit eo ꝙ nūqͣꝫ ad tantā miſe.riam vel penalitatē corꝑis deuenit̉ ut libeꝝ arbitriūcogi poſſit. Hec bt̄s. tho. ij. ſcri. ſen. di. xxv. artiv. Vtꝝ libertas arbitrij cōuenienter diſtinguat̉ amagiſtro ſen. in. cor. ſolū. et. v. et. vj. arguincti. Ꝙ libertas arbitrij includit electionē taqͣm ꝓprium actum eius. Capi. xxvij. Ecūdo dico ꝙ libertas arbitrij includitelectōeꝫ tāqͣm immediatū et ꝓpriū actūcius. Et ẜm hoc Bern̄. in libro de liberoarbitrio diſtinguit libertatē dicēs. ꝙ triplex eſt libertas. ſcꝫ Arbitrij. conſilij. cōplaciti. Ratio aūthuiꝰ eſt. qͥa cū libeꝝ arbi. includit electionē. et nihil ſiib electione cadat. niſi ẜm ꝙ habꝫ aliquā rationem ẜm diuerſos gradus bonitatis in humanisactibꝰ. Bernardus diuerſos gradus libertatis ſeudiu̓ſas libertates diſtinguit. v̓bi gra. Primo emīlibertasin humanis actibꝰ eſt aliqd̓ bonū qꝛ licitū: qd̓ nullalege prohibet̉. et reſpectu iſtius boni liciti dicit libertatem arbitrij. qͥa in iudicio noſtro cōſiſtit uthoc ſequamur vel non. Vbi nota ꝙ libeꝝ arbitrium habet officiū iudicis et arbitris. Primo ha.bet officiū tudicis et hoc quo ad ratione. quia ſiq̄iudex in iudicādo debet ſequi legēs et artatur adſequēdū eas. Sic libeꝝ arbi. habꝫ officiū iudicisquo ad rationē: qͥa inqͣntū deliberat debet ſequi leges. Scd̓o inqͣntū libeꝝ arbi. libere vult: tenetformā arbitris: hoc em̄ ad volūtatē ꝑtinet. ſcꝫ libere hoc vel illud velle vel eligere. et ideo magis dicit̉libeꝝ arbi. qͣꝫ libeꝝ iudiciū. Scd̓o in hūanis actibus eſt aliqd̓ bonū qd̓ non tm̄ eſt licitū ſed etiā vtile. qͥa oīalicēt ſed nō oīa expediūt. ut dicit apoſtolus pͥme ad corm. vj. Et ẜm hoc aſſignat Bernar.libertatē cōſilij. Nam cōſiliū eſt de meliori bono qd̓eſt expediēs ad ſalutē. Tercio in hūanis actibꝰeſt aliqd̓ bonū eligēdū qd̓ delectat ⁊ reſpectū huiꝰaſſignat libertate bn̄placiti. Vn̄ dicit Bern̄. ibidēꝙ libertas arbitrij diſcernere habet qͥd liceat. Lib̓tas aūt cōſilij probare qͥd expediat. libertas autēcomplaciti experiri quid libeat. Hec bt̄s. tho. ij.ſcri. ſen. di. xxv. arti. v. Vtꝝ libertas arbitrij cōuenienter diſtinguat̉ a bt̄o Bern̄. in. ſolū. vj. argumenti. Ꝙ libertas arbitrij ꝑ ſe nec auget̉ nec minuitur. ſed per accidens variatur.Ercio circa libertatē Capi xxviijarbitrij cōſiderāda eſt inuentōis varietas. Nam libeꝝ arbi. dicit̉ libeꝝ. eo ꝙ cōgi nō poteſt. Coactio aūt ut patet ſuꝑͣ capi. p̄cedenti eſt duplex. Vn̄a eſt ꝑfecta et ſufficiēs ſcꝫ cōpellens. Alia eſt imꝑfecta ⁊ inſufficiēs ſcꝫ impelle̓vel induces. Prima coactio eſt ꝑfecta ⁊ ſufficiēſque vocatur cōpulſio; et ab hac coactione liberūarbitriū eſt immune. Nlam hoc eſt naturale ⁊ eſſēciale libero arbitrio ut ſufficiēter nō cogat̉ coactione cōpellente. hoc ſcꝫ non poſſe ſufficiēter cogiet cōpelli ſequit̉ libeꝝ arbi. in quolibet ſtatū ſcꝫ anpeccatū et poſt peccatū. Un̄ ꝑ ſe libertas arbitrijnon auget̉ nec minuit̉. ſed ꝑ accidēs tm̄. ſcꝫ ratione nature in qua inūenit̉ et quā libeꝝ arbi. cōſequit̉ Et formo ſic rationē. Omīs proprietas queſequit̉ natura aliquā qͣnto illa natura nobilius inaliquo inuenit̉. tanto etiā proprietas illa p̄fectiusparticipat̉ ab illo ẜm quē modū homo dicit̉ minꝰintelliges qͣꝫ angelus. Vn̄ qͥa libertas arbitrij cōſequitur natura et potentia intellectꝰ et volūtatisvt patet ſupͣ capi. Et hec ꝑfectiſſime ſūt in deo.et in angelo nobiliꝰ qͣꝫ in homine. ideo libertas aneceſſaria coactione nobilius inuenitur in deo qͣꝫin angelis. et in vno angelo plus qͣm in alio. et inangelo plus qm̄ in homine. Vn̄ patet ꝙ libertasarbitrij ex parte ſue nature vel eſſentie nō variat̉ꝑ ſe ſed ꝑ accidēs ſcꝫ ex parte ſue cauſe que ē intellectus. Sic nam ẜm ꝙ natura intellectiua inuenitur in aliquibꝰ nobilius vel minꝰ nobilius ẜm hͦ