Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

eſt in noſtra poteſtate qͣꝫ ip̄a volūtas. Hec Auguſ.ibidē. Scd̓o voluntas immutat̉ ab obiecto ẜmdiu̓ſitatē obiectoꝝ q̄ ſibi rep̄ſentant̉ ꝑ cognitōeꝫet talis mutatio fit in ea occaſionaliter ab aliqͣ creatura repn̄tate obiectū. Tercio volūtas immūtat̉ a deo. nā deꝰ volūtatē noſtrā immutat dupli.citer. Primo mouēdo volūtatē nrām ſolū et nōimpͥmēdo. inqͣntū ſcꝫ volūtatē mouet ad aliqͥd volēdū: ſiue ꝙ aliquā formā impͥmat volūtati. ſic̄ ſn̄appoſitōe habitꝰ quādoqꝫ facit deꝰ ut hō velit hocqd̓ nō volebat. Alio mō immutat volūtatē impmēdo. Impͥmit em̄ aliquā formā in ip̄aꝫ volūtatēSicut em̄ ex ip̄a natura quā volūtati dedit inclīatur naturaliter volūtas in aliqͥd volendū: ita ex aliquo ſuꝑaddito. Ita ꝙ deus immutat volūtatē impͥme̓do in eā forma aliqua dupliciter. Vno modoimpͥmendo forma imꝑfecte. ut quādo infundit denouo gr̄aꝫ viatoribꝰ. Ex tali forma ſuꝑaddita. ſcꝫgra volūtas inclinat̉ ad volendū aliqͥd: nō tn̄ neceſſitat̉ ſemꝑ. Alio modo immutat volūtatē impͥmendo ꝑfecte. ſcꝫ quādo impͥmit formā glorie ut inbt̄is: in quibꝰ caritas p̄fecta inclinat ſufficiēter etſemꝑ in bonū: non ſolū qͣntū ad fine vltimū quīēdeus. ſed etiā qͣntū ad ea que ſūt ad fine. Hec bt̄stho. in queſtionibꝰ diſputatis de veritate. q. xxij.de appetitu boni ⁊ volūtatē. q. viij. Vtꝝ deꝰ poſſitcoge̓ volūtatē. m. cor. ſolū. a medio vſqꝫ ad fine Tercio volūtas poteſt determinari ab obiecto.ſcꝫ ad volēdū aliqͥd determinate. Cuiꝰ ratio eſtqͥa eſt dare aliqd̓ obiectū in qūo nulla ratio malicie inuenitur. et tūc volūtas neceſſario determīat̓ad aliqͥd volendū. vel ſi eſt aliqͥd in qūo nulla ſit ratio vel apparētia boni: tūc volūtas neceſſario determinat̉ ad illud reſpuēdū ſic̄ patꝫ. ca. p̄cedēti. qͥanullus nō pt̄ nō velle eſſe felix. et nullus pt̄ velle eēmiſer. Qmͣius aūt volūtas immutet̉ a deo et determinet̉ ab obiecto ut dixi: non tamē cogit̉. utpatebit. ca. ſequēti. Sꝫ forte queres Vtꝝ aliqͥsmereat̉ volēdo illud qd̓ de ncc̄itate vult. Rn̄d̓o ⁊dico ꝙ aliqͥs volē̓do illud qd̓ nataliter vult quodāmodo nō meret̉ et quodamō metur. Vbi notaꝙ differēter ē ꝓuiſi homī aliqͥd et alijs creatis tāex parte corꝑis qͣꝫ ex parte mētis. v̓bi gra. Nā exparte corꝑis ꝓuiſa ſūt a deo aīalibꝰ ſpecialia tegūmēta quibꝰ in eē valeatꝯẜuari. ut cornua vnguēset huiuſmōi. Sed homini ſūt iſta ꝓuiſain generali inqͣntū a natura ei data ſūt manꝰ qͥbꝰ valeattegumēta et alia ſibi neceſſaria ꝓuide̓ et pp̄arare.Et hͦ ideo qͥa ratio homīs eſt ita multiplex et ad diuerſa ſe extēdēs ꝙ nō poſſent determīata inſtrumta ei ſufficiētia pp̄arari. Similiter ex parte aīe ſūtindite alijs aīalibꝰ a natura quedam cognitōes eteſtimatōes naturales et neceſſarie. ſic̄ oui ꝙͣ lupꝰſit ei mimicꝰ et alia huiuſmōi. ſed loco hoꝝ ſūt indita homī vniu̓ſalia pͥncipia ꝑ quē oīa q̄ ſibi ſūt neceſſaria ꝓuide pt̄. Similiter ex parte appetitꝰ alijſaīalibꝰ et rebꝰ naturalibꝰ eſt inditꝰ appetitꝰ alicuiꝰlibeuū arrei determīate ſicut grauiꝙͣ ſit deorſū. Et vnicuiqꝫ animali qd̓ eſt ſibi ꝯuenies ẜm natura ſua. Sꝫhomini inditꝰ eſt appetitꝰ vltimi finis ſui in cōmūiut ſcꝫ naturaliter ſe appetat eē cōpletū in bonitateſcꝫ ſe eſſe bt̄m. Sed in qūo iſta cōpletio vel beatitudo ꝯſiſtat vtꝝ in v̓tutibꝰ vel ſciētijs vel delectatōibus vel huiuſmōi alijs nō ē ei determīatū a nat̉a.Qn̄ gͦ ex propria ratōe aduutus diuina gratia apprehendit aliqd̓ ſpeciale bonū ut ſuā bt̄itudine. inquo vere ſua beatitudo ꝯſiſtit. tūc meret̉ nō ex hocꝙ naturaliter appetit bt̄itudinē: ſed ex hoc ꝙ appetit hoc ſpeciale qd̓ nō naturaliter appelit. ſcꝫ viſionem dei in qua ẜm rei veritatē ſua bt̄itudo ꝯſiſtit.Natet igit̉ ex premiſſis ꝙ volēdo id qd̓ quis naturaliter vult. ẜm ſe nō eſt meritoriū nec demeritorium. qͥa in naturalibꝰ nō meremur nec demeremurSed ẜm ꝙ velle noſtꝝ ſpecificat̉ ad hͦ vel illud pt̄eſſe meritoriū vel demeritoriū. et ẜm hͦ ſancti merotur appetendo deū vel vitā eterna. Hec bt̄s. tho.in queſtionibus diſputatis de veritate. q. xxij. doappetitu boni et volūtatē. q. vij. Vtꝝ aliqͥs mereatur illud volendo qd̓ de neceſſitate vult. m. cor.ſolū. Ꝙ qͣmuīs libeꝝ arbitriū vel volūtaspoſſit inclinari. immutari. et determiari. ab obecto non tamē poteſt cogi. Capi. .xvj.Varto dico ꝙ libeꝝ arbitriū vel volūtaˢPetſi mutari poſſit a deo et determiari abobiecto. ut patet. ca. p̄cedenti nō tamūēpoteſt cogi. qd̓ qͣdrupliciter probo. ſcꝫ Autoritateratione. ſimilitudine. et diſtinctione. Primo ꝓbo autoritate Auguſtini ꝯtra Tullium in libro deciuitate dei ſic dicetis. Qd̓ eſt volūtariū neceſſariū non eſt. ſed libeꝝ arbitriū in rōne ſua eſt vel habet volūtariū: cū ſit facultas rōnis et volūtatis ergo ⁊cͣ. Scd̓o hoc idē ꝓbo triplici ratōne. ſcilicꝫNature. Potētie. Repugnanti. Primo ꝓbo ratione ſūe nature ſic. Manete natura rei naturaliaremoueri nō poſſunt. ſed volūtas nat̉aliter ē lib̓agͦ de nat̉a liberi arbi. ē ꝙ ferat̉ in qd̓cūqꝫ vult. Scd̓o hͦ ꝓbo rōne ſue cauſe ſic. Coactū dicit inclinatōeꝫ totalit̓ ab extranil ꝯferete vini paſſo. libeꝝ arbitriū aūt habet inclinatōeꝫ ab intra. gͦ ⁊cͣ. Tercio hͦ idē ꝓbo rōne repugnātie ſic. Quidqͥd cogit̉ nō habꝫ dn̄iū ſui actus. ſed ex hoc libeꝫarbitriū eſſe in nobis dr̄: qͥa ſumꝰ dn̄i noſtroꝝ actuū. gͦ non poteſt cogi. Vn̄ dice̓ volūtatē cogieſt dice̓ volūtatē muita vel inuite velle aliqͥd qd̓ cōtradictōeꝫ importat. gͦ ⁊cͣ. Tercio hoc ide probo duplici diſtinctione. Prima eſt talis. Nam duplex eſt coactio quedā ſufficiens que dr̄ cōpulſio.qͥdā vero inſifficiēs q̄ vocat̉ impulſio. mō igit̉ liberum arbitrium non poteſt compelli ad aliquid volendum vel eligendum. ut patet. poteſt tamē im.pelli. id eſt aliqualiter induci. ut patebit. Secūda diſtinctio eſt. duplex eſt compulſio ſcilicet actiua et paſſiua. Compulſio paſſiū ī nūqͣm poteſt fieri abſqꝫ voluntario conſenſū patientis.