Alio modo qꝛ regitur legi maiori vel ſupori. ut quiſubicit̉ imꝑatori et pro cōſuli nō tenet̉ obediri procōſuli cōtra imꝑatoris p̄ceptū. Et ſcd̓m hec duoqͥa lex ſpūs eſt ſuꝑior om̄i lege humanitus poſita.Ideo viri ſpūales ſcd̓m hoc qd̓ lege ſpirituſſanctiducūtur nō ſiibiciūtur legi humane. qͣntū ad ea qrepugnāt ductioni ſpirituſſancti. ſcd̓m illud apoſtoli ad. Ro. viij. Qui ſpū dei aguntur hij filij deiſūt. Sed qͣntū ad hoc qd̓ eſt de ductu ſpūſſanctihomines ſpūales legibꝰ hūanis ſubdunt̉. ¶ Ter.cio hoc ꝓbo ſimilitudine ſic. qꝛ aliter filꝰ eſt ſb̓ poteſtate pr̄is et aliter ſeruus. Nam filiꝰ ſb̓icit̉ patrivolūtate et amore obediendi. Et hoc modo iuſtꝰeſt ſubiectꝰ legi. vn̄ in pſalmo. In lege dn̄i fuit volūtas eiꝰ. Et ſimiliter xp̄us ſicut dicit apoſtolꝰ adgala. iiij. Miſit deus filiū ſuū factū ſub lege. Aliomodo eſt ſeruus ſubiectꝰ pr̄i. ſcꝫ neceſſitate. timore. pene coactꝰ. Et hoc modo mali ſubiciūtur leginon aūt boni et virtuoſi. vn̄ pͥme ad. chori. pͥmodr̄. Iuſto nō eſt poſita lex. ſcꝫ coactiua. dͥa ip̄i ſūtſibi lex dū volūtarie oſtēdūt opus legis ſcriptu incordibꝰ ſuis. ut dicit apoſtolus ad. Ro. ij. Sedforte argues in oppoſitū ſcꝫ qd̓ non omēs ſubiciū.tur hūane legi tali ratione. Qui eſt ſolutus a legenō ſb̓dit̉ legi. ſꝫ iuriſꝑitꝰ dicit qd̓ princeps legis ēſolutꝰ a lege. gͦ pͥnceps legis nō ſb̓icit̉ legi Rnd̓oet dico qd̓ eē ſolutū a lege poteſt intelligi duplici.ter. Uno modo qͣntū ad violētiā vel pena. et ſic pͥrceps eſt ſolutꝰ a lege. qͥa nullꝰ ꝓprie cogit̉ a ſeip̄oet nullꝰ poteſt in ſeip̄m iudiciū ꝯdemnatōis facerovel inferre ſi cōtra legē agat. Vn̄ ſuꝑ illud pſalmiTibi ſoli peccaui etcͣ. dicit gloſa. quia rex nō habet hominē qui ſua facta diuudicet. ¶ Scd̓o aliqͥspotet intelligi ſb̓iectus legi inquātū lex habet vimdirectiuā vel qͣntū ad legis obſeruātiā. et ſic prin.ceps nō eſt abſolutus a lege qd̓ tripliciter probo.MPrimo ꝑ id qd̓ dr̄ extra de conſtitutōibꝰ. ca. cumom̄es. qd̓ quiſqꝫ iuris in altero ſtatuit. ip̄e eodē iure vti debꝫ. ¶ Scd̓o hoc idem ꝓbo auctoritate ſapentis qͥ ſic dicit. Patere legem quā ip̄e tuleris.Tercio hoc idem ꝓbo auctoritate ſaluatoris. qͥ improbrat hijs qͥ dicūt et nō faciunt. et qͥ alijs oneragrauia imponūt. ⁊ ip̄i nolūt ea moue̓. ut dr̄. ma.xxiij. Dec bt̄s. tho. pͥma ſcd̓e. q. xcvi. arti. v. vtꝝom̄es homines ſubiciātur humane legi. in. cor. q.et in. ſulu. argum̄toꝝ. Ꝙ lex hūana ſi eſtiuſta obligat alias non. ¶ Capi. .xv.D maiorem tn̄ euidētiam p̄dictoꝝ preterea que dicta ſunt de lege humana. circalegem humanā cōſiderāda ſūt quatuorſtꝫ. Conditio laudabilis. obligatio inuiolabilis.mutatio vtilis. diſpenſatio rationalis. ¶ Primocirca humanā lege cōſiderāda eſt conditio laudabilis. vt em̄ dicit iſidorꝰ libro. vj. ethimo. ca. iij.Lex ut bene ponat̉ tres pͥncipales cōditōes habere debꝫ. vn̄ ſic ait. Lex eſt omē iam qd̓ ratōe coſti.tit. dū tn̄ taxat qd̓ religioni ꝯgruat. qd̓ diſcipliecōueniat. qd̓ ſaluti ꝓficiat. Prima cōditio legishumane eſt qd̓ religioni cogruat. qd̓ lex facit quādo eſt ꝓporcionata legi diuine. Scd̓a cōditio ē qd̓diſcipline ꝯueniat qd̓ lex humana facit. quādo eſtproporcionata legi nature. Tercia cōdicio eſt qd̓ſaluti ꝓficiat. qd̓ lex hūana facit qn̄ eſt ꝓporcionata vtilitati humane Finis aūt humane legis eſt v.tilitas cōitatis ſicut eiꝰ iuriſpitus dicit. Et ideo ꝑreſpectū ad cōmune vtilitatē hoīm. iſidoꝰ vbi ſipra. ca. xxj. quales fieri debeāt leges. p̄dictis tribus cōditōibꝰ addit alias tres cōditōes. Eſt aūtlex humana honeſta. iuſta. poſſibilis. ſcd̓m naturam. ſcd̓m ꝯſuetudine. patrie loco tempiqꝫ cōueniens ⁊cͣ. Que cōditōes ad tres p̄dictas pͥmas reducunt̉. qd̓ ſic patꝫ. Nam iſta cōditio legis quē ēqd̓ lex debet eſſe honeſta. reducit̉ ad pͥma que eſt.qd̓ lex debet eſſe talis qd̓ religioni cōgruat. Et iſtaque addit̉. qd̓ lex debꝫ eſſe iuſta. reſert̉ ad ſcd̓ampͥncipalē. que eſt qd̓ lex debꝫ eſſe talis ut diſciplinecōgruat. Et iſta que ſubiungit̉ qd̓ lex debꝫ eē poſſibilis. refert̉ ad tercia pͥncipalē que eſt. qd̓ lex debet eſſe talis qd̓ ſaluti ꝓficiat. Debet em̄ lex hūaravnicuiqꝫ eſſe cōueniēs ſcd̓m ſua poſſibilitatē obẜ.uata etiā poſſibilitate nature. ꝙꝛ non ſūt eadem imiponenda pueris que inponūtur ſenibꝰ. Hec beatꝰtho. pͥma ſcd̓e. q. xcv. arti. iij. Vtꝝ iſidorꝰ quali.tatem legis ponēde cōuenienter deſcribat. argū. ⁊tra et in. cor. q. et m. ſolū. argū.¶ Ꝙlex humana tres conditiones debet habere.Ecūdo circa legē hūaria Ca. xvj.Hſiderāda eſt obligatio inuiolabilis. vtꝝſcꝫ lex hūana imponat neceſſitatē in forocōſciētie ad obſeruātiā ſiū. Rn̄deo et dico qd̓ legēshumanitꝰ poſite aūt ſūt iuſte aūt iniuſte. Primoe n̄ leges hūane ſūt iuſte ex tribꝰ. ſcꝫ ex fine. ex auctoritate. ex diſcretōe ¶ Primo ſūt iuſte ex fine. puta quādo ſūt ordinate ad bonū coniue̓. Scd̓o iuiuſte ex auctoritate. puta qn̄ poteſtatē faciētis rioͣexcedūt. Tercio ſūt iuſte ex diſcretōe. puta qn̄ di.ſcrete et ꝓporcionabiliter onera ſcd̓m cōditionē etfacultate multitudīs imponūtur ad bonū cōnueEt ī hijs tribꝰ caſibꝰ leges hūane habet v̓tute obligandi a lege eterna a qua deriuantur. ſcd̓m illudprou̓bioꝝ. viij. Per me reges regnat et legum co.ditores iuſta decernūt Scd̓o dico qd̓ lex hūanaeſt iniuſta duobꝰ modis. ¶ Primo cū cōtrariaturcōmūi bono. qͣlis eſt lex tiranoꝝ. et talis lex nō obligat in foro ꝯſciētie. niſi propter vitādū ſcādalumꝓpter qd̓ homodebet cedere iuri ſuo. ut dr̄ mathev. Qui angariauerit te mille paſſus vade cū eo alia duo: Secūdo lex humana eſt iniuſta cū cōtra.riatur bono diuino. ſcꝫ cū ad idolatriā vel ad aliqͥdcontra legē dei induceret. et tales leges nullo mo.do obſeruare licet. qꝛ ut dr̄. actu. v. Obedire oportet deo magis quā hominibꝰ. Hec bt̄us. tho. pͥmaſcō̓e. q. xcvj. arti. iiij. Vtꝝ lex hūana imponat neceſſitatem in foro conſcientie ad obſeruantiam ſui
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten