Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ſicut nobilitas diuicie et alia huiꝰ modi. Tercioiactator aliqn̄ eſt vanꝰ. puta cū aliqͥs qn̄qꝫ iactatde ſe que non ſūt vel maiora qͣꝫ ſint. n̄ ꝓpter aliqꝫalium finē ſed quia in ſola iactātia delectat̉. ⁊ taliˢvt dicit ph̓us. iiij. ethicoꝝ. nō eſt malus qui maliciā aliqua non intendit. ſed eſt vanus qui delecta.tur nire que ẜm ſe nec e bona nec vtilis. Quarto iactator aliqn̄ eſt auarus. puta qui cauſa lucride ſe aliqͥd iactat. ⁊ tales aliqua fingūt ⁊ obẜuantvt poſſint lucrari Prīo eī tales cā lucrādi fingūt aliqua in quibꝰ alij delectant̉. alioqͥn nihil lucrarent̉Scd̓o obẜuant ꝙ illa de qͥbus ſe iactāt ſint talia.que ſi nō ſint vera alios poſſint late̓. ita ꝙ eoꝝ mēdaciū nō dep̄hendat̉. Et ponit exemplū de duobꝰſcꝫ de his quē p̄tinēt ad medicinā. qꝛ om̄es deſide.rāt ſanitatē nec petūt a qͥbꝰ dep̄hedi poſſent. vtruꝫaliqͥs in medicādo erret. Alia autē ſūt que ꝑ̄tinentad dīriatōem futuroꝝ de qͥbus naturaliter homīeˢſolicitant̉. et circa que mēdaciū defacili nō dep̄hendit̉. et ideo qͥ iactant ſe ꝓpter lucꝝ. p̄cipue fingūtſe vel medicos eſſe vel aſtrologos vel dinos. Hecbt̄us tho in ſcripto ſuꝑ libꝝ ethicoꝝ. li. iiij. ca. xiiijGirca eadem aūt eſt fere. in medio ca. Quintoiactator aliqn̄ eſt opulētuˢ. Vbi nota ꝙ iactantiaaliqn̄ oritur nō ſolum ex bonorum tꝑaltum abundātia. vtꝫ ſupͣ. ſꝫ etiam ex inopia. Vnde augꝰ inẜmone dn̄i in monte ſic ait. Animadu̓tendū eſt nōſolū rerū corꝑeaꝝ nitore ac pompa. ſꝫ etiā in ip̄isſordibus lutoſis eſſe poſſe iactantiā. et eo ꝑiculoſiorē quo ſb̓ ſpe ẜuitutis dei decipit. De iactantiaaūt que occōne bonoꝝ tꝑaliū orit̉ dr̄ apoc̓. iij. Di.cis quia diues ſum et locupletatꝰ ⁊ nullius egeo.Qd̓ verbuꝫ duobo modis exponit̉. Trimo mō ſicIactans ſe dicit. diues ſum ſcꝫ bonis tꝑalibꝰ. et locupletatus ſcꝫ bonis ſpūalibꝰ. et nullius egeo ſcꝫcōſilij aucilij vel alterius rei. Scd̓o modo exponit̉ſic. Iactās ſe dicit. diues ſum ſcꝫ ſcientia. et locupletatꝰ ſum .ſ. virtutibus. et nullius egeo quo adcorpꝰ. Ialis arguit̉ ꝑ tria vera ꝯtraria ſupͣdictiVn ſb̓dit̉. neſcis quia tu es miſer. et miſerabilis.pauꝑ cecus et nūdus. In quo v̓bo oſtendit triaPrimo igͦratiā ibi. neſcis. pͣs. Neſcier̄t nec intellexer̄t ⁊cͣ. Scd̓o maliciā ibi. miſer. Tercio impotentiam ibi. et miſerabilis. Vel ſic. neſcis qꝛ tū es mi.ſer ſcꝫ miſeria culpe. proii. xiij. Mliſeros faciet populos pct̄m. Et miẜabilis .ſ. in miſeria pene. pͣs.In miſerijs non ſb̓ſiſtent. Pauꝑ ſcꝫ v̓tutibus. pͣsInfirmata eſt in pauꝑtate v̓tus mea. Cecus igͦ.rātia. iſaie. lvj. Speculatores tui ceciſunt Nlūdꝰſ. bonis operibus. apoc̓. xvj. Beatus qui vigilauerit et cuſtodierit veſtimenta ſta. Ꝙ iactantia aliquando eſt peccatuꝫ venialealiqn̄ mortale. Capitulum terctum.Ercio pͥncipaliter circa iactantiam conſiderare debemꝰ qͣntitatem ſiue grauitatem periculi. et ſic tercio iactantia eſt vitanda rōne grauedinjs. eo ꝙ non eſt ſolū penialeacteniā. vſꝫ mortale peccatuꝫ. Primo em̄ dico ꝙ iactātiseſt peccatum veniale tribus modis. Primo quādoper iactantiam mendacium iocōſum fingit̉ vel expͥmitur. Secūdo ſi bonum eternum ſcilicet deꝰ nōcontemnitur. Tercio quādo malum pel damniumproximi non intenditur. Quarto hoc idem proboalia ratōe ſic. Iactantia oritur ex manigloria vtpatet ſupͣ. ſed manis gloria non ſemꝑ eſt peccatūmortale. ſed qͣndoqꝫ peniale. qd̓ vitare eſt volde pfectorum. Vnde gregorius. xxxj. moralium ſicait Valde perfectorū eſt ſic oſtenſo opere actorisgloriam querere. vt de illata laude priuata neſciātexultatōne gaudere. Scd̓o dico ꝙ iactantia ēpeccatum mortale triplici ratōe. Prima eſt prop̄ter dei iniuriam. quando enim aliquis iactanterde ſe profert quod eſt contra gloriaꝫ dei. tūc talisiactantia eſt peccatum mortale. Sicut experſonaregis tiri dicitur ezechielis. xxviij. Eleuatum eſtcor tuum et dixiſti. deus ego ſum. Secūda rōeſt propter proximi contumeliam. Cum enim aliquis iactando ſeipſum prorumpit in contumeliasaliorum talis mortaliter peccat. ſicut habetur luce. xviij. de phariſeo qui iactando ſeipſum prorūpit in contumelias aliorum dicens. Nō ſum ſicutceteri hominum raptores inituſti adulteri velud etiam hic publicanus. ercia ratio eſt propter ꝓximi calumniam. Quando enim aliquis ſe iactatcauſa honoris vel lucri ad proximi damnum. deceptionem vel fraudem. tunc talis iactautia eſt pecctum mortale. vnde ph̓us dicit qͣrto ethicorum. Ꝙturpior eſt qui ſe iactat cauſa lucri. qͣꝫ qui ſe iactatcauſa glorie vel honoris. nō tn̄ iactantia que fit ꝓptlucrum ſemper eſt peccatum mortale. quia poteſteſſe tale lucrum ex quo alius non damnificatur.Hec beatus thomas ſcd̓a ſcd̓e. q. cxij. arti. ij. ar.contra. et in corpore. q. et inſolutōe. iij. argumēti ibidē. De iactātia aūt prout eſt peccatuꝫ mortale loquitur auguſtinus libro. xij. de ciuitate deiſic dicēs. Iactātia nō eſt viciū laudis hūane. ſꝫ inictum aīme puerſe amātis hūanam gloria vellaudem ſpreto teſtimonio ꝯſciētie. Et yſidorꝰ de ſummo bono libro. iij. ſic ait. Dū cā iactātie pauꝑ paſcit̉. et ip̄m opꝰ miſericordie ī pct̄m ꝯu̓tit̉. Sꝫforte q̄res an yronia ſit maius pct̄m qͣꝫ iactaritiavel ecōuerſo. Rn̄deo et dico. ꝙ yronia q̄ aliqͥs fin.git in ſe aliqd̓ bonū nō eē qd̓ ineſt. vel minꝰ eē qm̄niſit eſt minus pct̄m iactantia. qua aliqͥs fingit inſe hr̄e bonū qd̓ nō habet. vel iactat ſe hr̄e aliqd̓ bonū mauus qͣꝫ ht̄. Hoc aūt on̄do duplici rōne̓. CPrima ſumit̉ ex cōditone hūane nature que muitis defectibꝰ eſt ſb̓iecta. ꝓpter qd̓ multiplr̓ eſt ancūla. vt dicitur primo methafi. Vnde qui declinat̉ inmendactum confitendo de ſe parua magis conſornat nature hūane. Scd̓a ratio ſumit ex ſcīa fadice. qꝛ actꝰ yronis vel yronie eſt ſimilis actui hūlitatis q̄ amabiliſſima virtus eſt. ſed iactatīa ē nexͣam habet ſuꝑbia q̄ eſt odibiliſſima oīm peccatorū