Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

GiruaDeus em̄ vnūqd̓qꝫ mouet ẜm ꝯditōnem et modūſuū. qꝛ libera mouet libere. ⁊ determīata ad vnumvt ſūt creature alie a rōnali. mouet ex neceſſitateeo ꝙ eis magis ꝯuenit agi qͣm agere. Vnde rōna.lis creatura cū ex parte potentie rōnalis potentisad oppoſitū libera m ſua actōe ſit. Ideo adeo mouetur libere. vt ſcꝫ ex electōe libera ibonū tendatet ſi ab illo deficiat. hoc fit in eo qd̓ exit dīnum inſtīctum ſiue motū. Ideo dr̄ oſee. xiij. Perditio tuaex te iſrl̓. ex me tm̄ auxiliū tuū. Hec bt̄us tho. ſcd̓aſcd̓e. q. cix. ar. vj. Et. q. cxij. ar. ij. Et in qd̓libe.pͥmo. q. iiij. arti. ij. in corꝑibꝰ q̄ſtionū et ſoltōnibꝰarguinētoꝝ. Et ſic accipiendo gr̄am vt dictum eſtſcd̓o mō et inhis que ſequūtur ip̄a eſt pparatio actiua dei in homīeꝫ. que requirit̉ ad receptōneꝫ gr̄epͥmo modo. Ꝙ ad gr̄e receptōeꝫ in hoīealiqͥd reqͥrit̉ ex parte ip̄ius. Ca. iij.Irca p̄dicta ſcienduꝫ. ꝙ qͣꝫuis homo nōex libero arbitrio acqͥre. poteſt tamen ſepoteſt gratiam qua facit oꝑa meritoriaad gr̄am habendā pͥp̄arare que ei a deo non negabit̉ ſi qd̓ in ſe eſt fecerit. ideo in poteſtate liberi arbitrij eſt oꝑa meritoria face̓. qͣmuis pt̄aˢ ip̄a liberiarbitrij ad hoc ꝑ ſe non ſufficiat. eo ꝙ modus admeritū reqͥſitꝰ nature facultatē excedat. Hec. b.tho. de veri. q. .xiiij. arti. j. in ſolū. ij. argū. Vndoad habendū gr̄am ncc̄e habꝫ homo facere qd̓ in ſeioipnoſi. Atiroiaeſt et ad deū cōuerti. qd̓ ſi fecerit recipit gr̄aꝫ. Sicut habēs oculum capacē lumīs ſi lumē recipe dibꝫneceſſe habet ſe cōuertere ad lumonſi ip̄e oculꝰ auerſus eſt ab eodem. Nec plus requirit̉ ad gr̄e receptōnem. Ideo ſi aliqͥs in barbaris natōnibꝰ qd̓in ſe eſt faciat. deus ncc̄ia ſibi ad ſalutē inſpirandoh aſt di. vtppole. Igris ī ecvel docentē mittēdo exchibebit. Vnde nec habitusfidei habet p̄cedere gr̄am. ſed homo ſimul ſe pp̄arare poteſt ad habendā fidem alias v̓tutes et gr̄am.Hec bt̄us tho. ſcd̓o ſen. di. xxviij. arti. iiij. in cor.n tinlit. to ilq. et in ſolū. iiij. ar. Ad cuiꝰ euidentiaꝫ ſciendūꝙ ad actum cōuerſionis eliciendū ſufficit liberumarbitriū qd̓ ad gr̄am habendam ꝑ ꝓpriū actum ſepp̄arat et diſponit. ſed efficatia cōuerſionis ad meritū eſſe non pt̄ niſi ꝑ gr̄am. Vnde vnꝰ et idem eſtmotus inqūo liberū arbitriū diſponit̉ ⁊ gratia infundit̉. qui eſt diſpoſitio ad gr̄am ẜm ꝙ a libero arbitrio exit. et meritoriꝰ ẜm ꝙ gr̄a informatur. Etſimile contingit in motū cōtritōnis quo pͥmo iuſtificatur impius. Et hoc ptꝫ ꝑ exemplū. Eodem em̄inſtanti in gn̓atōne naturali diſpoſitio neceſſitatiſin materia alteratōem termīat et forma ſb̓alis inducit̉. Cum em̄ gn̓atio ſit termīꝰ alteratōis oportet in eodē inſtanti diſpoſitōem que eſt necceſſitaset gr̓atōem ad forma ſb̓alem termīari. ſed qꝛ alteratio eſt motus cōmunis. ideo alteratōnis pͥncipipuimet mediū quo diſponit̉ materia ad formamſbalem tꝑe ꝓcedit forme ſb̓alis introductōnem.Aotus aūt voluntatis qui ad gr̄am diſponit ſimplex eſt et non cōmunis. et ideo vnus tm̄ ſufficiēˢdiſpoſitio eſt ad gr̄am. vel vltimus inter plures qͥagit in v̓tute oīm p̄cedentiū. ideo cuꝫ illa gr̄a infūditur. Hec bt̄uſ tho. ſcd̓o ſen. di. v. q. ij. ari. j. incor. arti. Dubiū ē quomō homo qd̓ ī ſe ē faciat Rn̄deo ꝙ notio pͥncipij pͥmi in lumīe eſt ratōnisin rectitudīe create. Vn̄ pͣs. dicit. Scitote quoniam dn̄s ip̄e eſt deus ip̄e fecit nos et non ip̄i nos. qͣintentōne homo quilibꝫ naturalit̓ ſcit ſe non ſemꝑfuiſſe et eſſe factum. et ita ſcit ſe hr̄e pͥncipiū. et abillo totū bonum et quidqͥd habet et non a ſe hr̄e. ⁊ſcit ꝙ ab illo debet petere bonum ⁊ ꝙ ꝑ illud debentrepleri omēs ſui defectus. Et ſi ẜm illā notōem operet̉ homo ſuo arbitrio recurrēdo ad illū quē ſciteſſe ſuū pͥncipiū et quē ſcit ſibi eſſe orandum. et potit ab eo cogͥtōꝫ fidei ⁊ boni lumē dabit̉ ei. Ideo dipͥme coꝝ. xiiij. Ignorans ignorabit̉. Et hoc quilibet homo facere poteſt ſiue fidelis ſiue infidelis ſit.magis tn̄ fidelis etiā exn̄s in pct̄o mortali qͣꝫ infidelis. quia ip̄e plus ht̄ de lumīe cognitōnis. Habetem̄ fidem ſine caritate que informis dr̄ ad duo. ſcꝫad dīnam tuſticiam damnante reprobos. et ad dinam miſcd̓iam ſaluantē electos radiantē. que duobn̄ cognoſcit ꝑ fidem ſuā. ſi ergo autat ſuū arbibitriū ab actū pct̄i et ex lumīe fidei dirigit ip̄m ī iuſticiā danināteꝫ reprobos. creabit̉ in eo timor. Siaūt dirigit in dīnam miſcd̓iaꝫ ſaluantē iuſtos. cauſabitur in eo ſpes. Et hoc eſt facere ꝙ ī ſe eſt. Hecalexāder de hales ꝑte. iij. q vj arti. iij. in materiade gr̄a. Vbi nota. ꝙ non qualiſcūqꝫ motus volūtatis p̄p̄aratio ſufficiēs eſt ad gr̄am. ſicut nec qͦ.libet dolor indifferenter ſufficit ad remiſſionē pec.cati. ſed oportet eē determīatum motū aliqueꝫ quihomī notus eſſe non pt̄ cum ip̄m donū gr̄e cognitōem homīs excedat. Non poteſt em̄ ſciri moduspp̄aratōnis ad formaꝫ niſi cognoſcat̉ forma iōa.qn̄ aūt ad faciendū aliquid reqͥrit̉ modus aliqͥs operatōnis certus operanti ignotꝰ. indiget oꝑansgub̓nāte et dirigēte. et ſic libeꝝ arbitriū neceſſe ht̄dirigi ad hoc qd̓ ad gr̄am ſe pp̄aret. Ideo petimus.Dirige me in veritate tua. Hec bt̄us tho. de verita.q. xxiiij. arti. xv. in corpore. arti. Ꝙ non om̄es eqͣliter recipiūt gr̄aꝫ ſꝫ ip̄a maioinuenit̉ in vno qͣm alio. Capi. iiijErcio circa gr̄e differentē receptōenemqua eius quātitas attendit̉ ſcienduꝫ. ꝙingr̄a ſicut in alijs habitibus dupliciterattendi poteſt magnitudo. Vno modo ex parte finis ſiue obiecti. ꝓut dr̄ vna virtus nobilior altera. eo ꝙ ad matus bonum qͣm alia ordinat̉. et ſicgr̄a gͣtum faciens nō pt̄ eſſe maior et mīor. qͥa ip̄aẜm ſui rōem ꝯtungit hoīeꝫ ſūmo bono ſcꝫ dro. Secūdo ex ꝑte recipientiū in quibus ineqͣlitas quedāreꝑitur. Hoc modo gr̄a magis et minꝰ recipit. eoꝙ nō equaliter om̄es eā participāt. Qd̓ ꝓbo qͣtuor mōis. Primo autoritate apl̓i ad eph̓. iiij. dicētis. Vnicuiqꝫ data eſt gr̄a ẜm mēſura donatōischriſti. ſꝫ qd̓ mēſurate dat pluribꝰ nō dat̉ om̄ibūˢ