Giruuūequaliter. ¶ Scd̓o ꝓbo rōne ex parte dantis gratia. Qd̓cunqꝫ dat̉ aliqͥbus ex volūtate libera dantis pt̄ plꝰ et minꝰ dari. ſic̄ lutū equale in maſſa materie magis et minus formā ꝑfectaꝫ in diu̓ſis ꝑtibꝰꝓ volūtatē artificis ꝑticipat. ſed gr̄a ex volūtate d̓ilibera dat̉. Vnde dr̄. ſap̓. xj. Quomo poſſet aliqͥdꝑmanere niſi tu voluiſſes. et inde aſſignat̉ pͥma ratio diu̓ſe ꝑticipatōnis gr̄e. eo ꝙ eam deuˢ donat etliberū arbitriū pp̄arat ꝓ voluntate ſtia. Vnde male ratō illa ab aliquibus ex parte recipientis aſſigͣtur. ¶ Tercio ꝓbo ex parte recipiētis. Quia ſb̓iecta q̄ gr̄aꝫ recipiūt nō ſūt eodem mō diſpoſita. eoꝙ maior conatus in vno repitur qͣm in alio. ſꝫ vbiſūt recipientia diu̓ſimode diſpoſita. ibi non poteſteſſe equalis receptio. qd̓ ptꝫ ꝑ exemplum in luce.Cum em̄ lux ꝑ ſuum radiū attingit matēriā liquefac̓tibilem ſicut ceram. et materia indurabilem ſic̄lutū qͣntum eſt de ſe in vtroqꝫ ſcꝫ in luto et cera eqͣliter oꝑatur. ſed ex parte recipiētis. qꝛ non eſt eadeꝫ diſpoſitio in vtroqꝫ non equaliter recipiūt. ſica ſimili licet deus qͣntum eſt ex ſe eqͣliter om̄ibꝰ gratiam largiatur. tn̄ qui ſe magis diſponunt magirecipiunt. ¶ Quarto ptꝫ hoc idem rōne ꝑfectōisSicut em̄ vniu̓ſum eſt ꝑfectuis ex diu̓ſis gradibꝰrerum. puta ꝙ vna creatura eſt altior pulcrior etꝑfectior alia. ita ex diu̓ſis gradibus gr̄arum meritorum et p̄miorū eccleſie militantis et triumphā.tis pulcritudo conſurgit. Hec bt̄s tho. pͥma ſcd̓eq. cxij. arti. iiij. in cor. q. ꝑ totū. ¶ Si aūt in diuidendo aliter vis ꝓcedere dicas. ꝙ circa gr̄am corſiderāda ſūt tria. ſcꝫ emanatō pͥncipalis. pͥmo. c.diſpoſitō mentalis. ſecundo capitulo. ꝑticipatioinequalis. tercio capitulo.¶ Ꝙ liberum arbitrium ſine dei gratia nō ſufficit ad bene oꝑandum. ¶ Capitulū qͣntum.Irca gratiā gratum facientē conſideranda ſūt tria. ſcꝫ inſufficiētia liberi arbitrijineuidentia infuſi beneficij: excellentia p̄mij eximij. ¶ Primo conſiderāda eſt inſufficientialiberi arbitrij. Ad cuiꝰ euidentiam nota. ꝙ circaliberū arbitriū quidā duplr̓ errauerūt. Quidaꝫ einegauerunt ip̄m eſſe. Quidā vero nimis ip̄m amipliciuerunt. Quidaꝫ enim heretici vt manichei et iouiniam naturam liberi arbitrij deſtruebāt dicentesꝘ homo vel de neceſſitate peccat vel de neceſſitatebene operarur. quorum ratio erat talis. Manicheienim dicentes. ꝙ ſenſibilis naturā eſt mala. vtpote a malo deo hoc eſt demone facta. ponunt ꝙ homo de neceſſitate peccat nec bonum facere poteſt.ſicut lapis tendit de neceſſitate deorſum. Iouinia.ni autem attendentes ꝙ natura intellectualis ē bona. vtpote a deo bono facta. dicūt. ꝙ homo de neceſſitatē bene operatur. et nunqͣm poteſt peccare.ſicut leue ex ſe ſemꝑ fertur ſurſum et nunqͣm deorſum. Quidam vero alij volentes naturam liberi arbitrij ſaluare nimis eius naturam ampliaueruntdicentes. qꝫ homo poteſt quodcūqꝫ bonum etiammeritoriū facere ex ſeip̄o ſine aliqua gratia ſuꝑaddita. Ilos autem ẜm fidem catholicam profitemumliberum arbitrium bona et mala poſſe facere. nontamen in actum meritoriuꝫ poteſt exire ſine gratiagratum faciente. Hec beatus thomas ſcd̓o ſcrip.to ſententiaruꝫ. diſtinctōne. xxviij. articulo pͥmoin corꝑe q̄ſtionis. Vnde liberum arbitriuꝫ ſine degratia non ſufficit qͣntum ad qͥnqꝫ contra pelagium. Primo ad bene operandum. Secundo ad vicium vitanduꝫ. Tercio ad a peccato reſurgendūQuarto ad perſeuerandum. Quinto ad premiādum: ¶ Primo liberum arbitrium nō ſufficit ſinegratia gratum faciente ad bonum vel ad bene operādum. Vbi ſciendum. ꝙ duplex eſt bonum. Qd̓dam eſt naturale qd̓ non excedit facultatem nature. et tale qd̓cunqꝫ ſit illud poteſt homo facere ſinegratia dei. Aliud eſt bonuꝫ qd̓ facultatē nat̉e exce.dit. ⁊ tale non poteſt homo ſuo libero arbitrio facere ſine gratia dei. Hoc autem multipliciter ꝓbo¶ Primo autoritate beati auguſtini ī libro de correctōne et gratia dicentis. Ꝙ ſine gratia nullū ꝓxſus ſiue cogitando ſiue volendo et amando. ſiue agendo faciunt homīes bonum. ſcꝫ meritorium ſinegratia dei. ¶ Scd̓o probo hoc idem ratōe. ſic. Scut ſe habet eſſe et non eſſe. ita bene eſſe et male eēvel bene operari vel male. ſed eſſe non habet homovel quelibet creatura niſi a deo. non eſſe vero quelibet creaturā habet a ſeip̄a. quia quelibet creatura īſe eſt nihil. ita bene eſſe et bene operari habet hoīnoa deo. deficere autem et male operari habꝫ a ſeip̄o¶ Tercio probo hoc idem ſimilitudīe vel exemplisEt primo exemplo infirmi reſpectu motuˢ. Sicutem̄ hō infirmꝰ poteſt per ſe ip̄m aliquem motū habere. non tamen ꝑfecte poteſt moueri motu hominis ſani niſi ſanetur auxilio medicine. ſic virtus ꝯtuita ſuꝑaddita virtutinature requiritur ad opꝰmeritorium oꝑandum. Hec beatus thomas pͥmaſcd̓e. q. cix. arti. ij. in cor. q. ꝑ totum. ¶ Quartoꝓbo hoc idem autoritate anſhelmi dicentis in pͥmolibro de gratia et libero arbitrio. Ꝙ ſicut terra ſpinas et tribulos et quaſdam herbas non neceſſarias ꝑ ſe germīat. vite vero neceſſarias non ſine ſe.mine. Sic homo per ſe poteſt in cogitata vana etnoxia. ī ea vero que ſūt ſalutis nō pt̄ ſine ſemīe v̓bidei id eſt ſine gr̄a. Item anſhelmus ibidem ſic dicit.Gr̄a et libeꝝ arbitriū ita ſe hn̄t ad ea que ſunt ſalutis ſicut pater et mater ad proleꝫ. Vndeſicut ſinepatre et matre proles non pt̄ naſci. ita ſine gratieet libero arbitrio homo nō pt̄ ſaluari. ¶ Ꝙ li.beꝝ arbitriū nō pt̄ vitare pct̄m ſine gratia dei.VEcūdo liberum arbitrium nō ¶ Ca. vj.ſufficit ſine gratia ad ad pct̄m vitandūAd cuiꝰ euidentiam nota ſex. ¶ Primūeſt. ꝙ homo aūt eſt ſine peccato mortali. aut cumpeccato mortali ¶ Primo ergo ſi homo ē ſine peccato mortali adhuc indiget auxilio gre diuine advitandū pct̄m. ita dicit augꝰ in li. de natura ⁊ gra
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten