Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Giriciāſtiā. Quare ip̄a ſolum potentior dicitur creaturairrōnali. et habꝫ dominiū ſui actus tm̄ quo ad ſubſtantiā et nō quo ad ordinē ip̄iꝰ actus in fineꝫ. quinō eſt in potētia eius actiua ſꝫ paſſiuia et receptiuatm̄. qui tn̄ ordo in finem eſt in creatura irrōnali inpotentia actiua. rōne cuius potētior eſt creaturerōnali. ideo ip̄a creatura rōnalis ad ſui finis cōſecutōnem indiget noua diſpōne aduenientē .ſ. gr̄adinitus infuſa. Hec alexan. ꝑte. iij. de gr̄a. q. j. ar.ti. j. in ſo. ij. ar. Sed eſt dubiū cum gr̄a a ſolodeo ꝓducatur. an aliqua creaturā ad hoc cooparipoſſit vt inſtrumentū. Rn̄deo. ꝙ qͣtuor mōis alicui agenti cooꝑari aliqͥd pt̄. Prīo ſic̄ adiuuās co.oꝑat̉ ei cui auxiliū p̄bet. Scd̓o ſic̄ ꝯſiliās cooꝑatrecipiēti cōſiliū. Tercio ſic̄ inſtrumētū mediāte qͦpͥncipale agenſ effectū inducit. Quarto vt diſpōnēs materiā ad effectū pͥncipalis agentis ſuſcipiēdū. Duobꝰ modis pͥmis nihil in aliqͣ oꝑatōnē deocooꝑat̉. qꝛ in eo eſt ꝑfecta poten que nō indiget auxilio. et ꝑfecta ſciētia que nō egēt ꝯſilio. Vn yſa.xl. Quis adiuuit ſpm̄ dni. aut qͥs ꝯſiliarius eiusfuit. Tercio autē mō aliqua creatura cooꝑat̉ d̓oin aliqua actōne. nō tamē in om̄ibus. Ip̄e em̄ ē pͥnum agens actōnū naturaliuꝫ oīm. ideo quidqͥdnatura agit hoc efficit vt agens inſtrumētale pͥmoagenti qd̓ eſt deꝰ cooꝑans. ſed quedā ſūt que deꝰſibi retinuit immediate ea oꝑans. et huiꝰ mōi creatura deo nō cooꝑat̉ hoc tercio mō. Quarto tammodo pt̄ ei cooꝑari vt ē creatio aimē rōnalis quoimmediatē a deo ꝓducit̉. natura tamē materiā diſponit ad aīme ratōnalis receptōem. recreatō vero aīe creatōni ip̄ius corrn̄det. ideo emūdatōemip̄ius deus immediate ſine cooꝑante oꝑatur tercio modo. licꝫ mō qͣrto aliqn̄ aliqͥd ei cooꝑari poſſit. Et hoc duplr̓. aut ex oꝑe oꝑante ſiue docēdo ſiue merendo. et ſic hoīes cooꝑatur in remiſſiōe peccatoꝝ. Ideo dr̄ pͥme ad coꝝ. iij. Dei adiutores ſumꝰ. aut ex oꝑe oꝑato cōferēdo ſcꝫ ſacͣmenta q̄ diſponūt ad gr̄am ꝑ quā fit remiſſio pct̄oꝝ. Et hꝰmodi cooꝑatio mīſterij eſt q̄ mīſtris ecc̄ie cōpetit.Vn̄ dr̄. j. ad coꝝ. iiij. Sic nos exiſtimet homo vtmīſtros chriſti. Hec bt̄s tho. qͣrto ſen. di. v. q. j.arti. ij. in cor. arti. Ꝙ receptio gr̄e ī ſb̓iecto debitam reqͥrit pparatōnem. Ca. ij.Ecūdo circa receptōnem gr̄e et eius ſtiſceptibilis p̄paratōnem nota. ꝙ gr̄a dupliciter accipit̉. Vno mō dr̄ gra habituale donū dei quo hūana volūtas p̄p̄arat̉ ad bn̄ operandū et deo fruenduꝫ. et hoc mō oportet eē aliqͣmpp̄aratōem ad eius receptōnem. qd̓ ꝓbo duplicitPrimo autoritate. dr̄ em̄ ꝓuer. xvj. Homīs eſtpp̄arare aīm. Scd̓o ꝓbo rōne. Nulla forma recipit̉ in materia ſine debita diſpōne eiꝰ. ſic̄ ignis n̄recipit̉ in ligno niſi ſicco ⁊ arido. nec ſciētia in hoīerecipit̉ niſi a volēte et ꝑ debita media. ſꝫ gr̄a aimē q̄dam forma eſt. eo ꝙ eſſe aliqͥd ſpūale. ſcꝫ eē deiforme dat aīme. gͦ. Sed mouetur dubium. an adpp̄aratōnem talē reqͥrat̉ donū aliqd̓ habituale.Rn̄deo ꝙ nō. qꝛ ſi ſic ꝓcederet̉ ī infinitu. eo qꝛ eadem ratō eſſet de illo dono reqͥſito et de alio ad iō̄mreqͥſito. et ſic minfinituꝫ. gͦ gr̄a recipit̉ ī creaturarōnali ſine medio habituali. Scd̓o gr̄a dr̄ auxiliū dīnum mouēs et diſponēs ad bonū. qd̓ dupliciter ꝯtingit. aut em̄ ꝑ exteriores occaſiōes et incitatōes ad ſalutē. vtputa p̄dicatōes. exēpla. eqͥtudines. flagella terrores et huiꝰmodi. Aut ꝑ interiorē inſtinctum et motū. ſcꝫ cor homīs interiuˢ mouēdo ad bonū. ẜm illud ꝓuer. xxi. Cor regis ī manū dei et quocūqꝫ voluerit vertet illud. Et ſic nulla pparatō p̄uia homī eſt neceſſaria ſꝫ potius ecortra quecūqꝫ p̄paratō in homīe eſt. ex dei auxilio eſtp̄uenientē et mouēte aīm ad bonū. Et hoc ꝓbo duplicit̓. Primo autortiate ioh̓is. vi. Nemo poteſtvenire ad me niſi pr̄ qui miſit me traxerit eū. qd̓ v̓otrahit̉ trahēte indiget. Scd̓o rōe ꝓbo Conu̓ſioin vltimū finē fit ꝑ motōem pͥmi agētis. ſicut illa q̓eſt ad finē ꝓximū ꝑ motōem fit alicuiꝰ inferiorummouentiū. vtpote aīmꝰ militis ꝯuertit̉ ad querendum victoriā ex motōe ducis exercitus. ad ſequedū aūt vexillum alicuiꝰ aciei ex motōne tribum. ſꝫdīnum auciliū creature rōnali cōmunicatū in deūꝯuertit. ſic̄ et quelibet actio nitit̉ ꝯu̓tere ſiue aſſimilare paſſum agenti. ita ꝙ pͥmum agens in agedo om̄ia agētia alia p̄ueniat ꝑficiat et ꝯẜuet. eo ꝙip̄m om̄ibꝰ dat eſſe. vn̄ ⁊ dabit ꝑfectōes p̄cede̓teſꝯcomitantes et ſeq̄ntes ip̄m eſſe. Vbi nota. ꝙaliter deus in ceteris a creatura rōnali oꝑatur couertēdo ea ad ſe. et aliter in creatura rōnali. Aliaem̄ cōuertit in ſe ẜm ratōem et intentōem boni cōmuneꝫ qua vnumqd̓qꝫ aſſimilari intendit deo ẜmſuum modum. ex eo ꝙ certum eſſe et perfectōnemparticipat que ſimilitudo eſt dei. vtpote. Ignis ī eoꝙ formam ſtam ſuſcepit. et in eam abſente tenditactioneſqꝫ ſuas indeſinenter ſi nō impediatur oꝑatur ad deum ẜm modum ſuum conuertitur. eo ꝙab ipſo eſt omnis ꝑfectio. Similiter de alijs dicendum eſt creaturis. Ideo dicit dyoniſius d̓ diuinisnomībus. Ꝙ deus om̄ia conuertit ad ſeip̄m. Creaturas vero ratōnales et pricipue homines iuſtosconuertit ad ſe ſicut ad ſpecialem fine in quem prealijs electōne libera tendūt. ⁊ cui ſuo deſiderio adherere cupiunt. Vnde pͣs. Mihi adherere deo bonūeſt. Vbinota. ꝙ huiuſmodi conuerſio ſiue motio ad bonuꝫ fieri poteſt dupliciter. Vno modo imꝑfecte. qn̄ deus mouet cor alicuiꝰ ad diſplicentiaaliqualē delictoꝝ ſuorum ⁊ incendit in eo deſideriūimꝑfectū boni. ſic̄ fit in attritis. et tūc homo nō ſtatim ꝯſequit̉ bonum qd̓ eſt gratia gratum facienis:Alio modo perfecte. et ſic homo qd̓ in ſe eſt faciendo ſubito et ſtatim bonum gratie conſequitur. Sicut contigit in paulo ꝓſtrato qui faciendo qd̓ in ſeeſt ſtatim dixit Dn̄e qͥd me vis face̓. ⁊ ſic ſtatimi audiuit ⁊ didicit a d̓o. iō ſtatim ad ip̄m venit. Sciedū tn̄. ꝙ ī hꝰ mōi motōe dei n̄ perit lib̓tas arbitrij.