Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

GraciūCor qd̓ nouit amaritudinem anime ſue in gaudioeius non miſcebit̉ extranens. Qd̓ verbum exponitur qͣtuor modis. Primo ſic. Cor qd̓ nouit amaritudinem anime ſue. id eſt p̄ſentis vite tribulatōnem. qͣm bona qͣꝫ fructuoſa qm̄ p̄cioſa ſit. ī gaudio illius de tribulatōne habito. non miſcebit̉ extͣneus. ſcꝫ ille qui tribulatōem nō eſt expertus. Re.infra. patientia. et infra. tribulatio. Scd̓o mōexponit̉ ſic. Cor qd̓ nouit amaritudineꝫ aīme ſueid eſt qui nouit amare cōteri de peccatis ſuis. ſic̄ille qui ait. yſa. xxxviij. Recogitabo tibi om̄es annos meos in amaritudīe aīme mee. in gaudio illiꝰqd̓ inpn̄ti miſcet̉ illi amaritudini et dolori de quodicit augꝰ. penitens ſemꝑ doleat et de dolore gaudeat. non miſcebit̉ extraneus. id eſt ille qui huiꝰmodi amaritudinē et dolorem non eſt exptus. Nāinexꝑtis videt̉ incerdibile eſſe. ſcꝫ ꝙ ſimul ⁊ ſemelpoſſit in aīma penitentis eſſe tantus doloret tantūgandiū. que duo non pn̄t ſimul eſſe in aīa reſpectu vnius et eiuſdem. ſed reſpectu diu̓ſorum. vndolor eſt. qꝛ peccauit. gaudiuꝫ eſt de ſpe venie. deguſtū gr̄e. de p̄guſtatōe glorie. Re. ſupͣ. cōtritioTercio exponit̉ ſic. Cor qd̓ nouit amaritudinēaime ſue. id eſt qͣnta amaritudo pene debeat̉ ꝓ pecbno mundano eſt qdcato. ingaudio etus qd̓ ſequit̉ talē amaritudinēnod mnapimdo deſinitdoloris et penitētie de pct̄o nō miſcebit̉ extraneusab huiꝰmodi cognitōne. Vnde latro dexter nouit amaritudine ſua dicens. Nos qͥdem digna fainfra tempus. ar.ctis recipimꝰ. in gaudio fuit. a quo excluſiis fuitlatro ſiniſter qͥ noluit cogͦſcere amaritudinē ſuā.ia ſicut ad mo Quarto exponit̉ ſic. Cor ſcꝫ iuſti qd̓ nonit amaritudinē aīme ſue de dilatōne future glorie. vel de īcolatu pn̄tis miſerie. ingaudio eius eterno qd̓ expectat non miſcebit̉ extraneus. id ē reprobo qͥ propria ſponte cecat̉. non videt qd̓ in pn̄ti patitur. etqͥd in futuro ſit paſſurus non p̄uidet. Quartogaudiū debꝫ eſſe ſūmum qd̓ in ſolo deo haberi pt̄.Et ideo dicit bern. in ẜmone quodā. Reuera illudeſt bonū et ſūmū gaudiū qd̓ non decreatura ſꝫ decreatore cōcipit̉. cui comꝑata omīs alia iocunditas meror eſt. om̄is ſciauitas dolor eſt. om̄e dulceamarum. om̄e decorum feduꝫ. om̄e poſtremo qd̓cunqꝫ delectare poteſt moleſtum. Hoc eſt gaudiuꝫſuꝑeffluens et intro impellēs. Luce. vj. Menſurābonam et conferta et coagitatam et ſuꝑeffluenteꝫdabūt in ſinū vr̄m. Math̓. xxv. Intra in gaudiuꝫdn̄i tui. Quia em̄ ſupeffluens eſt. ideo non intraſſed intrat̉ in ip̄m. implet tamen intus menſura bona ad nature capacitatē. cōferta ad meriti exigētiam. et coagitata ad ſpēi expectatōnem. et ſuꝑeffluens ad dine largitatis immenſitatē. hoc ē plenū ⁊puriſſimū gaudiuꝫ. Vn̄ fulgētiꝰ in ẜmōe. Sūmagaudia puriſſima ſunt ⁊ lucidiſſima. quia de fontepuriſſimo ⁊ lucidiſſimo hauriunt̉. Et hꝰ mōi gaudiuini pn̄ti vita in qua vinū nr̄m mixtū eſt aquaꝓpter hūanas miſerias a nobis hr̄i nō poteſt. Vide de hoc ſupra capitulo tercio. Ꝙ cauſa ꝓductiua ſiue efficiens gr̄e ſit ſolusCapitulum pͥmum.deus.Ratia. Primo aget̉ de gr̄ain communi. ſcd̓o de ea in ſpeciali. ſcꝫ de gr̄a gratū faciente. Circa gr̄amin cōmuni notāda ſūt tria. ſcꝫ cauſa efficiēſ.pp̄aratō cōueniens. et receptōip̄ius differēs. Circa pͥmum nota. ꝙ cauſa gr̄eefficiens eſt ſolus deus et aliud nihil. Hoc ꝓbo ſexrōnibuſ. ſcꝫ cōditōis. oꝑatōnis. v̓tutis. finis. dignitatis ſimilitudinis. Primo rōne ſue cōditōnis. Gratia p̄fectō eſt eleuans aīam ad eſſe qd̓daꝫſuꝑnaturale quo digna efficit̉ fine vltimo et ſuꝑnaturali. ſed ſolus ille habet rem vltra ſtatum ſuūꝓmouere qui eam habet in eſſe inſtituere et limitare qui eſt deus. igit̉. Scd̓o ꝓbo rōne oꝑatōniˢſue. qꝛ gr̄a voluntateꝫ creature rōnalis immutat.Dicit em̄ augꝰ. Gratia eſt que pp̄arat voluntatemhomīs vt bonum velit. ſed nemo volūtatē habet inmutare effectiue niſi qui eaꝫ creauit. gͦ ⁊cͣ. Tercio ꝓbo ratōne virtutis eius. Gr̄a v̓tutem habetqͣndā infinitam. eo ꝙ nos bono infinito ſcꝫ deo cōiungit ꝑ actus meritorios ex ea elicitos. nullū at̄infinitū pt̄ eſſe a potentia finita reperibili in creatura dunitaxat. Quarto ꝓbo rōne finis. Vltimus finis et vniu̓ſalis reſpicit cauſam pͥmam ſimplr̓. vn̄ pͥncipiū et finis vniu̓ſi eſt vnuꝫ. ſed gratiamientē rōnalem vltimo fini ꝯiungit. gͦ ⁊cͣ. Quīto ꝓbo rōne dignitatis ip̄ius gr̄e. Impoſſibile eſteleuatum ſuꝑ quācunqꝫ potentiā materie produciab aliqua creatura. cū om̄is oꝑatō creature p̄ſipponat materie potētiā ẜm nat̉ales. ⁊ inde eſt ꝙ aīarōnalis a ſolo deo creatur. ſed gr̄a eleuata eſt ſuꝑomnem potentiā materie. eo ꝙ ip̄a eliciat actum etordinet in finem quē natura ꝑ ſua pͥncipia attinge̓non poteſt. gͦ. Sexto ꝓbo rōe ſimilitudīs. Perfectio acqͥſita in aliquo cōiungit et aſſimilat agē.ti. ẜm qd̓ dr̄. ꝙ vnūqd̓qꝫ agit ſibi ſimile. ſed ꝑ graꝫſimiles efficim̉ et cōiungimur deo immediatē. gͦ.Dec bt̄us thomas pͥmo ſenten. di. xv. q. iij. Et d̓veritatē. q. xxvij. arti. iij. Vbi nota. ꝙ alit̓ natura et aliter creatura rōnalis intendit aſſimilationem. nam natura agendo intendit aliqͥd aſſimilareſibi in ſpecie. vt ignis ex v̓tute ſtia intendit ſibi aſſimilare paſſum in calore luce et igneitate. vn̄ natura poteſt in finem ſuū intentum ex v̓tute et potetia ſua actiua. ideo nō indiget ad cōſecutōem finisſui diſpoſitōne noua adueniente. Intentō aūt creature rōnalis in agendo non eſt aſſimilare ſed aſſimilari alteri. ſcꝫ ſpeciei dīne. Ideo dr̄ pͥme io. iij.Cū apparuerit ſimiles ei erimuˢ. que aſſimilatio addeum deiformeꝫ facit. et plena eſt ꝑ cognitōnem etamorem ſūme veritatis et bonitatis On̄ huiꝰmodi aſſimilatio ſolum eſt in poteſtate paſſiua et receptiua ip̄ius creature rōnalis. Ideo dicit̉ gen̄. ij.Formauit deus hoīem ad ymaginē et ſimilitudīeꝫ